Μπορεί το καλοκαίρι να είναι συνυφασμένο με διακοπές και χαλάρωση για όσους ασχολούνται με τον τομέα της Εκπαίδευσης, ωστόσο οι φορείς της πρώτης γραμμής αξιοποιούν την περίοδο αυτή για καλύτερη οργάνωση ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς.
Εξ ου και διαχρονικά το υπουργείο Παιδείας έχει πάντα πολλά θέματα που επιλαμβάνεται το καλοκαίρι, ενώ και από πλευράς τους οι εκπαιδευτικές οργανώσεις θέτουν ζητήματα και οργανώνονται με στόχο την καλύτερη δυνατή έναρξη των σχολείων τον Σεπτέμβρη.
Πριν από μερικές μέρες, η υπουργός Παιδείας Αθηνά Μιχαηλίδου, μιλώντας στον «Φ» αναφέρθηκε σε δύσκολα και απαιτητικά κεφάλαια που θα ανοίξουν από τον Σεπτέμβρη, μεταξύ των οποίων η Ειδική Εκπαίδευση αλλά και η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού και του εκπαιδευτικού έργου.
Όμως, πολύ σημαντικοί παίχτες στην Εκπαίδευση είναι και οι εκπαιδευτικές οργανώσεις, οι οποίες επισημαίνουν στον κυριακάτικο «Φ» ότι η αρχή του φθινοπώρου θα τις βρει με γεμάτη ατζέντα και με θέματα που θα θέσουν ενώπιον Υπουργείου αξιώνοντας λύσεις και θετική έκβαση. Αναλόγως της εκπαιδευτικής βαθμίδας, τα θέματα – προκλήσεις που έχουν ενώπιον τους οι εκπαιδευτικοί φορείς διαφέρουν, ωστόσο υπάρχουν και κοινά. Μερικά από αυτά που προβληματίζουν τις οργανώσεις τόσο της Δημοτικής, όσο και της Μέσης Εκπαίδευσης είναι η στελέχωση των σχολείων, το σύστημα διορισμού στη δημόσια Εκπαίδευση ενόψει και των αλλαγών που επέλθουν το 2027 καθώς και η εγκατάσταση κλιματιστικών στις σχολικές αίθουσες. Πιο κάτω, οι επικεφαλής των τριών εκπαιδευτικών οργανώσεων παρουσιάζουν τα θέματα που κρίνουν ως σημαντικά και τα οποία τον Σεπτέμβρη θα ρίξουν στο τραπέζι των συζητήσεων με το υπουργείο Παιδείας.
Μύρια Βασιλείου – Πρόεδρος ΠΟΕΔ
Βασικό ζητούμενο τα σχολεία μας να είναι έτοιμα
«Ο Σεπτέμβρης για την εκπαίδευση ταυτίζεται με την αρχή της νέας σχολικής χρονιάς, με βασικό ζητούμενο να βρει τα σχολεία μας έτοιμα να υποδεχτούν παιδιά και εκπαιδευτικούς». Με αυτή την επισήμανση επιλέγει η πρόεδρος της ΠΟΕΔ, Μύρια Βασιλείου, να μοιραστεί τις σκέψεις και τις θέσεις της στον κυριακάτικο «Φ». Αναφέρει, ότι αυτό συνδέεται και με τις προσπάθειες που καταβάλλει η ΠΟΕΔ τους μήνες του καλοκαιριού για να μπορέσει να επιτευχθεί αυτό. Σημαντική παράμετρος η σωστή και έγκαιρη στελέχωση σε εκπαιδευτικούς και σε βοηθητικό προσωπικό, τόσο του πρωινού όσο και του απογευματινού σχολείου. Μια εξίσου σημαντική παράμετρος, είναι το ζήτημα των κτηριακών εγκαταστάσεων και σε αυτό εμπίπτει και το πολυσυζητημένο αίτημα παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών για εγκατάσταση κλιματιστικών σε όλες τις αίθουσες διδασκαλίας.
«Βιώνουμε όλοι ένα πολύ θερμό καλοκαίρι και προβληματίζει το ενδεχόμενο ο Σεπτέμβρης να μας βρει με αυτές τις ιδιαίτερα ψηλές θερμοκρασίες. Ταυτόχρονα τονίζουμε ότι οι αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και μάθησης είναι δικαίωμα για παιδιά, εκπαιδευτικούς και βοηθητικό προσωπικό. Σημαντική λοιπόν η επίσπευση των διαδικασιών εγκατάστασης κλιματιστικών ενώ ταυτόχρονα χρειάζεται εγρήγορση και συνεννόηση μεταξύ όλων των φορέων ώστε να γίνει σωστή διαχείριση της κατάστασης, αν οι θερμοκρασίες είναι ακραία υψηλές και με δεδομένο ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση κλιματιστικών σε όλες τις σχολικές μονάδες», αναφέρει η κ. Βασιλείου.
Επιπρόσθετα, δηλώνει ότι «τον Σεπτέμβρη του 2024 ξεκινά να εφαρμόζεται η πολιτική της προς τα κάτω ηλικιακής επέκτασης των παιδιών της υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης. Μια πολιτική που βρίσκει σύμφωνη την ΠΟΕΔ με ζητούμενο να συνοδεύεται με ταυτόχρονη στήριξη και αναβάθμιση της Δημόσιας Προδημοτικής Εκπαίδευσης. Ως εκ τούτου είναι κάτι το οποίο θα παρακολουθούμε ώστε να εφαρμοστεί με τον καλύτερο τρόπο, μέσα από τις δομές του Δημόσιου Σχολείου και ταυτόχρονα αναμένουμε αποφάσεις και ενέργειες από πλευράς υπουργείου Παιδείας, και σε ότι αφορά στην ανάγκη κτηριακής επέκτασης των υφιστάμενων Νηπιαγωγείων και σε ό,τι αφορά και σε βοηθητικό προσωπικό αλλά και σε εκπαιδευτικό προσωπικό σε Νηπιαγωγούς, Βοηθές Διευθύντριες, Διευθύντριες και Επιθεωρήτριες, ώστε να στηριχθούν πραγματικά τα Δημόσια Νηπιαγωγεία, με δεδομένη την αύξηση του μαθητικού τους πληθυσμού».
«Τον Σεπτέμβρη αναμένουμε να ξεκινήσει ο διάλογος σε ό,τι αφορά στο Νέο Σύστημα Διορισμών, με στόχο τη διόρθωση των στρεβλώσεων και με βασικό σημείο αναφοράς τη μη θυματοποίηση κανενός εκπαιδευτικούς, είτε αυτός ανήκει στον κατάλογο διοριστέων είτε ανήκει στον κατάλογο διορισίμων. Παράλληλα, ως ΠΟΕΔ θα καταθέσουμε τη θέση μας ότι ο πίνακας διοριστέων θα πρέπει να παραμείνει και μετά το 2027. Διάλογος αναμένεται να συνεχίσει και σε ό,τι αφορά στους αντικαταστάτες εκπαιδευτικούς, με στόχο να θεσμοθετηθεί ένα εργασιακό πλαίσιο, το οποίο θα καταγράφει δικαιώματα και υποχρεώσεις των συναδέλφων και θα λειτουργεί ως κίνητρο ώστε ένας εκπαιδευτικός να θέλει να υπηρετήσει το εκπαιδευτικό μας σύστημα από αυτή τη θέση. Αντιλαμβάνεστε ότι μαζί με αυτό συνδέονται και αποφάσεις που πρέπει να παρθούν από πλευράς υπουργείου Παιδείας, στη βάση και των εισηγήσεων της Οργάνωσης, αναφορικά με τον τρόπο διαχείρισης την ανάγκη σε αντικαταστάτες στα σχολεία πρωτοβάθμια εκπαίδευσης, τόσο του πρωινού όσο και του απογευματινού σχολείου», επισημαίνει η πρόεδρος της ΠΟΕΔ.
Σε ό,τι αφορά στον θεσμό των Προαιρετικών Ολοήμερων Σχολείων, αναφέρει πως υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω αναβάθμισή, τόσο εργασιακά όσο και εκπαιδευτικά. «Είμαστε σε διάλογο με το Υπουργείο, κυρίως σε ό,τι αφορά στο εργασιακό πλαίσιο των εκπαιδευτικών που θα κληθεί να στελεχώσει τα Προαιρετικά Ολοήμερα σχολεία και θέλουμε να πιστεύουμε ότι το ΥΠΑΝ θα επανεξετάσει τις εισηγήσεις της Οργάνωσης. Μεταξύ άλλων, ζητούμε όπως αυξηθούν οι ώρες της σύμβασης των εκπαιδευτικών, επιτυγχάνοντας έτσι την ουσιαστική σύνδεση του πρωινού με το απογευματινό σχολείο».
Ένα άλλο πολύ σημαντικό θέμα για το οποίο αναμένεται να συνεχίσει ο διάλογος με το υπουργείο Παιδείας είναι η αύξηση του διοικητικού χρόνου της διευθυντικής ομάδας. Είναι ένα διαχρονικό αίτημα της Οργάνωσης, για το οποίο θα πρέπει να τροχιοδρομηθεί λύση μιας και τα ζητήματα διοίκησης των σχολικών μονάδων εν έτει 2024, είναι τόσα πολλά που δεν επιτρέπουν περαιτέρω αναβολή.
Επιπλέον, η οργάνωση των δασκάλων αναμένει να συνεχίσει ο διάλογος σε ότι αφορά την ειδική-ενιαία εκπαίδευση, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης νομοθεσίας και έχοντας ως σημείο αναφοράς το παιδί και την εκπαίδευση που αυτό δικαιούται, στη βάση της δικής του διαφορετικότητας.
«Σε ό,τι αφορά στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών, όπως έχουμε δηλώσει πολλάκις, η ΠΟΕΔ είναι έτοιμη να συμμετέχει στον θεσμοθετημένο διάλογο με θέσεις και εισηγήσεις. Ζητούμενο ο εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου σχεδίου αξιολόγησης, με τρόπο που να ανταποκρίνεται σε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, με αλλαγές και εκπαιδευτικές πολιτικές επί της ουσίας, που να λαμβάνουν υπόψιν όλες τις παραμέτρους και να μην σκοντάφτουν στο θέμα του κόστους», είπε η κ. Βασιλείου, συμπληρώνοντας πως «αν θέλουμε να δούμε βελτιώσεις στον τομέα της εκπαίδευσης, γνώμονάς μας πρέπει να είναι η ποιότητα, η βελτίωση, ο εκσυγχρονισμός και όχι εύκολες και ανέξοδες αλλαγές ή λύσεις, που επί της ουσίας δεν προσθέτουν σε θέματα ποιότητας και γίνονται απλά για να γίνουν».
Δημήτρης Ταλιαδώρος – Πρόεδρος ΟΕΛΜΕΚ
Αναμένουμε τα εναλλακτικά προγράμματα για αντιμετώπιση της βίας
Στελέχωση σχολικών μονάδων αλλά και Κρατικών Ινστιτούτων Επιμόρφωσης (ΚΙΕ), άμεσες ενέργειες για αποτελεσματική αντιμετώπιση του σοβαρού φαινομένου της βίας και παραβατικότητας στα σχολεία, αυτονόμηση σχολικών μονάδων καθώς και η επόμενη μέρα του 2027 που θα καταργηθεί ο κατάλογος διοριστέων, είναι μόνο μερικά από τα θέματα που ιεραρχεί ως ιδιαίτερα σημαντικά η οργάνωση των καθηγητών Μέσης Εκπαίδευσης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΕΛΜΕΚ, Δημήτρη Ταλιαδώρο, μία από τις εκκρεμότητες που υπάρχουν είναι το θέμα της σχολικής βίας και παραβατικότητας, καθώς αυτό λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στα σχολεία. Όπως ανέφερε, υπάρχει εξαγγελία για δημιουργία εναλλακτικών προγραμμάτων για αντιμετώπισή της, περιλαμβανομένης και της δημιουργίας δομών στις οποίες θα φοιτούν μαθητές με ακραίες παραβατικές συμπεριφορές και μετά την ολοκλήρωση της στήριξης τους σε αυτές, να επιστρέφουν στα σχολεία τους.
Ο κ. Ταλιαδώρος σημείωσε ότι οι σχεδιασμοί φαίνεται να αφορούν μία τέτοια δομή σε πιλοτική φάση στη Λευκωσία, με την ΟΕΛΜΕΚ να θεωρεί πως αντίστοιχες δομές πρέπει να λειτουργήσουν σε όλες τις επαρχίες. «Για μας είναι πολύ σημαντικό το θέμα. Τα παιδιά αυτά πρέπει να μεταφέρονται σε αυτές τις δομές, όπου θα λαμβάνουν την απαραίτητη και κατάλληλη στήριξη από ειδικούς και στη συνέχεια να επανέρχονται στα σχολεία τους. Χωρίς ταμπέλες και αποκλεισμούς», δήλωσε ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ, ο οποίος εστιάζοντας στο θέμα της παραβατικότητας, άδραξε την ευκαιρία για να τοποθετηθεί και επί του θέματος εγκατάστασης καμερών σε σχολικές μονάδες που έχουν ήδη επιλεχθεί. Σημαντικό για την ΟΕΛΜΕΚ είναι να υπάρξει ενημέρωση για τα κριτήρια με τα οποία επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα σχολεία.
Για τη στελέχωση των σχολείων, ο κ. Ταλιαδώρος ανέφερε ότι παρατηρείται μικρή καθυστέρηση, ευχόμενος αυτό να μην επηρεάσει την ομαλή έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Ταυτόχρονα, έθιξε το θέμα του τρόπου στελέχωσης των ΚΙΕ, κάνοντας λόγο για ανακολουθία από πλευράς υπουργείου Παιδείας. Κι αυτό διότι, όπως εξήγησε, στην περίπτωση προγραμμάτων της Δημοτικής Εκπαίδευσης, η στελέχωση προχώρησε με εκπαιδευτικούς από τους καταλόγους της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, ενώ για τη Μέση Εκπαίδευση όχι. Κάτι που θέλουν να ισχύσει και στη δική τους περίπτωση. «Τα ΚΙΕ μπορούν να αποτελέσουν το προζύμι για μετεξέλιξη τους στα Ολοήμερα Σχολεία της Μέσης
Εκπαίδευσης», σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ.
Σημαντικό για την ΟΕΛΜΕΚ είναι και το θέμα εγκατάστασης κλιματιστικών στις τάξεις, ενώ καλεί το υπουργείο Παιδείας όπως αναθεωρήσει το χρονοδιάγραμμα τριετίας που έχει έχει. Δεν μπορούν, ανέφερε ο κ. Ταλιαδώρος, οι τάξεις να συνεχίσουν να είναι θερμοκήπια. Τόνισε επίσης, ότι και τον Σεπτέμβρη παρατηρούνται υψηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η παιδαγωγική διαδικασία.
Άλλα σημαντικά ζητήματα για την ΟΕΛΜΕΚ με τη νέα σχολική χρονιά θα είναι η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού, με τον κ. Ταλιαδώρο να σημειώνει ότι το ισχύον είναι ξεπερασμένο, αναχρονιστικό και απαρχαιωμένο, τα Αναλυτικά Προγράμματα για τα οποία η οργάνωση εντοπίζει αργοπορία καθώς θα δοθούν λίγο πριν αρχίσει η σχολική χρονιά, η ανάγκη αλλαγής σχολικών εγχειριδίων, η αυτονόμηση των σχολικών μονάδων και η ανάγκη για μείωση των αποσπάσεων διευθυντών και βοηθών διευθυντών, οι οποίοι χρειάζονται στα σχολεία.
Από τα πιο σοβαρά θέματα της ΟΕΛΜΕΚ είναι και το σύστημα διορισμού και οι αλλαγές που θα επέλθουν το 2027 με την κατάργηση του πίνακα διοριστέων. Όπως ανέφερε ο κ. Ταλιαδώρος, το νέο σύστημα έδωσε την ευκαιρία σε νέους εκπαιδευτικούς να εισέλθουν στην Εκπαίδευση και να επιφέρουν μία ανανέωση, ωστόσο όταν καταργηθεί ο κατάλογος διοριστέων είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι ο αριθμός των εκπαιδευτικών που έχει σημαντική εκπαιδευτική υπηρεσία ή είναι αορίστου χρόνου, θα μονιμοποιηθούν και θα ενταχθούν σε έναν άλλο κλειστό κατάλογο μέχρι αυτός να εξαντληθεί.
Παναγιώτης Λυσάνδρου – Πρόεδρος ΟΛΤΕΚ
Πολύ σοβαρά τα θέματα της Τεχνικής Εκπαίδευσης
Στις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η Τεχνική Εκπαίδευση τη νέα σχολική χρονιά, αναφέρθηκε ο πρόεδρος της ΟΛΤΕΚ, Παναγιώτης Λυσάνδρου, επισημαίνοντας στην εφημερίδα μας ότι η οργάνωση έχει να διαχειριστεί πολύ σοβαρά θέματα, τόσο εκπαιδευτικά όσο και εργασιακά.
Ψηλά στην ατζέντα τίθεται το θέμα του συστήματος διορισμών, με τον κ. Λυσάνδρου να αναφέρει ότι «η εξασφάλιση της εργασίας όλων των συνάδελφων που υπηρετούν στη Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση που δεν είναι ακόμη μόνιμοι, είναι ασφαλώς κορυφαίο θέμα στις προτεραιότητες μας. Το ορόσημο του 2027 που οι κατάλογοι διοριστέων θα κλείσουν, δεν μπορεί να βρει κανένα συνάδελφο μαζί με την οικογένεια του στο δρόμο. Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν και θα πρέπει να ανευρεθούν λύσεις για το θέμα αυτό».
Συμπληρώνει ότι ο θεσμός των διορισίμων, κατά γενική ομολογία, χαρακτηρίζεται ως θετικός, ωστόσο υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες στον τρόπο της αξιολόγησης των γραπτών και στη διασύνδεση τους με τις προηγούμενες χρονικά εξετάσεις. «Οι στρεβλώσεις που προκαλούνται είναι σοβαρές και αδικούν κατάφορα συγκεκριμένες ομάδες συναδέλφων. Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να διευθετηθεί άμεσα, ώστε να αποκατασταθούν οι στρεβλώσεις και να ενισχυθεί παράλληλα η εγκυρότητα, η αξιοκρατία και γενικά το κύρος του θεσμού».
Όσον αφορά τα καθαρά εκπαιδευτικά θέματα, ο πρόεδρος της ΟΛΤΕΚ αναφέρει ότι και για αυτά η νέα σχολική χρονιά είναι πολύ σημαντική αφού θα γίνουν αλλαγές στα Ωρολόγια Προγράμματα, στα Αναλυτικά Προγράμματα και στις ειδικότητες της Τεχνικής Εκπαίδευσης. «Στόχος των αλλαγών αυτών είναι τα προγράμματα μας να ευθυγραμμιστούν περισσότερο με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας όσον αφορά την πρακτική μας κατεύθυνση ενώ στην θεωρητική κατεύθυνση θα ληφθούν υπόψη και απόψεις από ακαδημαϊκά ιδρύματα. Πρέπει να ανακοινώσουμε εδώ ότι εντός Σεπτεμβρίου θα διοργανωθεί ημερίδα ώστε ακριβώς να ακουστούν οι απόψεις καταξιωμένων επαγγελματιών από ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων αλλά και άλλους φορείς , οργανώσεις και προσωπικότητες».
Για την ανάπτυξη της Τεχνικής Εκπαίδευσης, ο κ. Λυσάνδρου σημειώνει ότι «έχουμε αναφέρει πολλές φορές ότι τα τελευταία χρόνια η ΜΤΕΕΚ ( Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση.) έχει διευρύνει τα προγράμματα της . Πέραν από την πρωινή φοίτηση, έχουν δημιουργηθεί Εσπερινές Τεχνικές Σχολές σε όλες τις επαρχίες με πολύ μεγάλη επιτυχία. Επίσης τα γνωστά σε όλους πλέον ΜΙΕΕΚ
– (Η Δημόσια Σχολή Ανώτερης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης – ΜΙΕΕΚ), προγράμματα για δια βίου μάθηση και άλλα. Εδώ όμως δημιουργείται ένα μεγάλο πρόβλημα, αφού δεν προβλέπονται και οι ανάλογες διοικητικές θέσεις, με αποτέλεσμα αυτές να καλύπτονται με θέσεις βοηθών διευθυντών που κανονικά ανήκουν στην πρωινή φοίτηση, με δυσμενείς συνέπειες για τα παιδιά. Η οργάνωση μας έχει διεκδικήσει θέσεις βοηθών διευθυντών, διευθυντών αλλά και επιθεωρητών καθώς μόνο 50% των εκπαιδευτικών καθοδηγούνται και αξιολογούνται από επιθεωρητές της ειδικότητας τους».
Σύμφωνα με τον κ. Λυσάνδρου, προς τιμή της η υπουργός Παιδείας έχει εγκρίνει αριθμό θέσεων από τις πιο πάνω κατηγορίες και αναμένεται έγκριση του υπουργείου Οικονομικών και της Βουλής». Όπως σημειώνει, οι θέσεις αυτές θα δώσουν σημαντική ώθηση στο οικοδόμημα της Τεχνικής Εκπαίδευσης.
Αναφορικά με τα κτηριολογικά ζητήματα, έχει διαφανεί ξεκάθαρα τα τελευταία χρόνια η αδήριτη ανάγκη για νέα Τεχνική Σχολή στην περιφέρεια Λευκωσίας , στην Πάφο αλλά και μια σημαντική επέκταση της Τεχνικής Παραλιμνίου. «Το θέμα αυτό μας απασχόλησε την σχολική χρονιά που πέρασε και θα μας απασχολήσει πολύ σοβαρά και την ερχόμενη σχολική χρονιά. Είναι έργα απολύτως απαραίτητα», αναφέρει ο επικεφαλής της ΟΛΤΕΚ. .
Ένα ακόμη θέμα που η οργάνωση κρίνει σαν πολύ σημαντικό είναι αυτό της έγκαιρης ενημέρωσης των γονιών και των μαθητών. Η πρακτική που σήμερα ακολουθείται είναι να ενημερώνονται οι γονείς και οι μαθητές στην Γ’ τάξη Γυμνασίου. Σε αυτό το σημείο όμως ήδη οι μαθητές έχουν πάρει τις αποφάσεις τους και η όποια ενημέρωση είναι δώρον άδωρον. «Όπως έχουμε πει πολλές φορές, η ενημέρωση πρέπει να ξεκινά από πιο μικρές τάξεις με ειδικά σχεδιασμένο πρόγραμμα της Υπηρεσίας Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής με τη στενή συνεργασία βέβαια της Διεύθυνσης της Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης. Στέλνουμε σε όλους το μήνυμα ότι δεν αρκεί να τονίζεται με κάθε ευκαιρία το πόσο σημαντική είναι η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Η τεράστια σημασία που δίνουν όλες οι χώρες της Ευρώπης σε αυτόν τον τομέα εκπαίδευσης δεν είναι τυχαία. Απαιτούμε να αντιμετωπιστεί η ΜΤΕΕΚ όπως της αξίζει», ήταν το καταληκτικό σχόλιο του κ. Λυσάνδρου.