Ο δημοσιογράφος Κωστής Κωνσταντίνου, από την πρώτη γραμμή των γεγονότων, παρακολουθεί, καταγράφει και αναλύει όλες τις εξελίξεις για το philenews

Η Τουρκία ετοιμάζεται να εισβάλει εκ νέου στη Συρία και μάλιστα άμεσα. Είναι θέμα ημερών εάν όχι και ωρών. Κι αυτό είναι μια εξέλιξη η οποία τουλάχιστον ανησυχεί τον έξω κόσμο, ειδικά τη γύρω περιοχή, αν και ακριβέστερο θα ήταν να πει κανείς ότι την τρομάζει.

Δεν υπάρχουν αμφιβολίες για το τι θέλει να κάνει η Τουρκία σε σχέση με τους Κούρδους, το ερώτημα είναι μέχρι πού θα αφεθεί να φτάσει, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ και ακόμα περισσότερο το Ισραήλ δεν θα ήθελαν να δουν την Τουρκία να ελέγχει τη βόρεια Συρία. 

Απορίες υπάρχουν από την άλλη για το τι η Άγκυρα επιδιώκει να επιτύχει σε σχέση με την επόμενη μέρα της Συρίας και το δικό της ρόλο σ’ αυτήν αλλά και το πόσο η νέα κατάσταση πραγμάτων στη Δαμασκό θα το επιτρέψει. Το ίδιο βέβαια και οι συνθήκες, οι οποίες αλλάζουν με ταχύτητες που κάνουν τις όποιες προβλέψεις εξαιρετικά παρακινδυνευμένες.

Παρόλο που κανείς δεν αμφιβάλλει για τον καθοριστικό ρόλο της Άγκυρας στην ανατροπή του Άσαντ, το να θεωρεί κάποιος την Hayat Tahrir al Sham (HTS) ως απόλυτο ή ακόμα χειρότερα ως δεδομένο σύμμαχο της Τουρκίας, είναι λανθασμένο. Ο HTS σίγουρα συνεργάστηκε με την Άγκυρα και οπωσδήποτε βλέπει θετικά τον περιορισμό του ρόλου των Κούρδων ή και την ένταξη των περιοχών τους σε ένα μελλοντικό ενιαίο συριακό κράτος, όμως μέχρι εκεί. 

Δεν πρέπει κανείς να αναμένει ότι ο HTS, εάν καταφέρει να πείσει τον έξω κόσμο ότι μπορεί να κυβερνήσει μακράν του σκοτεινού παρελθόντος του εάν είναι παρελθόν, θα δεχθεί να λειτουργήσει στη σκιά της Άγκυρας. Και ακριβώς η αναμενόμενη τουρκική εισβολή ίσως να αποσκοπεί και στην απόκτηση πλεονεκτημάτων προκειμένου να ασκείται η μέγιστη δυνατή πίεση στον HTS από την Τουρκία προς αυτή την κατεύθυνση.

Εντολοδόχος της Τουρκίας στη Συρία δεν είναι άλλωστε ο HTS. Ποτέ δεν ήταν. Είναι ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός (FSA) o οποίος στο παρελθόν είχε συγκρουστεί με τον HTS και ο οποίος ελέγχεται από την Άγκυρα. Ο έλεγχος αυτός φτάνει στο σημείο η Τουρκία να καταβάλλει ακόμα και τους μισθούς των στρατιωτών του. 

Πέραν των ομάδων Τουρκομάνων εντός του FSA οι οποίοι ταυτίζονται και εθνικά με την Άγκυρα οι υπόλοιποι, οι πλείστοι για την ακρίβεια, είναι Άραβες οι οποίοι στρατολογούνται τόσο από ανάγκη σε μια χώρα η οποία μαστίζεται από τη φτώχεια όσο και ωθούμενοι από θρησκευτικά κίνητρα, ειδικά από ρεύματα και ομάδες πιο ακραίων θεωρήσεων του ισλάμ. Προέρχονται από φράξιες όλων των ειδών. Τους στρατιώτες του FSA ήταν που έδειχναν οι φωτογραφίες με τουρκικές σημαίες μετά την κατάληψη του Χαλεπίου. 

Με τα πιο πάνω ως δεδομένο, είναι ξεκάθαρο πως και να είχε την στρατιωτική δυνατότητα, που δεν την έχει, ο FSA δεν μπορεί να κρατήσει τη Συρία καθώς πρόκειται επί της ουσίας για ένα συνονθύλευμα μισθοφόρων. Αντιθέτως ο HTS είναι μια συμπαγής δύναμη, με στόχους συγκεκριμένους και με ένα χαρισματικό, όπως όλα δείχνουν, ηγέτη. Τρομοκράτης μεν όπως και ισλαμιστής, ο αλ Γκολάνι έχει πολιτικές ικανότητες και σε σχέση μ’ αυτόν, το στοίχημα είναι περισσότερο το εάν θα καταφέρει να ελέγξει τους πιο ακραίους -και- από τον ίδιο και να συγκεράσει τα πολλά ρεύματα και εκτός του HTS. 

Επίσης, να διαχειριστεί το κεφάλαιο Ιράν με το καθεστώς της Τεχεράνης να είναι ξεκάθαρο στις προθέσεις του: εάν δεν τους επιτραπεί να διατηρήσουν μέσω Συρίας την πρόσβασή τους στο Λίβανο και τη Χεζμπολάχ, οι μουλάδες του Ιράν θα χρησιμοποιήσουν ό,τι ελέγχουν εντός της Συρίας -και δεν είναι αμελητέο- για να αποσταθεροποιήσουν τη νέα κατάσταση πραγμάτων. Εάν πάλι η Συρία τους το επιτρέψει, τότε η νέα Δαμασκός θα ξεπεράσει τη γραμμή που έθεσε προ πολλού το Ισραήλ. Και η Ιερουσαλήμ θα αντιδράσει άμεσα.

Με σχεδόν το σύνολο των ενεργητικών του στρατού του Άσαντ να έχει καταστραφεί από το Ισραήλ και τα λίγα που απέμειναν να καταστρέφονται με συνεχείς επιθέσεις, η διάλυση των ενόπλων ομάδων και η ένταξή τους στο Συριακό Στρατό την οποία ανακοίνωσε ο αλ Γκολάνι, πέρα από απίθανη είναι αμφίβολο εάν θα έχει κάποια πρακτική εφαρμογή.

Η νέα κατάσταση πραγμάτων θα χρειαστεί σίγουρα στρατό για να επιβιώσει και εξίσου σίγουρο είναι πως η Τουρκία από μόνη της δεν είναι σε θέση να σηκώσει το βάρος αυτό. Ούτε και θα το ήθελε. Ποιος θα στήσει το νέο στρατό ακόμα κι αν θεωρήσει κανείς ότι επί της αρχής ο αλ Γκολάνι επιτύχει κάτι προς αυτή την κατεύθυνση αλλά και με ποιο αντάλλαγμα;