Παρά την αύξηση των επιτοκίων, που δυσχεραίνει την εξυπηρέτηση των δανείων, αλλά και το κύμα ακρίβειας που διατηρείται στην αγορά για πάνω από δύο χρόνια, οι τραπεζικές διοικήσεις αποτρέπουν με νύχια και με δόντια την αύξηση των ριψοκίνδυνων δανείων που μπορεί εύκολα να κοκκινίσουν και να περάσουν στην κατηγορία 2 (stage2).

Πιθανότατα γιατί οι τράπεζες προχωρούν σε αναδιαρθρώσεις και επαναδιαπραγματεύσεις χορηγήσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, θέλοντας να αποφύγουν δυσάρεστες εξελίξεις, γιατί όταν ένα δάνειο περάσει στο στάδιο 2, μια τράπεζα οφείλει να σχηματίσει πρόβλεψη για όλο τον κύκλο ζωής του δανείου, επηρεάζοντας την κερδοφορία της.

Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε χθες η ΕΚΤ για τις ευρωπαϊκές συστημικές τράπεζες δείχνουν ότι στην Κύπρο τα δάνεια αμφίβολης είσπραξης, που υπάγονται στην κατηγορία stage 2, όχι μόνο δεν αυξήθηκαν αλλά μειώθηκαν.

Τέλος Μαρτίου 2024, το ποσοστό τους ήταν 8,7% από 9,6% τέλος Δεκεμβρίου 2023 και 12,7% τον τέλος Μαρτίου του 2023. Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος των δανείων στην κατηγορία 2 ήταν 9,4% τέλος Μαρτίου 2023, σε σχέση με 9,1% τέλος Δεκεμβρίου 2021.

Οι τραπεζικές διοικήσεις φαίνεται ότι καταγράφουν επιτυχία στην προσπάθεια να μην αυξηθούν τα κόκκινα δάνεια, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, τα δάνεια που υπάγονται στην κατηγορία stage 3 (όσα έχουν μεγάλες πιθανότητες να πέσουν στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων) μειώθηκαν οριακά στο 3,5% τέλος Μαρτίου 2024 από 3,8% τον Δεκέμβριο 2023 και 4,5% ένα χρόνο πριν (Μάρτιος 2023).

Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος ήταν 2,2% τέλος Μαρτίου 2023, παραμένοντας στα ίδια επίπεδα σε σύγκριση με τέλος Δεκεμβρίου 2023 και σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν (2,1%).

Στα γενικά σχόλια της, η ΕΚΤ αναφέρει ότι η κερδοφορία των τραπεζών στην Ευρώπη παραμένει ανθεκτική, αν και ο κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικούς πιστωτικούς κινδύνους. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων (RoE) ανέρχεται σε 10,6% από 10,4% πριν από ένα χρόνο. Τα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια διευρύνθηκαν περαιτέρω, στο 1,69%, για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Εν μέσω νομισματικής χαλάρωσης και περικοπών επιτοκίων, οι τράπεζες αναμένουν ότι στο μέλλον τα έσοδα από τόκους και η συνολική κερδοφορία τους θα επηρεαστούν αρνητικά.

Δυσκολίες για μικρομεσαίες

Το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα σημείωσε αύξηση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs) κατά 2% και η μεγαλύτερη άνοδος αναφέρθηκε στον τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το κόστος κινδύνου των τραπεζών αναφέρθηκε επίσης υψηλότερο, σε επίπεδα που δεν παρατηρήθηκαν από την πανδημία το 2020.

Αν και η κατανομή των δανείων στο στάδιο 2 μειώθηκε ελαφρά, το πρώτο τρίμηνο του 2024 (9,4%), παρέμεινε κοντά στο υψηλότερο επίπεδο που αναφέρθηκε το 4ο τρίμηνο του 2023 (9,6%).
Στα σχόλια αναφέρεται επίσης ότι ο λειτουργικός κίνδυνος έχει αυξηθεί περαιτέρω.

Ο κίνδυνος απάτης έχει γίνει ο τρίτος παράγοντας λειτουργικού κινδύνου. Επίσης, οι ενδείξεις δείχνουν ότι οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο έχουν αυξηθεί και έχουν γίνει περισσότερο πολύπλοκες. Η πιθανή εισαγωγή ψηφιακών νομισμάτων δημιουργεί ανησυχίες στις τράπεζες καθώς αναμένεται να μειωθούν τα έσοδα από προμήθειες.