Το μονοπάτι της Ίνειας, που σχεδιάστηκε από το Αρχιτεκτονικό Εργαστήρι ΑΚ, και υλοποιήθηκε από την επαρχιακή διοίκηση Πάφου, διακρίθηκε σε ευρωπαϊκό διαγωνισμό ανάμεσα σε 297 προτάσεις από 30 χώρες, που αφορούσαν τη διαμόρφωση δημόσιου χώρου. Το έργο έγινε στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το Ευρωπαϊκό Βραβείο Δημόσιων Χώρων, το οποίο διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια από το Κέντρο Σύγχρονου Πολιτισμού της Βαρκελώνης (CCCB), αποσκοπεί στην αναγνώριση και την προβολή έργων που δημιουργούν, ανακτούν και βελτιώνουν δημόσιους χώρους κάνοντας τους προσβάσιμους για όλους τους πολίτες.

Ακρόπολη-Εξέδρες θέας. © Λούης Λοΐζου

Η θεματική διαδρομή «Αφροδίτη» στην Ίνεια, μέσα στον Ακάμα επιλέγηκε ανάμεσα στα 25 καλύτερα έργα που συμμετείχαν και δείχνει ακόμα καλύτερα πως η αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς προς προσέλκυση επισκεπτών μπορεί να γίνει με τρόπους που δεν καταστρέφουν, αλλά αναδεικνύουν στοιχεία της φύσης και της ιστορίας.

Θεματική Διαδρομή Αφροδίτη στην Ίνεια. © Λούης Λοΐζου

Η Ίνεια είναι ένα μικρό χωριό της επαρχίας Πάφου, το οποίο πληθυσμιακά από το 1881 που καταγράφεται ο πληθυσμός ξεκίνησε με λίγες δεκάδες κατοίκους και έφτασε το 2011 στους 385. Παρά τον μικρό αριθμό κατοίκων, απέκτησε τεράστια ισχύ λόγω της τοποθεσίας του και της άγριας φυσικής ομορφιάς που το περιβάλλει (αόρατοι, πεύκα, αγριελιές, χαρουπιές, σχίνοι, θυμάρι, λάδανο, μυρτιές, τριμιθιές και άλλα).

Από γεωλογικής απόψεως, το χωριό είναι τοποθετημένο πάνω σε μια τεράστια ποικιλία γεωλογικών αποθέσεων που μαζί με διάφορες τεκτονικές κινήσεις επηρέασαν το ανάγλυφο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ομαλές και απότομες πλαγιές, κατάφυτες κοιλάδες, γυμνές επικλινείς εκτάσεις και υπόγεια σπήλαια. Τριάντα χιλιόμετρα από την πόλη της Πάφου και σε υψόμετρο εξακόσιων περίπου μέτρων, ατενίζει τη χερσόνησο του Ακάμα και την θάλασσα της Λάρας, εξ ου και η επιμονή της κοινοτικής αρχής για «ανάπτυξη» διά της πεπατημένης εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος.

Ξωκκλήσια Αγίου Ιακώβου & Χριστού. © Λούης Λοΐζου

Παρόλα αυτά, έχει να επιδείξει μια υποδειγματική διαμόρφωση θεματικής (πολιτιστικής και περιβαλλοντικής) διαδρομής, μήκους 2 χιλιομέτρων. Η διαδρομή ξεκινά από τις δυτικές παρυφές του οικισμού μέχρι τα γεωμορφώματα (συμπλέγματα βράχων) της «Κόρατζης» και της «Αλυκούς», με πανοραμική θέα προς τον κόλπο της Λάρας και τον Ακάμα. Στόχος του έργου είναι η σύνδεση περιβαλλοντικών, θρησκευτικών και ιστορικών σημείων ενδιαφέροντος (σημεία θέας, γεωμορφώματα, ξωκκλήσια…) πάνω σ’ έναν άξονα/δρόμο μεικτής χρήσης, έτσι που η προτεραιότητα να μετατοπίζεται από το αυτοκίνητο στην εξυπηρέτηση του περιηγητή πεζοπόρου επισκέπτη.

Τέρμα διαδρομής. © Λούης Λοΐζου

Τη διαδρομή σχεδίασε και επέβλεψε την κατασκευή της το Αρχιτεκτονικό Εργαστήρι Αγησιλάου & Καλαβάς, με τη συμμετοχή των Γιάννη Αγησιλάου, Γιώργου Καλαβά και Λούη Λοΐζου. Βασική αρχή στον σχεδιασμό, όπως εξηγεί εκ μέρους των μελετητών ο Γιάννης Αγησιλάου, ήταν όπως ο

δρόμος/διαδρομή αποτελεί οργανικό στοιχείο της διαμόρφωσης και να διατηρεί την υφιστάμενη σχέση με την τοπογραφία και το τοπίο. Στα πλαίσια αυτά, συντηρήθηκαν και αποκαταστάθηκαν οι ξερολιθιές που υπήρχαν εκατέρωθεν του δρόμου, ενώ οι νέες κατασκευές σχεδιάστηκαν με τρόπο που να εντάσσονται οργανικά στο τοπίο και να αποτελούν μέρος του. Προς εμπλουτισμό του πρασίνου έγιναν νέες φυτεύσεις με είδη της τοπικής χλωρίδας.

Στην αφετηρία της διαδρομής υπάρχει ένα Κέντρο Ενημέρωσης και Πληροφόρησης για τον οικισμό αλλά και τη διαδρομή, με αναφορές στα σημεία ενδιαφέροντος, την ιστορία, τους μύθους και τις παραδόσεις που αφορούν την περιοχή (χάρτες, φωτογραφίες, σύντομα κείμενα, διαδραστικές οθόνες). Στην πορεία συναντά κάποιος τα Ξωκκλήσια Αγίου Ιακώβου και Χριστού, ο περιβάλλοντας χώρος των οποίων έχει εξωραϊστεί και ενσωματωθεί στη διαδρομή. Πιο κάτω, συναντά μία πετρόκτιστη δεξαμενή της περιόδου της Αγγλοκρατίας, γνωστή ως Μέγα Πηγάδι. Κι αυτό έχει αποκατασταθεί αποτελώντας ένα από τα σημεία ενδιαφέροντος της διαδρομής.

Συνεχίζοντας την πορεία ο επισκέπτης φτάνει στη λεγόμενη Ακρόπολη. Πρόκειται για ένα πλάτωμα με πανοραμική θέα της περιοχής και των γεωμορφομάτων. Εκεί έχουν γίνει χώροι στάσης και ανάπαυσης με ειδικές κατασκευές «πλαίσια» που εστιάζουν σε σημεία ενδιαφέροντος. Ένα άλλο σημείο είναι το Αργάκι, μία πεζογέφυρα στο σημείο που το ρέμα («Αρκάτζιν του Λάκκου») συναντά τη διαδρομή, στα βορειανατολικά του γεωμορφώματος της Κόρατζης. Πρόκειται για αναστρέψιμη, μεταλλική κατασκευή κατά μήκος της κοίτης του «αρκατζιού», που επιτρέπει τη διακίνηση πάνω από τμήμα της ρεματιάς. Και, αφού περπατήσει κάποιος 2 χλμ, φτάνει στο τέρμα όπου έχει διαμορφωθεί στάση για ξεκούραση με εστιασμένα ανοίγματα προς την θέα.