Το Κυπριακό και η εξωτερική πολιτική της χώρας, απασχόλησαν το δεύτερο μέρος της διακαναλικής διάσκεψης του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Νωρίτερα, ο απολογισμός του Προέδρου της Δημοκρατίας άρχισε στις 20:30 με διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό, δέχθηκε ερωτήσεις από τους διευθντές ειδήσεων και εκπροσώπων των τηλεοπτικών σταθμών παγκύπριας εμβέλειας.
Τον ΑΝΤ1 εκπροσώπησε η Έλλη Κοτζιαμάνη, το ΡΙΚ o Σταύρος Κυπριανού, το Ομέγκα ο Μιχάλης Παυλίδης, τον Άλφα Κύπρου ο Γιώργος Κασκάνης και το ΣΙΓΜΑ ο Χρύσανθος Τσουρούλης.
Λεπτό προς λεπτό το β’ μέρος της διακαναλικής διάσκεψης του Προέδρου της Δημοκρατίας:
Καταληκτικό σχόλιο: Περήφανος για όσα έχουμε πετύχει
«Ευχαριστώ για τις ερωτήσεις. Θέλω να αναφερθώ για αυτό τον διάλογο. Έχω ιδιαίτερη αδυναμία στους δημοσιογράφους από την περίοδο που ήμουν Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και είναι κάτι που με στενοχωρεί. Επέλεξα αυτό τον τρόπο διότι με πέντε συναδέλφους σας θα ήταν πιο ζωντανή συζήτηση. Έχω προγραμματισμένες συνεντεύξεις και σε άλλα μέσα. Διαβάζω ότι είμαστε μια Κυβέρνηση που μας ενδιαφέρει η εικόνα. Εγώ νομίζω ότι ένα από τα μεγαλύτερα μας προβλήματα, είναι να επικοινωνήσουμε αυτά που έχουμε κάνει.
Ένας χρόνος διακυβέρνησης, που είμαι περήφανος για όσα έχουμε πετύχει. Έχουμε ξεκάθαρο προσανατολισμό, μας ενδιαφέρει η καθημερινότητα του πολίτη. Πρέπει να επανασυστήσουμε το κράτος του 1960 και έχουμε στην Ευρώπη τις καλύτερες πρακτικές που μπορούμε να υιοθετήσουμε. Το κοινωνικό μας συμβόλαιο με τον Κυπριακό λαό θα το τηρήσουμε πιστά».
Σε ερώτηση για τους εγκλωβισμένους στο Ριζοκάρπασο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε:
«Δεν θα απέκλεια οτιδήποτε από το κατοχικό καθεστώς. Έχω δει συγκεκριμένα γιατί απέρριψαν τα βιβλία πρόσφατα. Πρόκειται για δικαιολογίες που δεν στέκουν απολύτως. Βλέπουμε μια προσπάθεια αμφισβήτησης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γνωρίζουν ότι η κυριαρχική ισότητα που επιδιώκουν να τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Επιχειρούν να την πετύχουν μέσα από την αμφισβήτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι παραβιάσεις στη Νεκρή Ζώνη, έχουν στόχο να αμφισβητήσουν τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών στη Νεκρή Ζώνη, θέλοντας να δείξουν ότι έχουν και οι ίδιοι ρόλο. Για αυτό επανέρχομαι σε όλα αυτά τα θέματα που ηγέρθηκαν» απάντησε
«Δεν θα θέσω ενώπιον του λαού, ένα σχέδιο λύσης που εγώ ο ίδιος δεν υποστηρίζω. Θα αναλάβω την ευθύνη όποια κι αν είναι αυτή. Για να θέσω ένα σχέδιο λύσης ενώπιον του λαού εγώ θα είμαι θιασώτης» σχολίασε.
Σε ερώτηση για τον σφετερισμό των Τ/κ περιουσιών στα Κατεχόμενα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε:
«Βασικό όπλο είναι τα νομικά μέτρα που επεξεργαζόμαστε. Είναι σε προχωρημένο στάδιο που καλύπτουν όλες τις κατεχόμενες περιοχές. Αξιοποιούμε και κάποια πολιτικά μέσα. Βλέπαμε μια αυξημένη τάση αγοράς από τους Ισραηλινούς. Θέσαμε το θέμα στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο. Ακόμα και τώρα στην κρίση της Γάζας, που απαιτήσαμε να ληφθούν μέτρα από την ισραηλινή κυβέρνηση».
Συγκυβέρνηση και Κυπριακό
Για τις θέσεις των κομμάτων της συγκυβέρνησης στο Κυπριακό ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απάντησε: «Με τα συγκυβερνώντα κόμματα, είναι γνωστό ότι έχουμε διαφορετικές προεκλογικές προσεγγίσεις. Να ξεκινήσω από την ΕΔΕΚ που δεν συζητά θέματα ομοσπονδίας.
Εκτιμώ τη στήριξη από τα συγκυβερνώντα κόμματα. Στις εκποιήσεις στήριξαν την κυβερνητική πρόταση. Συμπεριφέρθηκαν υπεύθυνα για ένα θέμα που εκκρεμεί από το 2017. Δεν σημαίνει ότι αυτά τα κόμματα ή εγώ, χάνουμε την αυτονομία μας.
Η ιστορική στιγμή για εμένα, θα είναι να προχωρήσω. Αυτό δεν υπάρχει για εμένα, είναι αδιαπραγμάτευτο, ανεξαρτήτως των όποιων αντιδράσεων. Οποιαδήποτε πρωτοβουλία την καλωσορίζω, όσο αποσκοπούν στο να επαναρχίσουν οι συνομιλίες» τόνισε.
Για τον Ευρωπαίο Απεσταλμένο
Ερώτηση: Από την προεκλογική είχατε θέσει έναν σοβαρό στόχο και μάλιστα δείξατε ότι ήταν έτοιμα τα πράγματα για τον απεσταλμένο της ΕΕ. Είχατε πει ότι συζητήσατε συγκεκριμένα ονόματα θέσατε ως χρονική στιγμή την περίοδο αμέσως μετά τις εκλογές. Μάλιστα δεν αποκλείσατε τις πληροφορίες για την Μέρκελ. Απόψε δεν μιλάτε για απεσταλμένο, αλλά για εμπλοκή της ΕΕ; Τι έγινε τελικά;
Απάντηση: Είναι στόχος ο διορισμός απεσταλμένου της ΕΕ. Με απόλυτη εντιμότητα υπάρχει και συγκεκριμένη προσωπικότητα. Δεν είναι η κ. Μέρκελ. Γνωρίζει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Όταν κάποια κράτη μέλη αντιδρούσαν στην προοπτική, δεν ήταν γιατί δεν έβλεπαν ρόλο, αλλά διότι θεωρούσαν ότι πρώτα έπρεπε να διοριστεί απεσταλμένος του ΟΗΕ. Είμαι σε συζητήσεις με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και αναλόγως το πώς θα εξελιχθεί η προσπάθεια της κ. Ολγκίν, θα δούμε πως θα πάει.
Η προσέγγιση από κάποια ισχυρά κράτη μέλη, της ΕΕ, ήταν ότι πρώτα θα έπρεπε να γίνει διορισμός απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών και ακολούθως να προχωρήσουμε. Δεν είναι κάτι που έχουμε εγκαταλείψει. Δεν μπορώ να πω μετά βεβαιότητας ότι θα επιτευχθεί.
Σε ερώτηση για το χρονοδιάγραμμα Ολγκίν, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απάντησε πως δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα, ωστόσο η αποστολή δεν είναι αορίστου χρόνου.
Ερώτηση: Σας άκουσα στην τοποθέτηση σας για το Κυπριακό. Διερωτώμαι ποια είναι η ώρα να μιλήσουμε καθαρά για τις επιλογές που έχει ενώπιον του ο λαός. Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο επί δικής σας διακυβέρνησης να σφραγιστεί το αδιέξοδο;
Απάντηση: Φυσικά και με ανησυχεί. Καθημερινά βιώνουμε περισσότερα τετελεσμένα. Το πιο σημαντικό που έχουμε είναι η ΚΔ. Κάθε άλλη μορφή λύσης, καταργεί αυτό που έχουμε. Άρα δεν έχουμε άλλη επιλογή. Δεν είναι επιλογή συζήτησης τα δύο κράτη. Ξέρω τις δυσκολίες, όμως έχω ευθύνη να κάνω ότι είναι δυνατό.
Σε ότι αφορά το πλαίσιο Γκουτέρες, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, δήλωσε ετοιμότητα να διαπραγματευτεί στη βάση του Πλαισίου που έθεσε ο ΓΓ του ΟΗΕ.
Η Τουρκία θεωρεί την Κυπριακή Δημοκρατία εκλειπούσα από το 1964
Ερώτηση: Η σχέση μας με την Ελλάδα, δεν είναι αυτή που θα έπρεπε. Θέλω ένα σχόλιο. Πάτε στις συνομιλίες με ποια λογική και τι διαφορετικό περιμένετε από συνομιλίες που επαναλαμβάνονται τόσα χρόνια;
Απάντηση: Ο διορισμός Ολγκίν ήταν αποτέλεσμα των δικών μας προσπαθειών. Ήταν αναγνώριση της δικής μας πολιτικής βούλησης. Από μόνος του ο διορισμός δεν θα επιλύσει το Κυπριακό.
Οι σχέσεις μας με την Ελλάδα είναι εξαιρετικές. Μάλιστα έγινε η πρώτη διακυβερνητική διάσκεψη, ανάμεσα στην Κύπρο και την Ελλάδα. Μιλήσατε για ελληνοτουρκικά. Υπάρχει ένας διάλογος, όμως που δεν έχει επιλύσει τις διαφορές. Ένας διάλογος που αν φέρει θετικές εξελίξεις, θα λύσει και το δικό μας πρόβλημα. Πρέπει να αντιληφθούμε πως λαμβάνοντας υπόψη την ιδιότητα μας ως κράτος μέλος, θα πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στα Ευρωτουρκικά, αν δω πρόοδο προς την κατεύθυνση λύσης του Κυπριακού, στη βάση συμφωνημένου πλαισίου και όχι της λύσης δύο κρατών. Δεν υπάρχει σχέδιο Β για την επίλυση του Κυπριακού. Η κατάσταση γίνεται καθημερινά χειρότερη.
Ερώτηση: Η Τουρκία σας δέχεται ή σας θεωρεί εκλιπούσα;
Απάντηση: Η Τουρκία θεωρεί εκλιπούσα την Κυπριακή Δημοκρατία από το 1964. Δική μου υποχρέωση είναι να χρησιμοποιήσω όλα τα εργαλεία που έχω στη διάθεση μου. Η λύση δύο κρατών, δεν είναι καν θέμα για συζήτηση.
Ερώτηση: Τότε γιατί πάτε στις συνομιλίες αφού η άλλη πλευρά θέλει λύση δύο κρατών;
Απάντηση: Γιατί από τη δημιουργία του Κυπριακού, κάθε σχέδιο λύσης ήταν και χειρότερο. Ξέρετε πότε άλλαξε αυτό; Το 2004 με την ένταξη μας στην ΕΕ. Το τι συζητούμε σήμερα στο Κυπριακό, δεν συζητείτο το 1983. Δεν υπήρχε το 1983 δικαίωμα χρήση στην περιουσία. Η πάροδος του χρόνου δημιουργεί νέα αρνητικά τετελεσμένα. Αυτή η κατάσταση δεν επιτρέπει σε αυτή τη χώρα, να αξιοποιήσει όλες τις δυνατότητες που έχει.
Η περίοδος Ολγκίν δεν είναι αορίστου χρόνου
Σε ερώτηση του Σταύρου Κυπριανού για το Κυπριακό ο ΠτΔ απάντησε:
«Δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου. Θα πρέπει όταν είσαι ένα μικρό κράτος υπό κατοχή, να αποδείξεις μέσα από τις ενέργειες σου και εσωτερικά και σε διεθνές επίπεδο, την προστιθέμενη σου αξία. Και ως Κυπριακή Δημοκρατία, θα πρέπει να πράξουμε ότι είναι δυνατό. Δεν μπορούμε να πηγαίνουμε στις Βρυξέλλες και να είμαστε μονοθεματικοί. Βλέπω αυτή τη συζήτηση που εξελίσσεται για τον ανθρωπιστικό διάδρομο για τη Γάζα. Αλλά την ίδια στιγμή, αυτό αναδεικνύει τη σημασία της χώρας μας. Και χαίρομαι ότι ΗΠΑ και ΕΕ βλέπουν αυτό τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με τέτοιες δράσεις, θα αξιοποιήσουμε και το δικό μας πρόβλημα” δήλωσε.
Δηλώσατε προχτές, ότι δεν θα κουραστείτε να εργάζεστε για τη δικαίωση των αγώνων. Τι εννοούμε όταν λέμε δικαίωση του αγώνα μας. Ένας παππούς 92 χρονών μου είπε ότι δικαίωση του αγώνα μας είναι να επιστρέψω στο χωριό μου στην Κερύνεια;
«Η δικαίωση είναι κάθε πολίτης να μπορεί να επιλέξει που θα πάει να ζήσει. Μπορεί να έχει δικαιώματα που δεν θα τα ασκεί εκεί που ζει, αλλά δεν θα είναι εφικτό κάποιος Γερμανός να ζει στην Πάφο, αλλά ένας Τουρκοκύπριος ή Ελληνοκύπριος, να έχει περιορισμό» απάντησε.
Η περίοδος Ολγκίν έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα;
Δεν έχει συγκεκριμένο ορίζοντα, αλλά την ίδια στιγμή, δεν είναι αορίστου χρόνου. Ξέρω τις δυσκολίες και τα προβλήματα. Όμως ξέρω ότι αυτή η κατάσταση δεν είναι στάσιμη. Βλέπουμε τι γίνεται στη Νεκρή Ζώνη. Είμαι εδώ για να πράξω ότι μπορώ για να λυθεί το Κυπριακό. Αν δεν το πίστευα δεν θα επένδυα τόσο χρόνο σε αυτή την προσπάθεια.