Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναμένεται να συνομιλήσουν σήμερα, σε μια κρίσιμη στιγμή για την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ρωσία έχει καταθέσει σαφείς όρους για τη συμμετοχή της σε διαπραγματεύσεις, ενώ η Ουάσιγκτον αναζητά τρόπους να προχωρήσει σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός.
Οι όροι της Ρωσίας για ειρήνη
Η Μόσχα έχει διαμηνύσει ότι προτίθεται να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μόνο εάν πληρούνται τρεις βασικές προϋποθέσεις:
Μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ
- Διατήρηση των υπό ρωσική κατοχή εδαφών, τόσο των περιοχών που κατέλαβε μετά το 2022 όσο και της Κριμαίας
- Απομάκρυνση του Ζελένσκι από τις συνομιλίες και αποκλεισμός ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από τα εναπομείναντα ουκρανικά εδάφη
- Ο Πούτιν εμφανίζεται διατεθειμένος να προχωρήσει σε πρωτοβουλία άμεσης κατάπαυσης του πυρός, εφόσον οι όροι αυτοί γίνουν αποδεκτοί από τις ΗΠΑ.
Η στάση του Τραμπ και οι πιθανοί συμβιβασμοί
Ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον τρόπο που έχει προσεγγίσει την Ουκρανική κρίση, φαίνεται να είναι ανοιχτός στο να κάνει παραχωρήσεις στο ΝΑΤΟ. Δεν αποκλείεται να βάλει ακόμη και αμερικανικό βέτο στην ένταξη της Ουκρανίας, καθώς έχει επανειλημμένα εκφράσει την απογοήτευσή του για την ηγεσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει διστάσει να επιτεθεί δημόσια στον Ουκρανό ομόλογό του, αποκαλώντας τον «δικτάτορα», ενώ παράλληλα δείχνει να θεωρεί αναπόφευκτη τη διατήρηση ρωσικών εδαφικών κερδών. Το κρίσιμο σημείο της διαπραγμάτευσης φαίνεται να είναι ο τρόπος διαμοιρασμού των ουκρανικών εδαφών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.
Για τον Τραμπ, κάθε εξωτερική πολιτική απόφαση βασίζεται στο κέρδος. Εάν οι ΗΠΑ εξασφαλίσουν μια συμφωνία με οικονομικά ή στρατηγικά ανταλλάγματα, τότε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε να αποδεχτεί το σενάριο μιας «νικηφόρας» Ρωσίας με περιορισμένες υποχωρήσεις.
Ο ρόλος της Ευρώπης και οι πιέσεις προς την Ουάσιγκτον
Η Ευρώπη βρίσκεται σε εγρήγορση, καθώς οποιαδήποτε απόφαση Τραμπ – Πούτιν θα επηρεάσει άμεσα τη γεωπολιτική σταθερότητα στην ήπειρο. Η ΕΕ επιδιώκει να έχει ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, ώστε να διασφαλίσει ότι δεν θα τεθεί εκτός παιχνιδιού σε μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Η πολεμική βιομηχανία της Ευρώπης δεν είναι σε θέση να παράγει άμεσα τα προηγμένα οπλικά συστήματα που χρειάζεται η Ουκρανία, αλλά μπορεί να κινηθεί διπλωματικά και οικονομικά για να τα προμηθευτεί για λογαριασμό του Κιέβου. Παράλληλα, η Ένωση θα πιέσει την Ουάσιγκτον να διατηρήσει τη στρατηγική της συνεργασία με το Κίεβο, τουλάχιστον σε οικονομικό επίπεδο.
Η Ευρώπη θα επιδιώξει επίσης να εξασφαλίσει συνεχή ενημέρωση για τις εξελίξεις, με Μακρόν, Στάρμερ και Μερτζ να απαιτούν άμεση επικοινωνία με τον Λευκό Οίκο σχετικά με τις αποφάσεις που θα ληφθούν στη συνομιλία Τραμπ – Πούτιν.
Μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα;
Η επικείμενη τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Πούτιν θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας περιόδου για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Εάν η Ουάσιγκτον συναινέσει στα ρωσικά αιτήματα, αυτό θα σηματοδοτήσει μια δραματική αλλαγή στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή, μετατοπίζοντας την ισορροπία δυνάμεων προς όφελος της Μόσχας.
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, θα πρέπει να βρει μοχλούς πίεσης ώστε να μην αφεθεί η Ουκρανία στη διακριτική ευχέρεια της Ουάσιγκτον και του Κρεμλίνου. Ο χρόνος είναι σύμμαχος στις κρίσεις, αλλά όσα προκύψουν από τη σημερινή συνομιλία ενδέχεται να καθορίσουν τη νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Ευρώπη.