Εκτός από την πρόταση του Υπουργείου Εργασίας για την αναλογιστική μείωση του 12%, στο Συμβούλιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων που συνεδρίασε πρόσφατα παρουσιάστηκε και η αναλογιστική μελέτη για τη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η οποία επιβεβαιώνει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του Ταμείου, έως και το 2080.

Μελέτη που, σύμφωνα με κάποια μέλη του Συμβουλίου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, καταδεικνύει πως η κατάσταση του Ταμείου είναι μάλιστα πιο καλή από ό,τι αναμενόταν.

Το γεγονός ότι η αναλογιστική μελέτη του ΤΚΑ, με έτος αναφοράς το 2020, επιβεβαιώνει τη βιωσιμότητα του ΤΚΑ σε βάθος χρόνου, κατέγραψε στις δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Παναγιώτου. Ο οποίος επίσης επισήμανε το γεγονός πως με τη μελέτη διαπιστώθηκε ότι οι προγραμματισμένες εισφορές είναι ικανοποιητικές, ενώ δεν προκύπτει ανάγκη διαφοροποίησης του ορίου συνταξιοδότησης.

Σε μεγάλο βαθμό, η διασφάλιση της βιωσιμότητας του ΤΚΑ, όπως μας αναφέρθηκε από μέλη του Συμβουλίου, οφείλεται και στην καθαρή μετανάστευση και συγκεκριμένα στους ξένους εργαζόμενους, που προσφέρουν όχι μόνο λύση στο πρόβλημα της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού στο επιχειρείν, αλλά και σημαντικές ανάσες στο Ταμείο.

Ως αποτέλεσμα μάλιστα και της συνεισφοράς της συγκεκριμένης ομάδας στο ΤΚΑ, τα έσοδα του Ταμείου εμφανίζονται αυξημένα, με αποτέλεσμα να «απορροφάται» ο κραδασμός που προκύπτει με τη γήρανση του πληθυσμού και τον χαμηλό δείκτης γεννητικότητας. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί το δημογραφικό.

Για την ώρα, όμως, η αναλογιστική μελέτη δείχνει ότι χρειάζεται να συνεχιστεί η καθαρή μετανάστευση και η συνεισφορά ξένων στο ΤΚΑ, έστω και σε λιγότερο βαθμό. Όπως γράψαμε ξανά, η συμβολή των ξένων εργαζομένων στο ΤΚΑ επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, καθώς το 2022 το 38% των ενεργών ασφαλισμένων ήταν στην ουσία αλλοδαποί, είτε κοινοτικοί, είτε εργαζόμενοι από τρίτες χώρες.

Υπενθυμίζουμε ότι από σύνολο 555.830 ενεργών ασφαλισμένων το 2022, το 19,7% ή 109.472 ήταν αλλοδαποί από τρίτες χώρες και το 18,1% ή 100.882 ήταν κοινοτικοί. Το 61,6% ή 342.333 πρόσωπα ήταν οι Ελληνοκύπριοι ενεργοί ασφαλισμένοι, εκ των οποίων οι 54.142 ήταν οι μισθωτοί του Δημοσίου Τομέα κι άλλες 25.727 Ε/Κ αυτοτελώς εργαζόμενοι. Οι Τ/Κ ασφαλισμένοι στο ΤΚΑ το 2022 ανέρχονται σε ποσοστό μόλις 0,6% επί του συνόλου ή μόλις 3.143.

Αρκετά έσοδα έως το 2062

Περισσότερα σε σχέση με την αναλογιστική μελέτη που παρουσιάστηκε στους κοινωνικούς εταίρους από τον αναλογιστή Κώστα Σταυράκη αποκαλύπτει η ΣΕΚ, μέσω ρεπορτάζ στο εκφραστικό της όργανο, την «Εργατική Φωνή». Όπως γράφει η εφημερίδα, από την παρουσίαση της αναλογιστικής μελέτης μακροχρόνιας βιωσιμότητας του ΤΚΑ, προκύπτουν τα πιο κάτω βασικά συμπεράσματα:
·       Το ΤΚΑ εξακολουθεί να είναι μακροχρόνια βιώσιμο μέχρι και το 2080. Μέχρι το 2061 τα έσοδα του Ταμείου είναι αρκετά για να καλύψουν τις δαπάνες του και από το 2062 και μετά θα αξιοποιείται μέρος του αποθεματικού (σήμερα είναι περίπου €9 δισ.).
·       Η συντάξιμη ηλικία παραμένει το 65ο έτος, καθώς από τη μελέτη του προσδόκιμου ζωής για την περίοδο 2018-2023 (στην οποία αναφέρεται ο νόμος), δεν έχει προκύψει ουσιαστική μεταβολή.

Συγκεκριμένα, αυξήθηκε κατά ½ μήνα σε σύγκριση από την προηγούμενη 5ετία, γεγονός που επιβεβαίωσε και τη θέση της ΣΕΚ όπως αναφέρει η συντεχνία, ότι δεν τίθεται θέμα επέκτασης της συντάξιμης ηλικίας, τουλάχιστον για τα επόμενα 5 χρόνια. Με βάση τον νόμο, η επόμενη αξιολόγηση θα αφορά την περίοδο 2023-2028, όπου με τη λήξη της περιόδου θα καταγραφεί η τυχόν μεταβολή του προσδόκιμου ζωής.

Καλύπτεται η σύνταξη χηρείας

Σύμφωνα με τη συντεχνία, από τη μελέτη επιβεβαιώθηκε επίσης η εκτίμησή της για τη σύνταξη χηρείας, ότι δηλαδή δε θα χρειαστεί να αυξηθούν περαιτέρω οι εισφορές, λόγω της παραχώρησης σύνταξης χηρείας και στους άνδρες.

Σημειώνεται πως σε σχέση με την επέκταση της σύνταξης χηρείας και στους άνδρες, ο νόμος προέβλεπε ότι θα γινόταν αναλογιστική μελέτη και ενδεχομένως να χρειαζόταν να αυξηθούν οι εισφορές από 1/1/2024 κατά 0,1% εκατέρωθεν.

Συνεπώς, από την 1/1/2024, θα αυξηθούν οι συνεισφορές μόνο κατά 0,5% εκατέρωθεν για εργοδότες και εργαζόμενους και κατά 0,3% για το κράτος, όπως προνοούσε στον νόμο του 2012. Σημειώνουμε για το ίδιο θέμα εξέδωσε σχετική εγκύκλιο και η ΟΕΒ, διευκρινίζοντας πως το ύψος του ποσοστού της αύξησης στις εισφορές, όπως περιλήφθηκε στη νομοθεσία, δεν επιβεβαιώθηκε από την αναλογιστική μελέτη που διεξήχθη από το Υπουργείο Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Συγκεκριμένα, αναφέρει η ΟΕΒ ότι η μελέτη κατέδειξε πως η ανάγκη για αύξηση στις εισφορές είναι μικρότερη από ό,τι αρχικά είχε προϋπολογιστεί κατά 0,1%. «Ως εκ τούτου, οι εκατέρωθεν εισφορές εργοδότη και εργοδοτούμενου αυξάνονται από 01/01/2024 κατά 0,5% (αντί 0,6%), δηλαδή από 8,3% που ισχύει σήμερα σε 8,8% εκατέρωθεν (αντί 8,9%), επί των ασφαλιστέων αποδοχών του εργοδοτούμενου», αναφέρει η ΟΕΒ. Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες η αλλαγή αυτή δηλαδή ο περιορισμός της αύξησης των εισφορών που προβλέπει η νομοθεσία δεν αναμένεται να χρειαστεί νομοθετική ρύθμιση.

Απόδοση κεφαλαίου προς όφελος του ΤΚΑ

Σύμφωνα πάλι με τη ΣΕΚ, βάσει της αναλογιστικής μελέτης που έγινε, κρίνεται σημαντικό και το γεγονός ότι τα επόμενα τρία τουλάχιστον χρόνια, το ΤΚΑ θα παρουσιάζει σημαντικά πλεονάσματα. Αυτό, σύμφωνα με τη συντεχνία, που επικαλείται την αναλογιστική μελέτη, οφείλεται και στην απασχόληση ξένου εργατικού δυναμικού, που αναφέραμε πιο πάνω. Συγκεκριμένα, η ΣΕΚ αναφέρει πως τα πλεονάσματα προκύπτουν λόγω της βελτίωσης των οικονομικών του δεδομένων, που προέρχονται από τη βελτίωση της απασχόλησης, των μισθών, άλλων δεικτών που σχετίζονται με την αγορά εργασίας και την απασχόληση ξένου εργατικού δυναμικού.

Σε σχέση με τα αποθεματικά του ΤΚΑ, σήμερα, αναφέρει η ΣΕΚ, το κεφάλαιο του Ταμείου ανέρχεται στα €9 δισ., εκ των οποίων τα €105 εκατ. είναι κατατεθειμένα στις εμπορικές τράπεζες (πραγματικό αποθεματικό) και τα υπόλοιπα είναι λογιστικά καταχωρημένα στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, προς πίστη του Ταμείου.

Η ΣΕΚ διευκρινίζει ότι στα €9 δισ. συμπεριλαμβάνονται και τα ποσά τα οποία κατά καιρούς αναφέρονται ως το χρέος του κράτους προς το ΤΚΑ.

«Σημαντικό στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη, είναι ότι για το σύνολο του αποθεματικού που είναι κατατεθειμένα στο Γενικό Λογιστήριο του κράτους, η απόδοση τους σήμερα ανέρχεται στο 4,5%. Το στοιχείο αυτό, επιβεβαιώνει τη θέση της ΣΕΚ, ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να διαγραφεί η οφειλή του κράτους προς το ΤΚΑ, αλλά αντίθετα θα πρέπει να διασφαλιστεί η απόδοση του κεφαλαίου προς όφελος του ταμείου», προσθέτει η συντεχνία αναφέροντας περαιτέρω πως για το θέμα της καλύτερης διαχείρισης και απόδοσης του αποθεματικού, θα επεξεργαστεί και θα καταθέσει σύντομα εισηγήσεις προς τα Υπουργεία Εργασίας και Οικονομικών.