Νέες περιοχές στο Δίκτυο Natura 2000 ενέταξε η Κυπριακή Δημοκρατία σε μια προσπάθεια να τερματιστούν οι διαδικασίες που ξεκίνησε η Κομισιόν εναντίον της για ανεπαρκή καθορισμό τόσο των χερσαίων, όσο και των θαλάσσιων περιοχών. Η Κομισιόν είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή τον Μάιο του 2018 αναμένοντας ενέργειες από τις Αρχές της Κύπρου. Δύο χρόνια μετά το υπουργείο Γεωργίας απαντώντας στα επιχειρήματα της Κομισιόν, την ενημερώνει για την ένταξη επιπλέον περιοχών στο Δίκτυο Natura 2000.
Με επιστολή του, ο διευθυντής Τμήματος Περιβάλλοντος, Κώστας Χατζηπαναγιώτου, προς τον προϊστάμενο της διοικητικής μονάδας για την Προστασία της Φύσης της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Νίκολα Νοτάρο, τον ενημερώνει σχετικά με την ολοκλήρωση του Δικτύου Natura 2000 στην Κύπρο.
Σε ό,τι αφορά την επάρκεια χερσαίων Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) έχει ολοκληρωθεί το Δίκτυο όσον αφορά τους χερσαίους οικότοπους και είδη με την προσθήκη της περιοχής του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ποταμός Λιοπετρίου, η ενοποίηση των τεσσάρων περιοχών (Κοιλάδα Πλατύ, Κοιλάδα των Κέδρων – Κάμπος, περιοχή Αγιάτης και περιοχή Σταυρός της Ψώκας – Καρκαβάς) πλέον απαρτίζουν τον νέο ΤΚΣ Δάσος Πάφου, αλλά και η επέκταση του ΤΚΣ Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς.
Περαιτέρω αναφέρεται ότι έχει ξεκινήσει η διαδικασία για πρόταση νέου ΤΚΣ για την αύξηση της αντιπροσώπευσης του είδους της ορχιδέας Οφρύς του κότσυ (Ophrys kotschyi), το ευρύτερα γνωστό ως μελισσάκι, που ανθοφορεί από τον Μάρτιο μέχρι τον Απρίλιο, εντός του Δικτύου Natura 2000. Για τον σκοπό αυτό, επιλέγηκε νέα περιοχή η οποία φιλοξενεί πέραν του 10% του πληθυσμού του είδους. Μέχρι σήμερα έχουν καθοριστεί τα όρια της νέας περιοχής Μούττη του Ζιού στην ευρύτερη περιοχή Κόσιης και έγινε χαρτογράφηση της βλάστησης. Θα ακολουθήσει ψηφιοποίηση του χάρτη και ετοιμασία του Τυποποιημένου Εντύπου Δεδομένων που αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος Ιουνίου. Στη συνέχεια θα ακολουθηθούν οι διαδικασίες που ορίζει η εθνική νομοθεσία για την επίσημη υποβολή του νέου προτεινόμενου ΤΚΣ στην ΕΕ, κάτι που αναμένεται να γίνει εντός του τελευταίου τριμήνου του 2020.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Προειδοποιητική επιστολή για δίκτυο Natura 2000
Σημαντική πρόοδος παρατηρείται και στους Θαλάσσιους Τόπους Κοινοτικής Σημασίας, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαραίτητες επιστημονικές έρευνες και αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2023. Ήδη, έχει προταθεί ως ΤΚΣ η υπεράκτια θαλάσσια περιοχή Ωκεανίς (Oceanid). Με βάση τα αποτελέσματα μελέτης, η εν λόγω θαλάσσια περιοχή είναι σημαντική για την προστασία των κητωδών και την προστασία των μεταναστευτικών οδών των θαλάσσιων χελωνών.
Περαιτέρω, χαρτογραφούνται λιβάδια της Ποσειδωνίας σε όλα τα παράκτια ύδατα, θα γίνει μελέτη των βαθέων οικοσυστημάτων του υποθαλάσσιου όρους Ερατοσθένη στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και έρευνα για τα πτηνά στα θαλάσσια ύδατα.
Παράλληλα, εκδόθηκαν υπουργικά διατάγματα σε σχέση με την προστασία και διαχείριση του Δικτύου Natura 2000 στο Κάβο Γκρέκο, στη Λάρα, στις Θαλάσσιες Σπηλιές της Πέγειας και στην περιοχή Κακοσκάλι που περιλαμβάνεται στην περιοχή Χερσόνησος Ακάμα του Δικτύου Natura 2000.
Σημειώνεται ότι η Δημοκρατία δίνει μεγάλη έμφαση και σημασία στον καθορισμό κατάλληλων θαλάσσιων περιοχών για τα πτηνά στην κυπριακή ΑΟΖ σύμφωνα με τις απαιτήσεις και υποχρεώσεις κοινοτικής οδηγίας. Αναμένεται να προκηρυχθεί διαγωνισμός για τον εντοπισμό και καθορισμό θαλάσσιων περιοχών για τα πτηνά εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Παράλληλα, εκδόθηκαν υπουργικά διατάγματα σε σχέση με την προστασία και διαχείριση του Δικτύου Natura 2000 στο Κάβο Γκρέκο, στη Λάρα, στις Θαλάσσιες Σπηλιές της Πέγειας και στην περιοχή Κακοσκάλι που περιλαμβάνεται στην περιοχή Χερσόνησος Ακάμα του Δικτύου Natura 2000.
Σημειώνεται ότι η Δημοκρατία δίνει μεγάλη έμφαση και σημασία στον καθορισμό κατάλληλων θαλάσσιων περιοχών για τα πτηνά στην κυπριακή ΑΟΖ σύμφωνα με τις απαιτήσεις και υποχρεώσεις κοινοτικής οδηγίας. Αναμένεται να προκηρυχθεί διαγωνισμός για τον εντοπισμό και καθορισμό θαλάσσιων περιοχών για τα πτηνά εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Η προειδοποιητική επιστολή της Κομισιόν
Το Δίκτυο Natura 2000 αποτελείται από περιοχές που έχουν καθοριστεί ως Τόποι Κοινοτικού Ενδιαφέροντος και Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΤΚΣ/ΕΖΔ) για τους φυσικούς οικοτόπους και την άγρια πανίδα και χλωρίδα, καθώς και ως Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για τα άγρια πτηνά. Η Κομισιόν αποφάσισε να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στην Κύπρο στις 17 Μαΐου 2018, επειδή δεν εξασφάλισε την επαρκή προστασία των αυτοχθόνων ειδών και οικοτόπων, ορίζοντας περιοχές προστασίας της φύσης. Σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία για τη φύση (οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τους οικοτόπους και οδηγία 2009/147/ΕΚ για τα πτηνά), τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να συμβάλουν στη σύσταση ενός συνεκτικού ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000, ορίζοντας τους πλέον κατάλληλους τόπους, σε εθνικό επίπεδο, ως ζώνες ειδικής προστασίας («ΖΕΠ» σύμφωνα με την οδηγία για τα πτηνά) και προτείνοντας στην Κομισιόν επαρκείς τόπους κοινοτικής σημασίας («ΤΚΣ» σύμφωνα με την οδηγία για τους οικοτόπους). Στην επιστολή αναφερόταν ότι η Κύπρος δεν έχει υποβάλει εξαντλητικό κατάλογο των ΤΚΣ, και οι προτεινόμενοι ΤΚΣ δεν καλύπτουν επαρκώς τα διάφορα είδη οικοτόπων και τα είδη που χρειάζονται προστασία. Επιπλέον, η Κύπρος δεν έχει ορίσει επαρκή αριθμό υπεράκτιων ΖΕΠ.