Στα 236 εκατομμύρια ευρώ μειώθηκαν τα οφειλόμενα ποσά από ανεκτέλεστα εντάλματα προστίμου σε σύγκριση με 266 εκατ. που ήταν το 2017. Αυτό οφείλεται εν πολλοίς στα μέτρα που έχουν ληφθεί, στην εντατικοποίηση των προσπαθειών από την Αστυνομία, αλλά και στην καλυτέρευση της κατάστασης της οικονομίας. 

Ωστόσο, πολλά πρέπει να γίνουν ώστε τα 227.575 εκκρεμούντα εντάλματα να εκτελεστούν, ωστόσο αυτό δεν μπορεί να γίνει ούτε μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια με τους ρυθμούς που εκτελούνται σήμερα. Ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας σε εμπεριστατωμένη ειδική έκθεση που ετοίμασε πριν δέκα μήνες, προέβαινε σε σειρά εισηγήσεων προς τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες ωστόσο πολύ λίγα έγιναν για απάμβλυνση του προβλήματος.

Είναι γι’ αυτό που επώνυμοι, γνωστά πρόσωπα της δημόσιας ζωής ενώ χρωστούν στο κράτος πρόστιμα, η Αστυνομία αναγράφει δίπλα από το ένταλμα «ως μη εντοπισθέντες». Λάθη στα μηχανογραφικά συστήματα, διπλοεγγραφές ενταλμάτων, επιτήδειοι που χρησιμοποιούν διάφορα κόλπα για να μην εντοπίζονται, συμβάλλουν στο να παραμένουν για χρόνια ανεκτέλεστα εντάλματα χωρίς προοπτική να εντοπιστούν οι οφειλέτες. Κάποιοι δικηγόροι αναγράφουν λάθος ταυτότητα ή διεύθυνση των πελατών τους ώστε αυτοί να μην εντοπίζονται σκόπιμα, ενώ ο επιδότης πολλές φορές όταν πηγαίνει σε οικία, ενώ έχει ενώπιόν του τον οφειλέτη, αυτός προσποιείται ότι είναι ο… αδελφός του με αποτέλεσμα να φεύγει άπρακτος. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: Με συστημένη επιστολή τα εξώδικα από τις κάμερες

Λύσεις για να αναγκάζονται να πληρώνουν όλοι τα πρόστιμά τους υπάρχουν πολλές και ο Γενικός Ελεγκτής εισηγήθηκε διάφορα μέτρα ώστε να μην παρατηρείται το σημερινό φαινόμενο με τους επιτήδειους να εκμεταλλεύονται το σύστημα. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης εισηγήθηκε μεταξύ άλλων τα εξής:

Όταν ένας απευθύνεται στα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη για να εκδώσει κάποιο έγγραφο (ταυτότητα, διαβατήριο κοκ) να ελέγχεται αν είναι οφειλέτης και πριν εξυπηρετηθεί να εξαναγκάζεται να πληρώσει τα χρωστούμενα. Αυτό να γίνεται και όταν κάποιος αποταθεί στο Τμήμα Οδικών Μεταφορών για να ανανεώσει την άδεια κυκλοφορίας του. Επίσης, ενώ παλαιότερα εφαρμόστηκε το μέτρο στα αεροδρόμια να ελέγχονται οι αναχωρούντες αν είναι οφειλέτες, αυτό τώρα ατόνησε και ο έλεγχος είναι υποτυπώδης. Όπως και με το εφάπαξ των δημοσίων υπαλλήλων ή τις συντάξεις ή τη μισθοδοσία. Αν κάποιος χρωστά πρόστιμα τότε να του αποκόπτεται ένα ποσό κάθε μήνα πριν λάβει τον μισθό του, τη σύνταξή του ή το εφάπαξ του. 

 

Τα περισσότερα εντάλματα οφείλονται στη Λευκωσία και ακολουθεί η Λεμεσός, η Πάφος, η Λάρνακα και τελευταία η ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου. Συγκεκριμένα, στις 21/9/2018 εκκρεμούσαν 92.017 εντάλματα για το ποσό των 96.496.729 εκατ. ευρώ για την επαρχία Λευκωσία, ενώ τα εντάλματα που ήταν ανεκτέλεστα την ίδια περίοδο στη Λεμεσό ανέρχονταν στα 60.422 για το ποσό των 55.117.413 ευρώ. Τρίτη στη σειρά επαρχία ακολουθεί η Πάφος με 31.271 εκκρεμούντα εντάλματα για το ποσό των 35,8 εκατ. ευρώ, ενώ τέταρτη έρχεται η επαρχία Λάρνακας με 32.335 χιλιάδες εντάλματα να εκκρεμούν για εκτέλεση για το ποσό των 34,3 εκατ. ευρώ. Τελευταία λόγω μεγέθους είναι η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου με 11.510 χιλιάδες ανεκτέλεστα εντάλματα για το ποσό των €35,8 εκατ.

Από τα στοιχεία της Αστυνομίας φαίνεται ότι κάθε χρόνο εκτελούνται γύρω στις 65-70 χιλιάδες εντάλματα, ωστόσο ο αριθμός αυτός δεν μπορεί να καλύψει τα νέα εντάλματα που επιβάλλουν τα δικαστήρια κάθε χρόνο. Αυτή τη στιγμή 75 αστυνομικοί παγκύπρια ασχολούνται με την είσπραξη των ενταλμάτων, αριθμός που δεν θεωρείται ικανοποιητικός για να εισπραχθούν σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα τα 227 χιλιάδες εντάλματα που εκκρεμούν. Φέτος έχουν εκτελεστεί 24 χιλ. εντάλματα και εισπράχθηκαν 2,5 εκατ. ευρώ στη Λεμεσό, ακολουθεί η Λευκωσία με την εκτέλεση 15 χιλ. ενταλμάτων και την είσπραξη 2,2 εκατ. ευρώ, τρίτη έρχεται η Λάρνακα με την εκτέλεση 10 χιλιάδων ενταλμάτων και την είσπραξη 1,4 εκατ. ευρώ, στην Πάφο εκτελέστηκαν 7,5 χιλιάδες εντάλματα και εισπράχθηκε ποσό ύψους 1,1 εκατ. ευρώ και τέλος στην Αμμόχωστο εκτελέστηκαν 3,5 χιλιάδες εντάλματα και το εισπραχθέν ποσό ανέρχεται στο 1,4 εκατ. ευρώ. 

Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί και των προβλημάτων με τα ανείσπρακτα εντάλματα είναι και το γεγονός ότι κάθε μέρα δίνονται από τον Γενικό Εισαγγελέα γύρω στις 50 αναστολές εκτέλεσης ενταλμάτων με δόσεις. Για να μην καταλήγουν συμπολίτες μας στη φυλακή επειδή απλά χρωστούν στο κράτος, αποφασίστηκε εδώ και χρόνια όπως όσοι αδυνατούν να εξοφλήσουν με μιας τις οφειλές τους να τους δίνεται μια ευκαιρία ώστε να το πράξουν με δόσεις. Ανάλογα με το ποσό και τα οικονομικά δεδομένα του κάθε επηρεαζόμενου, καθορίζεται και η δόση του για έξι μήνες η οποία μπορεί να ανανεωθεί για άλλους έξι μήνες. Αυτή η τακτική δεν εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όσων οφείλουν διατροφές στις πρώην συζύγους τους και δεν συνεργάζονται. Αν δεν επιτευχθεί διακανονισμός με τις πρώην συζύγους για καταβολή δόσεων, τότε ο επηρεαζόμενος καταλήγει στη φυλακή. 

Πάντως, η τακτική των δόσεων αποδίδει σε μεγάλο βαθμό γιατί από τη μια επιδεικνύεται ανθρωπιστική μεταχείριση για συμπατριώτες μας που αδυνατούν να πληρώσουν όλο το οφειλόμενο ποσό και από την άλλη εισπράττονται χρήματα που πιθανόν να μην γινόταν αυτό, αν ο επηρεαζόμενος κατέληγε στο κελί.

60 χιλιάδες νέα εντάλματα το χρόνο 

Σύμφωνα με το μηχανογραφικό σύστημα της Αστυνομίας τα ανεκτέλεστα εντάλματα ανέρχονταν στις 23.3.2017,  σε 266.537 και αφορούσαν ποσό ύψους €266.048.232.

Σύμφωνα με το μηχανογραφικό σύστημα των Κοινωνικών Ασφαλίσεων στις 12.5.2017, οι ανείσπρακτες επιδικασμένες οφειλές προς τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ανέρχονταν σε €169.384.155, που αντιστοιχούν σε 57.696 εντάλματα.

Τα καθυστερημένα έσοδα των Επαρχιακών Δικαστηρίων στις 31.12.2016 ανέρχονταν σε €48.715.369, που αντιστοιχούν σε περισσότερα από 143.000 εντάλματα προστίμου.

Εκδίδονται περίπου 60.000 εντάλματα τον χρόνο.

Τα εντάλματα που αφορούν σε τροχαίες παραβάσεις που εκκρεμούσαν στις 23.3.2017, ανέρχονταν σε 88.846 (33,2% του συνόλου), με αξία €21.756.355 (8,18% του συνολικού ποσού). Από τα πιο πάνω, τα €11.676.729 (54%) αφορούν σε 66.316 εντάλματα (75%) τα οποία είναι κάτω των €300. 

Η Ελεγκτική Υπηρεσία προέβη στη σύσταση να δοθούν οδηγίες για εντατικοποίηση των προσπαθειών εκτέλεσης ενταλμάτων προστίμου από την Τροχαία. Στις οδηγίες θα πρέπει να γίνεται αναφορά τόσο στις ευθύνες όσο και στις εξουσίες των επί καθήκοντι αστυνομικών. Επίσης, εισηγείται όπως τροποποιηθεί το μηχανογραφικό σύστημα έτσι ώστε, στην Τροχαία να παρουσιάζονται μόνο τα εντάλματα που δεν έχουν αναστολή εκτέλεσης, καθώς και εκείνα των οποίων παραβιάστηκε η αναστολή. 

Εισηγήσεις Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγήθηκε επανειλημμένως όπως εξεταστεί κατά πόσο είναι νομικά εφικτό και πρακτικό η εξόφληση ενταλμάτων που αφορούν σε τροχαίες παραβάσεις να αποτελεί προϋπόθεση για ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος, διαφορετικά να αναστέλλεται η ισχύς της άδειας οδήγησης. Σε επιστολή της Αστυνομίας προς τον διευθυντή του Τμήματος Οδικών Μεταφορών σημειώνεται ότι ο Γενικός Εισαγγελέας αναφέρει ότι η εισήγηση δεν μπορεί να εφαρμοστεί.

Εναλλακτικά, έγινε εισήγηση όπως, όταν ο πολίτης προβαίνει σε ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας, να ενημερώνεται στην περίπτωση που εναντίον του εκκρεμούν εντάλματα προστίμου και να παροτρύνεται να τα εξοφλήσει, χωρίς αυτό να αποτρέπει την ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας.

Σύμφωνα με έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ)  προβαίνει σε έλεγχο των επιβατών κατά την αναχώρησή τους από τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου για να διαπιστωθεί κατά πόσο εκκρεμούν εντάλματα εναντίον τους. Εάν διαπιστωθεί ότι εκκρεμούν εντάλματα εναντίον κάποιου επιβάτη, αυτός οδηγείται στη Διεύθυνση Ασφάλειας Αεροδρομίων (ΔΑΣΑ) όπου ζητείται εξόφληση των ενταλμάτων. Όπως μας αναφέρθηκε, παρόμοιος έλεγχος γίνεται επίσης περιστασιακά στα οδοφράγματα καθώς και στις αναχωρήσεις επιβατών με κρουαζιερόπλοια από το λιμάνι Λεμεσού.

Διαπιστώθηκε ότι δεν έχουν δοθεί γραπτές και σαφείς οδηγίες σε σχέση με τις εξουσίες που έχουν οι αστυνομικοί σε περίπτωση που ένας οφειλέτης αρνείται ή δεν μπορεί να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό. 

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι αστυνομικοί μάς ανέφεραν ότι δεν γνωρίζουν κατά πόσο θα ήταν νομικά κατοχυρωμένοι αν εμπόδιζαν κάποιον οφειλέτη από το να ταξιδέψει σε περίπτωση που αρνείται να εξοφλήσει τις οφειλές του.

Από τα πιο πάνω, προκύπτει ότι η πρακτική ελέγχου στα αεροδρόμια έχει εξασθενήσει σημαντικά. Παρά το γεγονός ότι η Υπηρεσία μας σε επιστολές της τα τελευταία χρόνια αναφέρει την καθοδική πορεία των εκτελέσεων στα αεροδρόμια, εντούτοις η Αστυνομία δεν φαίνεται να έλαβε οποιαδήποτε διορθωτικά μέτρα αλλά θεωρεί ότι «η πρακτική ελέγχου στα αεροδρόμια συνεχίζεται με τον ίδιο τρόπο».

Διαπιστώθηκε επίσης ότι κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η κίνηση στα αεροδρόμια είναι κατά πολύ αυξημένη σε σχέση με τους υπόλοιπους μήνες και θα αναμέναμε περισσότερες εκτελέσεις, ο ρυθμός εκτέλεσης είναι περίπου ο ίδιος.