Σωρεία δράσεων και πρωτοβουλιών είναι σε εξέλιξη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (ΕΚΚ), με στόχο την επιμόρφωση και προστασία των μικροεπενδυτών από υψηλού ρίσκου επενδύσεις.

Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Επενδυτή 2023, η Λειτουργός Α’ του Τμήματος Στρατηγικής, Διεθνών Σχέσεων και Επικοινωνίας της ΕΚΚ, Έλενα Καρκώτη, μιλά στον «Φιλελεύθερο» για τη σημασία του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού και την αξιοποίηση των ΜΚΔ από την ΕΚΚ για επιμόρφωση των επενδυτών.

Επιμόρφωση και προστασία

Ποια είναι η σημασία της διοργάνωσης της Παγκόσμιας Εβδομάδας Επενδυτή σε ετήσια βάση για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (ΕΚΚ);

Η Παγκόσμια Εβδομάδα Επενδυτή (World Investor Week) είναι μία διεθνής εκστρατεία ευαισθητοποίησης σε θέματα χρηματοοικονομικής επιμόρφωσης, που διοργανώνεται ετησίως από τον Διεθνή Οργανισμό Επιτροπών Κεφαλαιαγορών (International Organization of Securities Commissions-IOSCO).

Για την ΕΚΚ είναι ένα σημαντικό γεγονός, καθώς αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία περαιτέρω ευαισθητοποίησης, όχι μόνο των επενδυτών αλλά και για το ευρύ κοινό, ειδικά στο σημερινό ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον με οδηγό την τεχνολογία και την ανάπτυξη πολύπλοκων και υψηλού ρίσκου προϊόντων.

Από το 2019, η ΕΚΚ συμμετέχει ενεργά στην εκστρατεία, ενώνοντας δυνάμεις με άλλες εποπτικές Αρχές ανά το παγκόσμιο, σε πάνω από 100 χώρες σε έξι ηπείρους, για να επικοινωνήσει τα κύρια μηνύματα της εκστρατείας, ειδικά στους νέους και μελλοντικούς επενδυτές.

Μιλήστε μας λίγο για τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό και τη σημασία της καλλιέργειας χρηματοοικονομικής παιδείας.

Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός είναι απαραίτητος για να μπορεί κάποιος να διαχειριστεί με ορθό τρόπο τα χρήματα του και να διασφαλίσει για τον εαυτό του και την οικογένεια του ένα βιώσιμο χρηματοοικονομικό μέλλον. Ουσιαστικά, είναι η γνώση βασικών χρηματοοικονομικών που αφορούν την καθημερινότητά μας, όπως για παράδειγμα η αποταμίευση, ο ανατοκισμός, η δημιουργία προϋπολογισμού εσόδων και εξόδων και η επένδυση σε κατάλληλα για την περίπτωσή μας επενδυτικά προϊόντα.

Ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός δυσκολεύει σε μεγάλο βαθμό ένα άτομο να αντεπεξέλθει σε περιόδους οικονομικής αστάθειας ή να αντιμετωπίσει οικονομικές προκλήσεις που μπορεί να παρουσιαστούν απρόοπτα στη ζωή του. Επιπρόσθετα, αυξάνει τις πιθανότητες να πέσει κάποιος θύμα οικονομικής απάτης, να δημιουργήσει χρέη και να οδηγηθεί στην οικονομική καταστροφή. Άρα, η έλλειψη των βασικών χρηματοοικονομικών γνώσεων, δεξιοτήτων, στάσεων και συμπεριφορών μπορεί λοιπόν να θέσει σε κίνδυνο την χρηματοοικονομική μας ευημερία. Ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού εντοπίζονται ανάμεσα στους νέους, τις γυναίκες, τους ηλικιωμένους και τα νοικοκυριά με σχετικά χαμηλά εισοδήματα.

Οικονομική ανθεκτικότητα

Τα μηνύματα της φετινής εκστρατείας αφορούσαν την Ανθεκτικότητα των Επενδυτών, τα Κρυπτο-Περιουσιακά Στοιχεία, και τις Βιώσιμες Επενδύσεις. Πόσο εξοικειωμένοι είναι οι μικροεπενδυτές με αυτές τις έννοιες; 
Πράγματι, η φετινή εκστρατεία πρόσφερε μια ευκαιρία να εξοικειωθούν και να ενημερωθούν οι επενδυτές αλλά και το ευρύ κοινό, στα τρία κύρια μηνύματα και έννοιες, της ανθεκτικότητας, των κρυπτο-περιουσιακών στοιχειών και της βιώσιμης χρηματοδότησης.

  • Η οικονομική ανθεκτικότητα είναι μία πολύ σημαντική πτυχή της διαχείρισης των χρημάτων μας. Αναφέρεται στην ικανότητα να ανακάμψουμε στην περίπτωση που θα μας συμβεί ένα ατυχές και απροσδόκητο οικονομικό συμβάν. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ήταν μια σημαντική, απρόβλεπτη δαπάνη στο νοικοκυριό, η ξαφνική απώλεια της εργασίας ή μία περίοδος έντονης οικονομικής αβεβαιότητας όπως ήταν η πανδημία του COVID. Απρόβλεπτα γεγονότα που ενδέχεται να επηρεάσουν το κεφάλαιο μας, να μειώσουν την αξία των επενδύσεων μας ή το διαθέσιμο εισόδημά μας.
    Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, η ΕΚΚ επεσήμανε τη σημασία της προετοιμασίας του κοινού για ενδεχόμενες οικονομικές αναταράξεις στη ζωή μας και παρείχε πολύτιμες συμβουλές για το πώς το κοινό μπορεί να ενισχύσει την οικονομική του ανθεκτικότητα έναντι τέτοιων γεγονότων.
  • Τα κρυπτο-περιουσιακά στοιχεία αποτελούν μία νέα τάση στις σύγχρονες χρηματοοικονομικές αγορές. Με γνώμονα τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε αυτού του τύπου ψηφιακά επενδυτικά προϊόντα καθώς και η ευρεία χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην προώθησή τους, συχνά μέσω της συνδρομής διασημοτήτων/influencers, η ΕΚΚ παρείχε ενημέρωση και συμβουλές. Όλες οι πληροφορίες και οι συμβουλές βρίσκονται στην Πύλη Χρηματοοικονομικής Επιμόρφωσης που δημιούργησε η ΕΚΚ στην ιστοσελίδα της.
  • Οι Βιώσιμες Επενδύσεις είναι επενδύσεις που ευθυγραμμίζουν τη δημιουργία μακροπρόθεσμων οικονομικών αποδόσεων με περιβαλλοντικές και κοινωνικές πτυχές, καθώς και θέματα ορθής διακυβέρνησης (Environmental, Social and Governance -ESG). Άλλα σημαντικά θέματα που κάλυψε η φετινή εκστρατεία ήταν για την Πρόληψη Απάτης, τις Βασικές Επενδυτικές Αρχές, την Τεχνολογία και τα Ψηφιακά Χρηματοοικονομικά.

Η σελίδα στο Facebook

Έχουμε δει ότι η ΕΚΚ έχει δημιουργήσει και ειδική σελίδα αφιερωμένη στους επενδυτές στο Facebook, ενώ είναι παράλληλα πολύ δραστήρια και στο Χ. Τι οδήγησε την ΕΚΚ να προχωρήσει σε αυτή την κίνηση;

Η ΕΚΚ αντιλαμβάνεται τη σημασία και το ρόλο που διαδραματίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη σύγχρονη επικοινωνία καθώς αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο επικοινωνίας με το κοινό και τους νέους ανθρώπους, οι οποίοι είναι εν δυνάμει μελλοντικοί επενδυτές.

Γι’ αυτό, η ΕΚΚ προχώρησε στη δημιουργία ειδικής σελίδας στο Facebook, με την ονομασία CySEC Financial Literacy, η οποία περιλαμβάνει υλικό αποκλειστικά για την χρηματοοικονομική επιμόρφωση.

Στο ίδιο πλαίσιο, της περαιτέρω προώθησης και διάδοσης των μηνυμάτων βρίσκεται στα σκαριά και η δημιουργία εξειδικευμένου λογαριασμού της ΕΚΚ στο Instagram. Έρευνες έδειξαν ότι το συγκεκριμένο κοινωνικό δίκτυο βρίσκεται στις πρώτες επιλογές των νεαρών στην Κύπρο για την ενημέρωσή τους.

Παράλληλα, εμπλουτίζουμε τακτικά με νέο ενημερωτικό υλικό την Πύλη Χρηματοοικονομικής Επιμόρφωσης, την ειδική δηλαδή ενότητα για την επιμόρφωση του κοινού που βρίσκεται στην ιστοσελίδα της ΕΚΚ. Σε αυτήν περιλαμβάνεται υλικό για θέματα χρηματοοικονομικής επιμόρφωσης, εύχρηστοι και σύντομοι Οδηγοί Επενδυτών, προειδοποιήσεις για απάτες, εγχειρίδια με σημαντικές συμβουλές, άρθρα, συνεντεύξεις, έρευνες και άλλες χρήσιμες και σημαντικές πληροφορίες γύρω από τη σημασία του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού για τη διασφάλιση της προσωπικής οικονομικής ευημερίας.

Διασκεδαστικό κουίζ γνώσεων

Παλαιότερα είχατε δημιουργήσει και ένα κουίζ γνώσεων για τους επενδυτές. Ποια είναι τα αποτελέσματα; Μπορείς κάποιος να δοκιμάσει τις γνώσεις του και τώρα;

Το κουίζ επενδυτικών γνώσεων της ΕΚΚ αποτελεί έναν διασκεδαστικό και συνάμα εκπαιδευτικό τρόπο όπου το κοινό μπορεί σε μικρό χρονικό διάστημα να αξιολογήσει τις γνώσεις του σχετικά με τις βασικές χρηματοοικονομικές έννοιες και παράλληλα να επιμορφωθεί.
Από τα μέχρι στιγμής ευρήματα μας, βάσει των αποτελεσμάτων του κουίζ, αντικατοπτρίζεται η επιτακτική ανάγκη χρηματοοικονομικής επιμόρφωσης των πολιτών.

Όπως καταδεικνύουν διάφορες έρευνες, μεταξύ των οποίων και έρευνα της ΕΚΚ, η χρηματοοικονομική παιδεία πρέπει να ξεκινά από νεαρή ηλικία. Αυτό συμβάλλει στην εμπέδωση σωστής νοοτροπίας απέναντι στη διαχείριση των χρημάτων μας και διασφαλίζει ότι οι μελλοντικές γενιές θα είναι σε καλύτερη θέση να κατανοήσουν και να αξιοποιήσουν ευκαιρίες για την χρηματοοικονομική τους ευημερία. Εξίσου σημαντική είναι όμως και η δια βίου μάθηση, ώστε οι πολίτες να είναι σε θέση να λαμβάνουν ορθές οικονομικές αποφάσεις, σε ατομικό επίπεδο, αλλά και ως κοινωνία στο σύνολο.

Όλες οι πιο πάνω δράσεις αποτελούν μέρος του έργου που επιτελεί η ΕΚΚ, με στόχο την επιμόρφωση και προστασία του επενδυτικού κοινού και ειδικότερα την ευαισθητοποίηση των νέων ανθρώπων και άλλων ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.