Δύο είναι τα σημαντικότερα θετικά μακροοικονομικά στοιχεία του προσχεδίου του προϋπολογισμού το 2024 που ετοίμασε το Υπουργείο Οικονομικών και είναι αυτά που μπαίνουν στο ραντάρ των ξένων οίκων αξιολόγησης, καθορίζοντας και τη βαθμολογία του αξιόχρεου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το πρώτο είναι η σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους και το δεύτερο η δημιουργία πλεονασμάτων, κόντρα στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξαιτίας της ακρίβειας και των υψηλών επιτοκίων.

Η κυβερνητική αυτή κατεύθυνση δημιουργεί την προπτική διατήρησης δημοσιονομικού περιθωρίου για να λάβει η Κυβέρνηση νέα μέτρα στήριξης, εφόσον κριθούν επιβεβλημένα, με επίκεντρο ενδεχομένως τον φόρο καυσίμων και την επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος.

Το δημόσιο χρέος προβλέπεται ότι θα μειωθεί στα €20,29 δισ. το 2026 και ως ποσοστό του ΑΕΠ θα υποχωρήσει στο 60,1%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά από το 2010 και θα ξεκολλήσει από τα €23 δισ. που βρέθηκε το 2022 και 2023.

Με βάση τον προϋπολογισμό που ενέκρινε το Υπουργικό για το 2024, η πρόβλεψη είναι ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει στο 80,9% του ΑΕΠ το 2023, θα μειωθεί ακόμη περισσότερο το 2024 στο 72,9% και σε απόλυτους αριθμούς θα είναι €22,18 δισ.

Το 2025 και το 2026 οι μακροοικονομικές προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών εκτιμούν ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει ακόμη περισσότερο στο 67,3% και 60,1% του ΑΕΠ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν δεκαπέντε χρόνια, το 2008, το δημόσιο χρέος ανερχόταν μόλις στο 45,1% του ΑΕΠ ή €8,6 δισ., το 2009 βρισκόταν στο 58,5% και το 2010 στο 61,3%. Το 2012 αυξήθηκε απότομα στο 80% λόγω των συνεχών ελλειμμάτων, ύψους 6% ετησίως και λόγω της στήριξης που δόθηκε στη Λαϊκή Τράπεζα με €1,8 δισ., μέσω έκδοσης ομολόγου.

Το 2013 αυξήθηκε περαιτέρω στο 102,6%, λόγω της στήριξης της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας με €1,5 δισ., ενώ το 2014 ανήλθε στο 123%.

Εν μέσω δύσκολων καιρών, η οικονομία προβλέπεται να δημιουργήσει πλεόνασμα €659 εκατ. ή 2,2% του ΑΕΠ το 2024, το 2025 θα αυξηθεί στα €666,4 εκατ. ή 2,1% του ΑΕΠ και το 2026 το πλεόνασμα θα αυξηθεί στα €685,4 εκατ. ή 2% του ΑΕΠ.

Όπως αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών, σύμφωνα με το βασικό μακροοικονομικό σενάριο οι προοπτικές της κυπριακής οικονομίας μεσοπρόθεσμα παραμένουν θετικές, ωστόσο με σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας.

Μετά την περαιτέρω βελτίωση το 2022, σε σχέση με το 2021, η οικονομία παρουσιάζει επιβράδυνση το 2023, λόγω των σημαντικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία και του συνεχιζόμενου πολέμου Ρωσίας -Ουκρανίας, με τον ρυθμό ανάπτυξης να επιταχυνθεί και πάλι το 2024-2026.

Σύμφωνα με το βασικό μακροοικονομικό σενάριο, ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να κυμανθεί γύρω στο 2,9% το 2024, ενώ για τα έτη 2025 και 2026 αναμένεται να κυμανθεί στο 3,1% και 3,2%, αντίστοιχα.