Έρχεται σύστημα απενεργοποίησης κινητών και νέο CCTV – Νέα πτέρυγα, καινούριες ρυθμίσεις σε νομοθεσία και βραχιολάκι σε υπόδικους
Σε τροχιά μεγάλων αλλαγών βρίσκονται οι Κεντρικές Φυλακές για αντιμετώπιση χρόνιων και σοβαρών προβλημάτων που ταλανίζουν το σωφρονιστικό μας ίδρυμα και πολλές φορές εκθέτουν και τη χώρα μας στην Ευρώπη.
Νομοθετικές αλλαγές, ανέγερση νέας κλειστής φυλακής, σύστημα απενεργοποίησης κινητών τηλεφώνων και λειτουργία της νέας πτέρυγας, είναι οι αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης μαζί με τη διεύθυνση των Φυλακών για τη νέα χρονιά. Παράλληλα, προωθούνται προσλήψεις προσωπικού και η αναβάθμιση της Σχολής Δεσμοφυλάκων.
Αρχή του 2025 θα γίνει με τη λειτουργία της νέας πτέρυγας κλειστής φυλακής που εγκαινιάστηκε πρόσφατα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Πρόκειται ουσιαστικά για μετατροπή της ανοικτής φυλακής σε κλειστή όπου θα μπορεί να φιλοξενεί μέχρι και 240 πρόσωπα. Η μετακίνηση των κρατουμένων στη νέα πτέρυγα δεν θα γίνει από τη μια ημέρα στην άλλη, αφού όπως πληροφορείται ο «Φ», αυτό θα επέλθει σταδιακά ώστε να γίνει προεπιλογή των κρατουμένων, καθώς θεωρείται ως καλύτερος χώρος κράτησης και θα επενεργεί ως επικρότηση της άψογης συμπεριφοράς. Στη νέα πτέρυγα αποφασίστηκε όπως τοποθετηθούν πρόσωπα η ποινή των οποίων θα λήγει σε λίγους μήνες και θα εξαιρεθούν όσοι καταδικάστηκαν για ειδεχθή εγκλήματα, όπως δολοφονίες και σεξουαλικής φύσεως αδικήματα. Οι υποδομές της πτέρυγας αυτής η οποία βρίσκεται εκτός του συμπλέγματος της κλειστής φυλακής, είναι στη βάση των προδιαγραφών της Επιτροπής κατά των βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Την ίδια ώρα, προωθείται ο εκσυγχρονισμός της περί Φυλακών νομοθεσίας. Η διεύθυνση των Φυλακών και κατ’ επέκταση και το αρμόδιο υπουργείο, επιθυμούν μεταξύ άλλων, όπως όλες οι νομοθεσίες που αφορούν τις φυλακές να βρίσκονται συγκεντρωμένες ώστε να μην υπάρχει σύγχυση. Τα τροποποιητικά νομοσχέδια που ρυθμίζουν θέματα σε σχέση με τον διαχωρισμό των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου Φυλακών και του Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Τα θέματα που ρυθμίζονται αφορούν στον τρόπο υπολογισμού του χρόνου έκτισης της ποινής και αυστηροποίησης της εισαγωγής, χρήσης ή εξαγωγής τηλεφώνων από τη φυλακή από κρατούμενους ή από πρόσωπα που δεν είναι κρατούμενοι, ή μέλη του προσωπικού.

Πέραν του εκσυγχρονισμού της περί Φυλακών νομοθεσίας, προχωρούν οι διαδικασίες εναλλακτικής μεταχείρισης υποδίκων με τη χρήση της ηλεκτρονικής επιτήρησης, ως μέρος της απόλυσης κατηγορούμενων με όρους, την ευθύνη της οποίας θα αναλάβει η Αστυνομία. Ως γνωστόν, το θέμα είχε απασχολήσει το υπουργείο Δικαιοσύνης όταν στα ηνία του βρισκόταν η Έμιλυ Γιολίτη, όμως κατά τη συζήτηση των προτεινόμενων ρυθμίσεων στη Βουλή προέκυψαν πολλές διαφωνίες και έτσι το θέμα αφέθηκε. Θέση των δικηγόρων είναι όπως οι υπόδικοι, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων, αντί κράτησης να βρίσκονται υπό ηλεκτρονική επιτήρηση είτε στο σπίτι τους είτε στη δουλειά τους. Οι διαφωνίες που προέκυψαν εστιάζονταν στο ποιοι υπόδικοι θα ετύγχαναν αυτής της μεταχείρισης και ποιοι όχι. Τώρα, το υπουργείο Δικαιοσύνης θα κάνει ένα νέο εγχείρημα ώστε να λυθεί το ζήτημα, αφού εκτιμά ότι όντως υπάρχουν περιπτώσεις που πρόσωπα δεν έπρεπε να τελούν για μήνες ή και χρόνο υπό κράτηση μέχρι τη δίκη τους, ενώ, παράλληλα, αυτό μεγαλώνει το πρόβλημα με τους χώρους κράτησης που παραμένουν γεμάτοι και αναγκάζονται πρόσωπα από τη Λευκωσία να κρατούνται σε άλλες επαρχίες. Σύμφωνα με στοιχεία, περίπου το 30% των υποδίκων αθωώνονται τελικά από τα Δικαστήρια.
Όσον αφορά το θέμα του συστήματος απενεργοποίησης κινητών τηλεφώνων, οι διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και στην Επιτροπή που συστάθηκε, συμμετέχουν ειδικοί από όλα τα εμπλεκόμενα υπουργεία. Εντός του 2025 εκτιμάται ότι θα γίνει η εγκατάσταση και λειτουργία του νέου συστήματος το οποίο θα λύσει πολλά προβλήματα και κυρίως θα σταματήσει η εκτέλεση εγκλημάτων με εντολές από τις φυλακές. Παράλληλα, δρομολογείται η εγκατάσταση του νέου ενιαίου συστήματος κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης για κάλυψη όλων των χώρων των Φυλακών (CCTV).

Νέα πτέρυγα 360 κρατουμένων με κόστος €29 εκατ.
Πρόσφατα, το Τμήμα Δημοσίων Έργων έχει προχωρήσει στην προκήρυξη της προσφοράς για την ανέγερση νέας κλειστής φυλακής με το κόστος να ξεπερνά τα €29 εκατ.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην κτηριακή αναβάθμιση των Φυλακών, ώστε να επιλυθεί ριζικά το πρόβλημα του υπερπληθυσμού που φέρνει τη χώρα μας σε δύσκολη θέση στο εξωτερικό. Η νέα πτέρυγα θα είναι χωρητικότητας 360 ατόμων και αναμένεται ότι θα επιλύσει οριστικά το πρόβλημα με τον υπερπληθυσμό. Η κυβέρνηση θεώρησε ότι, εφόσον δεν μπορεί να κτιστούν νέες φυλακές εκτός Λευκωσίας, βρήκε αυτή τη λύση ώστε να απαλλαχτεί από έναν χρόνιο βραχνά. Οι προσφορές θα πρέπει να υποβληθούν μέχρι τον Μάρτιο του 2025.
Η νέα πτέρυγα θα αυξήσει τη χωρητικότητα των Φυλακών κατά ακόμα 360 θέσεις και ανεβάζει τη συνολική χωρητικότητα σε 1.200 θέσεις. Με αυτό το έργο επιλύεται δραστικά το πρόβλημα του υπερπληθυσμού, αφού μέχρι το 2028 διπλασιάζεται η αρχική χωρητικότητα των 620 θέσεων. Η νέα πτέρυγα θα ανεγερθεί σε τεμάχιο που βρίσκεται εντός του περιφραγμένου χώρου των Κεντρικών Φυλακών, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028. Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2025 περιλήφθηκε ποσό €5,5 εκατ. για το συγκεκριμένο έργο.

Ολοκλήρωση έρευνας για την απόδραση
Τρεις μήνες μετά την απόδραση του ισοβίτη κομμωτή και το πόρισμα της έρευνας που διατάχθηκε ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί. Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι η έρευνα βρίσκεται στο τελικό στάδιο και αναμένεται ότι εντός Ιανουαρίου θα παραδοθεί στον υπουργό Δικαιοσύνης για μελέτη και περεταίρω χειρισμό.
Ο ερευνών λειτουργός έχει πάρει καταθέσεις από όλους τους εμπλεκόμενους και τώρα ετοιμάζει το πόρισμά του. Για την απόδραση έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα τέσσαρις δεσμοφύλακες που αποτελούσαν τη συνοδεία του ισοβίτη στο πατρικό του σπίτι στα Χολέτρια της Πάφου. Λόγω των ζητημάτων που προέκυψαν μετά την απόδραση, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Μάριος Χαρτσιώτης, είχε ζητήσει αλλαγή των πρωτοκόλλων όσον αφορά στις μεταγωγές κρατουμένων εκτός φυλακών, τόσο με συνοδεία όσο και με εξόδους. Αυστηροποιούνται τα κριτήρια, τίθεται σε νέα βάση η συνεργασία με την Αστυνομία, ενώ παράλληλα εξετάζεται όλο το πλαίσιο των αδειών εξόδου των κρατουμένων.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης θέλει την επανασύνδεση των κρατουμένων με τις οικογένειες τους, αλλά, από την άλλη, επιθυμεί να διασφαλίσει ότι δεν έχουμε αυτά τα φαινόμενα που οδήγησαν στην αλλαγή της ηγεσίας της Αστυνομίας και των Φυλακών.
Για τις ανάγκες των φυλακών και καλύτερης λειτουργίας τους προωθούνται προσλήψεις προσωπικού, ενώ πρόσφατα ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε εξαγγείλει την αναβάθμιση της Σχολής Δεσμοφυλάκων, κάτι που αποτελούσε πάγιο αίτημα του προσωπικού.