Στον αέρα βρίσκεται το πολυδιαφημιζόμενο έργο συνολικού κόστους 34 εκατομμυρίων ευρώ για ενοποίηση των συστημάτων πληροφορικής μεταξύ όλων των κυβερνητικών τμημάτων. Πρόκειται για το ευρύτερα γνωστό σε κυβερνητικούς και τεχνοκρατικούς κύκλους ως «ERP» (Enterprise Resource Planning) ή Σύστημα Διαχείρισης Επιχειρησιακών Πόρων.

Η σύμβαση μεταξύ της αναθέτουσας Αρχής, δηλαδή του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας και της αναδόχου εταιρείας Unit4 Business Software Limited, έχει διακοπεί από τον περασμένο μήνα. 

Η διακοπή της σύμβασης έγινε από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, το οποίο έχει κινήσει διαδικασίες προκειμένου να προσφύγει δικαστικώς σε βάρος της εταιρείας. Ταυτόχρονα, οι αποσπάσεις περίπου 50 λειτουργών του εν λόγω κυβερνητικού τμήματος, που έγιναν για τις ανάγκες υλοποίησης του έργου, έχουν ανακληθεί.

Ο διαγωνισμός για την υλοποίηση του ERP που πλασαρίστηκε ως μια σημαντική μεταρρύθμιση με την οποία θα αναβαθμίζονταν ουσιαστικά τα λογισμικά και λογιστικά συστήματα του κράτους, κατακυρώθηκε το Νοέμβριο του 2018, ενώ ως ημερομηνία ολοκλήρωσης είχε οριστεί η 1η Ιανουαρίου του 2022. Η Γενική Λογίστρια Ρέα Γεωργίου είχε δηλώσει, συγκεκριμένα, ότι θα υλοποιείτο σε 36 μήνες μετά την κατακύρωση του διαγωνισμού στον επιτυχόντα προσφοροδότη.

Το βασικό συμβόλαιο με την Unit4 Business Software Limited ήταν της τάξεως των €25 εκατ. (χωρίς να υπολογίζεται ο ΦΠΑ), ενώ το έργο περιλάμβανε διάφορα στάδια υλοποίησης. Σύμφωνα με λεπτομέρειες που είχαν δημοσιευθεί, το συνολικό κόστος θα άγγιζε τα 34 εκατομμύρια ευρώ. Το έργο όχι μόνο δεν υλοποιήθηκε στο χρονοδιάγραμμα, αλλά παρήλθε πέραν του ενός έτους, πριν επέλθει το οριστικό ναυάγιο με την ανάδοχο εταιρεία.

Αξιωματούχος του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας επιβεβαίωσε στον «Φ» την εν λόγω εξέλιξη. Παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις μας, αρκέστηκε να αναφέρει πως η σύμβαση διακόπηκε από πλευράς πολιτείας, που έκρινε ότι ο ανάδοχος δεν ανταποκρίνεται με βασικές πρόνοιες του συμβολαίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Αλλιώς ο ΥΠΟΙΚ, αλλιώς ο Διοικητής για μείωση επιτοκίων

«Θα διαφυλαχθούν πλήρως τα συμφέροντα του κράτους» πρόσθεσε το ίδιο πρόσωπο. Σε άλλο σημείο, μάς ανέφερε ότι «ειδοποιήσαμε όλους τους εμπλεκόμενους» και πως «ενημερώθηκε ο Γενικός Εισαγγελέας και ιδιώτης δικηγόρος». 

Μετά από ερώτημά μας διευκρινίστηκε πως το Γενικό Λογιστήριο προέβη στη διακοπή του συμβολαίου με βάση ρητό όρο του σχετικού συμβολαίου. Πρόσθεσε ότι βάσει τη σύμβασης, το κράτος θα προσφύγει σε δικαστήριο της Δημοκρατίας. Η ίδια αρμόδια πηγή ανέφερε ότι το ποσό που κατέβαλε το κράτος «είναι το ελάχιστο» με βάση τους όρους της σύμβασης.

Όπως σημειώσαμε το βασικό συμβόλαιο με την Unit4 Business Software Limited για υλοποίηση του ERP, ήταν της τάξεως των 25 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος με βάση επίσημες εξαγγελίες θα ανερχόταν στα 34 εκατ. ευρώ. Υποβάλαμε ερώτημα για να αντιληφθούμε ακριβώς ποιες είναι οι οικονομικές λεπτομέρειες της σύμβασης και πώς προκύπτουν τα 34 εκατ. ευρώ. Το μόνο που μας αναφέρθηκε είναι ότι «το έργο περιλαμβάνει διάφορα στάδια υλοποίησης» και πως κάποια είχαν χρονοδιάγραμμα «τριών χρόνων» και κάποια άλλα «δύο χρόνων».

Τέλος, σε ό,τι αφορά τους 50 λειτουργούς του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας που είχαν αποσπαστεί με αποστολή να συνεργαστούν με την εταιρεία που είχε κερδίσει τη σύμβαση, σχολίασε: «Από την έναρξη της σύμβασης είχαν αποσπαστεί και 15 και 20 πρόσωπα». Υποδείξαμε πως οι πληροφορίες μας αναφέρονται σε 50 υπαλλήλους του δημοσίου. «Ναι, έχουν αποσπαστεί μέχρι και 50. Έχει ανακληθεί η απόσπασή τους και τοποθετήθηκαν σε άλλα πόστα», απάντησε το ίδιο αρμόδιο πρόσωπο.

Εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών μας ανέφερε πως η σύμβαση με την Unit4 άρχισε να υλοποιείται από το 2019. Συμπλήρωσε ότι προέκυψε διαφωνία σε σχέση με την καταβολή των ποσών και το χρονικό σημείο που αυτά θα έπρεπε να καταβληθούν. «Προσπαθήσαμε να βρούμε λύση με την εταιρεία, αλλά δεν υπήρχε έδαφος και διακόψαμε τη σύμβαση» εξήγησε. Ανέφερε, ακόμη, ότι ήδη γίνονται ενέργειες προκειμένου να υλοποιηθεί το έργο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 13 μεγάλα έργα στη Λάρνακα το 2023

Ο «Φ» επικοινώνησε χθες με μεγάλο ελεγκτικό οίκο, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα της Unit4 στην Κύπρο. Το αρμόδιο πρόσωπο που χειρίζεται το ζήτημα λόγω απρόβλεπτου κωλύματος απουσίαζε και συνεπώς δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί για το θέμα. Θέσαμε, ωστόσο, ενώπιον λειτουργού του ελεγκτικού τις θέσεις από πλευράς πολιτείας και ενημερώσαμε πως είμαστε σε αναμονή για το σχόλιο της εταιρείας. Επιπλέον, επικοινωνήσαμε ηλεκτρονικά και με άλλο άτομο που εκπροσωπεί τη Unit4, ζητώντας σχετική τοποθέτηση.

Να σημειωθεί ότι την τελευταία πενταετία εκπρόσωποι υπηρεσιών και τμημάτων της κυβέρνησης, παρουσίαζαν το ERP ως κάτι αναγκαίο που θα έδιδε πολύτιμες λύσεις στον δημόσιο τομέα. Ανώτερος λειτουργός του Γενικού Λογιστηρίου σχολίαζε ότι μέσω του ERP θα γίνονταν όλες οι λογιστικές εργασίες, θα καταρτιζόταν και θα υλοποιείτο ο προϋπολογισμός θα γινόταν διαχείριση των αγορών, των εσόδων και των εισπράξεων, θα γινόταν υπολογισμός και πληρωμή μισθολογίων και συντάξεων, θα γινόταν διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού (άδειες, τοποθετήσεις, προαγωγές), ενώ θα υπήρχε ενοποιημένη βάση πληροφόρησης για κάθε δημόσιο υπάλληλο. Ενδεικτικά η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας σημείωνε σε ετήσια έκθεσή της: «Είναι προφανές ότι η ανάπτυξη και εφαρμογή ενός τέτοιου έργου θα οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας και εξοικονόμηση προσωπικού, σε ευελιξία ανάπτυξης νέων λειτουργιών, σε βελτίωση της ασφάλειας των συστημάτων και των πληροφοριών, στην καλύτερη αξιοποίηση του Ανθρωπίνου Δυναμικού και, εν τέλει, στην καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη με ταχύτητα, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια». 

Είχε αμφισβητηθεί από την αρχή η υλοποίηση του έργου

Στο δεύτερο στάδιο του διαγωνισμού για κατακύρωση του έργου (ERP) συμμετείχαν τρεις εταιρείες. Πρόκειται για την Unit4 που τελικά κέρδισε, καθώς και τις εταιρείες Logicom Solutions Ltd και New Cytech Business Solution. Η τελευταία είχε προσφύγει στην Αναθεωργητική Αρχή Προσφορών. Η New Cytech μεταξύ άλλων υποστήριζε ότι από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν της «προκύπτει ότι η τεχνική προσφορά του επιτυχόντα έπρεπε να αποκλεισθεί, σε περισσότερα από 30 σημεία σε σχέση με την ενότητα (“module”) «Accounting» τα οποία είναι απόλυτα συνδεδεμένα με την προβλεπόμενη λειτουργία του συστήματος έχει αξιολογηθεί από την Επιτροπή Αξιολόγησης ως μη βέλτιστη, ασαφής, μη ξεκάθαρη και μη κατανοητή».

Η New Cytech είχε ισχυριστεί, ακόμη, ότι «η Επιτροπή Αξιολόγησης ενώ κατά την αξιολόγηση της προσφοράς του επιτυχόντα σε σημεία της τεχνικής προσφοράς του χρησιμοποιεί τις φράσεις όπως “…not covered”, “not what we wanted”, “…We asked for immediate refund…” αξιολογεί τις απαντήσεις του ως επαρκείς και/ή πλήρεις. Αναφέρουν ότι ο αριθμός των κριτήριων στον οποίο ο επιτυχών έχει λάβει τέτοιου τύπου σχόλια ξεπερνά τα 50, ενώ τα πλείστα εξ αυτών (τα οποία περιλαμβάνονται κυρίως στην ενότητα «Accounting») είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ορθή και αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος. Υποστηρίζουν επίσης ότι μόνο δύο εμπειρογνώμονες από την ομάδα έργου του επιτυχόντα (περίπου 40 άτομα) φαίνεται να είχαν γνώση της τεχνολογίας που θα χρησιμοποιηθεί για την εκτέλεση του έργου (ERP). Επί του σημείου μάλιστα ζητήθηκαν διευκρινίσεις, οι οποίες καίτοι δεν ήσαν ικανοποιητικές κρίθηκαν ικανοποιητικές από την Επιτροπή Αξιολόγησης». Η αναθέτουσα Αρχή (Γενικό Λογιστήριο) είχε αντικρούσει με τα δικά της επιχειρήματα τις πιο πάνω θέσεις, σημειώνοντας ότι η παραπονούμενη εταιρεία αδυνατούσε να συμμορφωθεί «με ουσιώδεις όρους του διαγωνισμού». Εν τέλει η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών εξετάζοντας όλες τις παραμέτρους, με αιτιολογημένη απόφαση στις 21/1/2020, δικαίωσε την αναθέτουσα Αρχή. Να σημειωθεί ότι οι Logicom Solutions Ltd και New Cytech Business Solution που διεκδίκησαν το έργο, είναι θυγατρικές της Logicom Services Ltd.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Είναι πολλά τα ζητήματα

Τίθενται αρκετά ζητήματα επί του προκειμένου. Το ένα αφορά την μη υλοποίηση του έργου που θα έδιδε λύσεις σε πολλά προβλήματα ανθρώπινου δυναμικού στον δημόσιο τομέα –και όχι μόνο. Είναι ενδεικτικό το πρόβλημα με την καθυστερημένη καταβολή χρημάτων σε αστυνομικούς για υπερωριακά καθήκοντα. Το άλλο έχει να κάνει με το οικονομικό κόστος. Πόσα χρήματα καταβλήθηκαν μέχρι στιγμής από τα χρήματα του φορολογούμενου; Υπάρχει και θέμα χαμένου χρόνου. Το ERP θα έπρεπε να είναι γεγονός από το 2022, αλλά όχι μόνο το έργο δεν παραδόθηκε, αλλά είναι αμφίβολο πότε θα υλοποιηθεί. Τέλος, οι κρατικοί αξιωματούχοι δεν πρέπει να κρύβονται όταν καλούνται να δώσουν εξηγήσεις στην κοινωνία για τέτοια ζητήματα. Με μισόλογα δεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον.