Πραγματοποιήθηκε σήμερα, στο Προεδρικό Μέγαρο, η τελετή διορισμού του πρώτου Υφυπουργού Πολιτισμού της Δημοκρατίας Γιάννη Τουμαζή, στην παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη. «Ποταμός» ο Πρόδρομος Προδρόμου στην τελετή παράδοσης- παραλαβής του χαρτοφυλακίου.

Μιλώντας στην τελετή διορισμού στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι η τελετή διαβεβαίωσης του πρώτου Υφυπουργού Πολιτισμού αποτελεί μια ιστορική ημέρα για την ανάδειξη του πολιτισμού, ως του ακρογωνιαίου λίθου της ταυτότητας και φυσιογνωμίας του λαού μας.

Απώτερος σκοπός της δημιουργίας της αυτόνομης διοικητικής δομής, είναι ο βέλτιστος συντονισμός των υφιστάμενων υπηρεσιών και, ως εκ τούτου, η συνολική διαχείριση των σχετικών με τον πολιτισμό και τις τέχνες μνημείων, έργων και δραστηριοτήτων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Σε αυτό το πλαίσιο εμπίπτει η μετεξέλιξη των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, της Κυπριακής Βιβλιοθήκης, της Κυπριακής Χειροτεχνίας και μέρους των δραστηριοτήτων του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, καθώς και των εποπτευόμενων Οργανισμών, ως επίσης η μεταγενέστερη ενσωμάτωση του Τμήματος Αρχαιοτήτων, με πολιτικό πλέον προϊστάμενο τον Υφυπουργό.

Όπως καθορίζεται στον νόμο, οι κύριες αρμοδιότητες του Υφυπουργού, μεταξύ άλλων, προνοούν:

  • Την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της Κύπρου, με αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης δημιουργίας.
  • Την καταγραφή και αποδελτίωση με συμβατικά ή/και ψηφιακά μέσα της πολιτιστικής κληρονομιάς στις κατεχόμενες περιοχές.
  • Τη διαχείριση, εποπτεία, στήριξη, ενδυνάμωση και περαιτέρω ανάπτυξη των υποδομών και των φορέων πολιτισμού.
  • Την ενίσχυση και επαγγελματική κατοχύρωση των εργαζομένων στην πολιτιστική και δημιουργική βιομηχανία.
  • Την ανάπτυξη και ενίσχυση όλων των σύγχρονων μορφών Τέχνης, της μουσικής, του θεάτρου και της λογοτεχνίας, της λαϊκής ποίησης και λαϊκής παράδοσης, καθώς και των εφαρμοσμένων τεχνών.
  • Τη διαμόρφωση πολιτικής για προώθηση και στήριξη επενδύσεων στον πολιτισμό.
  • Την περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμιση του ρόλου της Κύπρου στα ευρωπαϊκά και διεθνή θεσμικά όργανα για θέματα που αφορούν τον Πολιτισμό.
  • Την αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ταμείων σχετικά με τον πολιτισμό.
  • Την ανάπτυξη πολιτιστικών συνεργασιών και διπλωματίας με άλλα κράτη.

Οι τομείς αρμοδιοτήτων και δράσεων του Υφυπουργείου Πολιτισμού αποτελούσαν και τους στόχους που είχαμε θέσει αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση του τόπου.

Είναι σ’ αυτά τα πλαίσια που προωθήσαμε θέτοντας στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων μας, την υποστήριξη της καλλιτεχνικής έκφρασης, το άνοιγμα προς την Κοινωνία των Πολιτών και την ενίσχυση της διαπολιτισμικότητας.

Ενδεικτικά και μόνο, θα ήθελα να αναφέρω κάποιες των δράσεων κατά τη διάρκεια που δεν υπήρχε Υφυπουργείο, αλλά υπήρχαν οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες, υπήρχε το πρόγραμμα διακυβέρνησης, όπως, μεταξύ άλλων:

  • Τη δημιουργία της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων, Τεχνών ως του Ανώτατου Πνευματικού Ιδρύματος του τόπου.
  • Την ενίσχυση των πολιτιστικών δράσεων με επίκεντρο τη λογοτεχνία, τα εικαστικά, τη μουσική, το χορό, τον λαϊκό πολιτισμό, το θέατρο και τον κινηματογράφο με βάση του προγράμματος χορηγήσεων «Πολιτισμός» και του σχεδίου «Θυμέλη».
  • Τη στήριξη των Στεγών Γραμμάτων Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας και Πάφου καθώς και των Στεγών Σύγχρονου Χορού Λευκωσίας και Λεμεσού.
  • Την υλοποίηση δεκάδων προγραμμάτων σε δήμους και κοινότητες καθώς και καλλιτεχνικών εργαστηρίων με στόχο την εμπλοκή όσο το δυνατόν περισσότερων νέων στη διαδικασία της δημιουργίας.
  • Τη θέσπιση κινητής μονάδας θεατρικών παραστάσεων σε δεκάδες ορεινές κοινότητες, οι οποίες δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στο θέατρο.
  • Την ανάδειξη της πολιτιστικής πολυμορφίας και την ενίσχυση του πολιτιστικού πλουραλισμού που αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ΟΥΝΕΣΚΟ, με τη στήριξη πολιτιστικών προγραμμάτων των Λατίνων, των Αρμενίων, των Μαρωνιτών.
  • Τη δημιουργία λογοτεχνικού αρχείου με σκοπό τη διάσωση, διαφύλαξη, προβολή και αξιοποίηση της κυπριακής γραμματείας, την προώθηση της έρευνας και τη διασύνδεσή της με την κοινωνία.
  • Την αναδιαμόρφωση της Κρατικής Πινακοθήκης Σύγχρονης Τέχνης.
  • Τη δρομολόγηση των διαδικασιών για την ανέγερση του νέου κτηρίου της Κυπριακής Βιβλιοθήκης αλλά και του  Πολιτιστικού χωριού Λέμπας.
  • Την τροχοδρόμηση, μετά από απόφαση, και προώθηση της ανέγερσης του Αρχαιολογικού Μουσείου, για την καθυστέρηση του οποίου δεν θέλω να κάνω αναφορά, αλλά και οι επερχόμενοι θα αντιληφθούν τι σημαίνει η πάταξη της γραφειοκρατίας και αποφάσεις που δεν έχουν σχέση με τη βούληση της Κυβέρνησης. 

Με τα όσα έχω αναφέρει, θέλω να είμαι ξεκάθαρος: δεν θεωρώ πως εξαντλήσαμε τις υποχρεώσεις μας στον Πολιτισμό και τους δημιουργούς του, γι’ αυτό και δεν είναι τυχαία η αναφορά μου στην ιστορικότητα της σημερινής ημέρας.

Η δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού θα δώσει νέα ώθηση και νέες διαστάσεις για μια πιο αποτελεσματική και συγκροτημένη αναβάθμιση στη διαχείριση του πολιτιστικού πλούτου της Κύπρου.

Και θέλω να δηλώσω πως νοιώθω απόλυτα και ιδιαίτερα ευτυχής, γιατί η απόφαση διορισμού του Γιάννη Τουμαζή στη θέση του πρώτου Υφυπουργού Πολιτισμού δεν βασίστηκε μόνο στα υψηλά ακαδημαϊκά και επιστημονικά του προσόντα, αλλά και στην πολύμορφη δράση του σ’ όλους τους τομείς πολιτισμού.

Μια δημιουργικότητα που αντικατοπτρίζεται και σ’ ένα άριστα συγκροτημένο και κοστολογημένο πρόγραμμα δράσεων για όλους τους τομείς του Πολιτισμού, που με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο και ως εκ τούτου θα έχει την αποφασιστική στήριξή μου.

Αγαπητέ μου Γιάννη, συγχαίροντας σας και ευχόμενος κάθε επιτυχία στο πολύπλοκο και πολύμορφο έργο που καλείσαι να επιτελέσεις, δεν έχω αμφιβολία ότι θα πετύχεις τους στόχους, και θέλω να είσαι βέβαιος για τη στήριξη της Πολιτείας σε αυτό που πραγματικά θα μετατρέψουμε με νόημα, πολιτιστικές δράσεις».

Από την πλευρά του ο Υφυπουργός Πολιτισμού, αφού ευχαρίστησε τον Πρόεδρο για τον διορισμό του είπε, μεταξύ άλλων, ότι «είναι με μεγάλη ικανοποίηση και αίσθημα ευθύνης που αναλαμβάνω τα καθήκοντα αυτά. Με ικανοποίηση λόγω του ότι ο Πολιτισμός αποκτά πλέον κρατική υπόσταση, μια ανεξάρτητη, ευέλικτη και αυτόνομη διοικητική δομή η οποία θα αφιερωθεί στην ανάδειξη του πολιτισμού της Κύπρου, της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αλλά και του νεότερου και του σύγχρονου πολιτισμού. Ταυτόχρονα αναλαμβάνω τη θέση αυτή με αίσθημα ευθύνης προς την πολιτιστική κοινότητα της Κύπρου και τονίζω ότι οι πολιτικοί και στρατηγικοί σχεδιασμοί του Υφυπουργείου Πολιτισμού είναι εξόχως ανθρωποκεντρικοί. Στο δε επίκεντρο τους βρίσκονται οι δημιουργοί και οι παραγωγοί του πολιτισμού». 

Τέλος, είπε ότι «προτεραιότητα μας είναι να αναδείξουμε τη σημασία του πολιτισμού γενικότερα, αλλά και των πολιτιστικών δημιουργικών βιομηχανιών ειδικότερα ως φορείς οικονομικής ανάπτυξης και συνοχής», με ενίσχυση εξωστρέφειας με διεθνείς και ευρωπαϊκές συνεργασίες. 

«Λευκή βίβλο» για τη μετάβαση παρέδωσε ο Πρ. Προδρόμου  

Λίγη ώρα μετά στο οίκημα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών πραγματοποιήθηκε η τελετή παράδοσης- παραλαβής του χαρτοφυλακίου που αφορά στο Υφυπουργείο Πολιτισμού από τον Υπουργό Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Πρόδρομο Προδρόμου (ΥΠΑΝ, πλέον) προς τον Γιάννη Τουμαζή. 

Ο ΥΠΑΝ εξέφρασε τη συγκίνησή του για το γεγονός ότι «έστω και εν έτει 2022 (επιτέλους! θα έλεγα) ξεκινά στην Κύπρο Υφυπουργείο Πολιτισμού». Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι μια πολύ σημαντική στιγμή τόσο για τη χώρα μας που αποκτά τελικά και επιτέλους μια ξεχωριστή δομή διακυβέρνησης για τον πολιτισμό και την πολιτική για τον πολιτισμό, όσο και για τη διακυβέρνηση αυτή.

«Από τούδε και στο εξής, ο πολιτισμός θα έχει μια δική του έδρα και ξεχωριστή φωνή μέσα στο Υπουργικό Συμβούλιο, αλλά και στην κοινωνία και ξεκινάμε για τη χάραξη και τη σταδιακή εφαρμογή μιας συνεκτικής, ολοκληρωμένης και μεθοδικής πολιτικής για τον Πολιτισμό. Γιατί όλα αυτά τα χρόνια, μπορεί να έγιναν πολλά για τις πολιτιστικές δραστηριότητες, από αρκετές διαδοχικές κυβερνήσεις που είχαν την επιθυμία, μπορεί να υπήρξαν και πολύ αξιόλογες πρωτοβουλίες, ενώ σίγουρα έχουμε μια πολύ σημαντική παρακαταθήκη στη διαχείριση των αρχαιοτήτων -και από εμβληματικές μορφές όπως ο αείμνηστος Βάσος Καραγιώργης / κρατάω πάντα σαν κειμήλιο μια προσωπική επιστολή με εισηγήσεις που μου είχε αποστείλει τον Ιούλιο 2015 με αγωνία για την αρχαία Σαλαμίνα… αλλά δεν είχαμε μια συγκροτημένη και ολιστική πολιτική για τον Πολιτισμό, μέσα από διακριτές δράσεις διάρκειας, επιλογές και στόχους και με στρατηγική μέσα από την οποία να αναζητείται και να διερευνέται, να αξιοποιείται και να διαχέεται για τις νέες γενιές και για όλους τους πολίτες, αυτός ο πολύ μεγάλος πλούτος που έχει η μικρή σε μέγεθος χώρα μας» είπε ο Πρ. Προδρόμου.

Εξέφρασε ευαρέσκεια και ικανοποίηση για τον Γ. Τουμαζή «γιατί στο πρόσωπό του βλέπω μια από τις καλύτερες επιλογές που θα μπορούσε να γίνουν και χαίρομαι γιατί ο Πρόεδρος  της Δημοκρατίας έχει επιλέξει έναν άνθρωπο που γνωρίζουμε το έργο του, μέσα από το Δημοτικό Κέντρο Τεχνών, την προεδρία του στον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, όπως και πολλά προσωπικά έργα και επιτεύγματα, όσο γνωρίζουμε και την κατάρτιση, τις γνώσεις και ευαισθησίες και την προσωπικότητά του».

» Δεν θα δίσταζα να πω ότι ο Γιάννης -τον οποίο συγχαίρω και προσωπικά- είναι μια προσωπικότητα για τον πολιτισμό, ο άνθρωπος από τα πολιτιστικά-για τον πολιτισμό που βλέπω ότι και θα μπορέσει να ανταποκριθεί περίφημα στην πρόκληση αυτή του πρώτου επικεφαλής του Υφυπουργείου, αλλά και θα βάλει τις βάσεις που χρειάζονται για τη συνέχεια».

Επεσήμανε πως μπορεί το χρονικό διάστημα που μένει μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας αυτής της Κυβέρνησης να είναι μικρό, αλλά τα όσα χωράνε σε αυτό τον χρόνο, και θα γεμίσουν γόνιμα αυτό το διάστημα είναι αρκετά. 

Απαρίθμησε συγκεκριμένα: 

  • τη διάταξη και η πρώτη οργάνωση των δομών του Υφυπουργείου,
  • την ένταξη όλων των δομών και οργανισμών στον νέο οργανωτικό σχηματισμό, με τη μεταρρύθμιση στον ΘΟΚ και τη μεταφορά της αρμοδιότητας θεατρικής ανάπτυξης και του προγράμματος «Θυμέλη» στο Υφυπουργείο, τη διασύνδεση της Συμφωνικής Ορχήστρας με το Υφυπουργείο, την αναδιάταξη και αναβάθμιση της Κρατικής Πινακοθήκης, την προετοιμασία της ένταξης -σε ένα χρόνο από τώρα- και του Τμήματος Αρχαιοτήτων που θα αποτελέσει την επιτελική δομή για την Πολιτιστική Κληρονομιά στο Υφυπουργείο, αλλά και την απαραίτητη αναδιοργάνωση των Πολιτιστικών Υπηρεσιών που θα αποτελέσουν τον άξονα της πολιτικής για την πολιτιστική δημιουργία  
  • την έναρξη των εργασιών για το Αρχαιολογικό Μουσείο (μια πραγματικά ιστορική εξέλιξη), έργο βέβαια υπό την εποπτεία του Υπουργείου Μεταφορών, αλλά του οποίου την αρμοδιότητα θα αναλάβει στη συνέχεια το Υφυπουργείο Πολιτισμού
  • την τελική διαδρομή στην οποία μπαίνει και το έργο κατασκευής της Κυπριακής Βιβλιοθήκης -αφού μόλις αυτές τις μέρες έγινε κατορθωτό με τη νέα Συμβουλευτική Επιτροπή και τον Διευθυντή Δημήτρη Νικολάου, να εγκριθεί η μελέτη έργου και ανοίγει ο δρόμος για τον σχεδιασμό και την ένταξή του σε προϋπολογισμούς,
  • τη συνέχεια που μπορεί να δοθεί στο προσχέδιο νομοθεσίας που ετοιμάστηκε, με την πολύτιμη βοήθεια της Επιτρόπου Νομοθεσίας Λουίζας Ζαννέτου για την κατοχύρωση της επαγγελματικής ιδιότητας των καλλιτεχνών και τη δημιουργία Μητρώου, το οποίο και παραδίδεται στον Υφυπουργό,
  • τη δημιουργία συγκροτημένων δομών τόσο για την πολιτιστική διπλωματία σε συνεργασία φυσικά και με το Υπουργείο Εξωτερικών, αλλά και για τη χάραξη και εφαρμογή μιας πολιτικής που θα αξιοποιεί συστηματικά και τις συνέργειες ανάμεσα σε πολιτισμό και τουρισμό…

Ο Πρόδρομος Προδρόμου παρέδωσε και μια καταγραφή εισηγήσεων που προκύπτουν από τις μέχρι στιγμής εξελίξεις -κάτι σαν «λευκή βίβλο» για τη μετάβαση.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στη συνέχεια, στα χρόνια που έρχονται, θα χρειαστεί η Πολιτεία να διαθέσει περισσότερα μέσα για τον πολιτισμό και τη διαχείρισή του. Αυτό όμως, πέρα από την καθολική εμπειρική διαπίστωση, θα ήταν σκόπιμο να προέλθει μέσα από ένα στρατηγικό σχεδιασμό και διακριτούς στόχους πολιτικής. Νομίζω ότι αυτό θα είναι και το κύριο έργο ενός ξεχωριστού Υφυπουργείου. Και να το κάνει, αλλά και να το κάνει να ακουστεί καλύτερα…» σημείωσε.

Ο ίδιος διαβεβαίωσε τον νέο Υφυπουργό και τους συνεργάτες του, ότι θα είναι δίπλα του και σε αυτή την προσπάθεια και την όποια διεκδίκηση. «Ως γνωστόν, οι πολιτικές αποφάσεις για τη δημιουργία όλων των υφυπουργείων μέχρι τώρα -την ευεργετική δραστηριότητα των οποίων νομίζω έχουμε δει όλοι- προέβλεπαν ότι αυτά θα ήταν περίπου δημοσιονομικά ουδέτερα. Δηλαδή με τη δημιουργία δεν προβλεπόταν αυτόματη ενίσχυση σε προϋπολογισμό ή και ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ανάγκες. Υπάρχουν. Σίγουρα υπάρχουν και στην περίπτωση του Υφυπουργείου Πολιτισμού. Θα πρέπει να συμπληρωθούν οργανωμένα και μέσα από τον νέο συνεκτικό σχεδιασμό, στη συνέχεια».

Ο ΥΠΑΝ επεσήμανε ακόμη ότι με την εμπειρία της πρόσφατης κοινής επίσκεψής τους με τον Υφυπουργό στην Αθήνα και τη συνεργασία με την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη διαπίστωσε και τον μεγάλο ζήλο και τα μεγάλα σχέδια που ξεκινά ο Υφυπουργός.

«Θελήσαμε μαζί με την επίσκεψη στην Αθήνα να υπογραμμίσουμε τον ρόλο που μπορεί να παίξει αυτή η ανάπτυξη της πολιτικής μας για τον Πολιτισμό μέσα στον ενιαίο πολιτιστικό χώρο στον οποίο εδώ και χιλιετίες μετέχουμε μαζί με την Ελλάδα και τον οποίο μοιραζόμαστε με τον απανταχού ελληνισμό.»  

Σύμφωνα με τον Πρ. Προδρόμου εξυπακούεται ότι με την παράδοση του Υφυπουργείου και την αλλαγή και τυπικά του τίτλου, του ονόματος του Υπουργείου Πολιτισμού, δεν τελειώνει αλλά συνεχίζεται και θα είναι πυκνή και τακτική η συνεργασία του Υπουργείου Παιδείας με το Υφυπουργείο Πολιτισμού.

Παράλληλα, ο ΥΠΑΝ θυμήθηκε τη συγκέντρωση που είχε οργανώσει με το Ινστιτούτο Πολιτισμού, στις αρχές του 2013, ανάμεσα στον υποψήφιο Πρόεδρο τότε Νίκο Αναστασιάδη και ανθρώπους του πολιτισμού στην Πύλη Αμμοχώστου. Με θέμα «Ο λόγος στους δημιουργούς» και την πρόταση που κατατέθηκε εκεί, ως κατεύθυνση πολιτικής, τη δημιουργία Υφυπουργείου. «Μεσολάβησαν και μας καθυστέρησαν μοιραία η μεγάλη οικονομική κρίση και, έπειτα, και η πανδημία. Ποτέ δεν εγκαταλείψαμε όμως αυτό τον στόχο και σήμερα υλοποιείται εκείνη η δέσμευση του Προέδρου» είπε. 

Ο ίδιος θυμήθηκε ότι στη διαδρομή μέχρι την τρόπον τινά «αυτονόμηση» ενός Υφυπουργείου Πολιτισμού, προέκυψαν προβλήματα και δυσκολίες. «Ακόμα και αντιστάσεις -δεν θα το κρύψω. Έτσι συμβαίνει όμως συχνά στις μεγάλες αλλαγές με οραματισμό».

Παράλληλα, είπε ότι κάποιες από τις αρχικές εισηγήσεις, όπως τα όσα αφορούν στην ένταξη και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, δεν ήταν πρακτικά πρόσφορο να υιοθετηθούν αμέσως, αλλά παραμένουν ως άμεσος στόχος. Ενώ στόχο μπορεί να αποτελέσει και η ένταξη των οπτικοακουστικών μέσων και της δημιουργίας. 

Αφού ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στην προσπάθεια, ονομαστικά τους πρώην διευθυντές των Πολιτιστικών Υπηρεσιών Παύλο Παρασκευά, Ελένη Νικήτα, τον αναπληρωτή διευθυντή  Κυπριανό Λούη και την Επίτροπο Νομοθεσίας Λουΐζα Ζαννέτο σημείωσε ότι αξιοποιήθηκαν κατά την προεργασία και προηγούμενα σχέδια και προτάσεις που υπήρξαν από προηγούμενες Κυβερνήσεις.

«Στο Υφυπουργείο, ο πολιτισμός θα είναι… ολόκληρος ο πολιτισμός (αν μου επιτρέπεται η έκφραση). Και παρ’ όλα αυτά είναι ακόμα πράγματα που μέλλει να γίνουν -όπως το παράδειγμα που προανέφερα για την Αρχιτεκτονική. Τώρα όμως υπάρχει μια βάση πάνω στην οποία μπορεί να χτίσουμε περισσότερα» σημείωσε.

Ο Πρόδρομος Προδρόμου ξεκαθάρισε επίσης ότι μια καλύτερη πολιτική για τον Πολιτισμό δεν σημαίνει απλώς ‘περισσότερα χρήματα’. «Δεν μπορεί να περιοριστεί απλώς σε κάποια επεκτατική πολιτική χορηγιών, σε μεγαλύτερα κονδύλια και μέσα μόνο» είπε προσθέτοντας ότι σίγουρα χρειάζονται και θα βοηθήσουν μεγαλύτεροι πόροι, δημιουργία υποδομών και μεγάλα προγράμματα και εκδηλώσεις, αλλά δεν πρέπει να μείνουμε εκεί. 

Στην αντιφώνησή του ο Γ. Τουμαζής ευχαρίστησε τον Πρ. Προδρόμου και σημείωσε ότι παραλαμβάνει τον Πολιτισμό από το Υπουργείο του με μεγάλη χαρά αλλά και αίσθημα ευθύνης.