Υπεραμύνθηκε των θέσεών του για την προώθηση του νομοσχεδίου που αποσκοπεί στην ποινικοποίηση των ψευδών ειδήσεων ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Νομικών, Νίκος Τορναρίτης, σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου που παρέθεσε χθες το μεσημέρι στην αίθουσα Τύπου της Βουλής.
Κι αυτό το έκανε επιστρατεύοντας ηχηρές φράσεις, κάνοντας λόγο για διασπορά fake news και θέσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αλλά και κινούμενος σε δυο άξονες. Συγκεκριμένα, απέρριψε κατηγορηματικά ότι υπάρχει οποιαδήποτε πρόθεση από πλευράς του ώστε να πληγεί η ελευθεροτυπία και η ελευθερία της έκφρασης με την υπό προώθηση τροπολογία, ενώ ανέφερε πως η επιδίωξη με το σχετικό νομοθέτημα είναι να προστατευτούν συμπολίτες μας που δέχονται απειλές ή άλλες επιθέσεις μέσω τηλεφωνικών μηνυμάτων ή διαδικτύου.
Για ελευθεροτυπί
Σε ό,τι αφορά το πρώτο σημείο, δηλαδή τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν κι από διεθνή δημοσιογραφικά σώματα ότι με το υπό προώθηση νομοσχέδιο ελλοχεύει ο κίνδυνος να πληγεί η ελευθεροτυπία, ο κ Τορναρίτης ανέφερε πως ζητήθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και τη Νομική Υπηρεσία να επεξεργαστούν τρόπο ώστε από το κείμενο του Νόμου να εξαιρεθούν με ρητή πρόνοια οι δημοσιογράφοι.
Μάλιστα, επιχειρηματολόγησε για να στηρίξει τη θέση του ότι δεν μεθοδεύεται κάτι σε βάρος του δημοσιογραφικού κόσμου, αλλά πως επιδίωξή του είναι να ρυθμιστεί ένα κενό. Στα αρχικά στάδια των δηλώσεων του που είχαν διάρκεια περί τα 14 λεπτά, ανέφερε πως το νομοσχέδιο κατατέθηκε τον Απρίλιο του 2021, ότι από τότε συζητήθηκε σε 10 συνεδριάσεις της επιτροπής, ενώ ο ίδιος προσωπικά ανέλαβε την ευθύνη να σταλεί πίσω στο Υπουργείο Δικαιοσύνης το κείμενο της νομοθεσίας για περαιτέρω επεξεργασία.
Μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Είχαμε κάθε ευχέρεια για να αποστείλουμε το νομοσχέδιο για ψήφιση, είτε πριν τρία χρόνια, είτε πριν δυο χρόνια, είτε πριν έξι μήνες . Γιατί δεν το στείλαμε; Δεν το στείλαμε για να κατορθώσουμε και να πετύχουμε ένα νομοσχέδιο στο οποίο θα ενυπάρχουν όλες οι ασφαλιστικές δικλίδες για την προστασία της ελευθερίας του λόγου, της άποψης, του δημοσιογραφικού λειτουργήματος, του δημοσιογραφικού απορρήτου και όλων των συναφών ελευθεριών που πρέπει να υπάρχουν σε ένα ευρωπαϊκό κράτος.
Εκφράζω όμως την έκπληξη μου γιατί ακριβώς μέσα από τις συζητήσεις που έγιναν βελτιώθηκε πάρα πολύ το νομοσχέδιο και θέλω να σας θυμίσω ότι στην τελευταία ακριβώς συνεδρία της επιτροπής Νομικών πριν τις διακοπές του καλοκαιριού και πάλι για πέμπτη φορά απέστειλα για διαβούλευση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης το συγκεκριμένο νομοθέτημα, γιατί ακριβώς υπήρξαν ορισμένες ενστάσεις από το δημοσιογραφικό κόσμο. Θέλω να σας πω τα εξής: Είχαμε ρητά ζητήσει από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και τη Νομική Υπηρεσία να επεξεργαστούν το θέμα που αφορά ειδικότερα τους δημοσιογράφους, και ποιο είναι συνταγματικά ορθό για να υπάρξει εξαίρεση απόλυτη εξαίρεση των δημοσιογράφων από το συγκεκριμένο νομοθέτημα. Πολλές φορές έχω δηλώσει δυο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι τούτος ο Νόμος δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τους δημοσιογράφους. Και το δεύτερο που είχα πει είναι ότι σας καλώ ειδικότερα εσάς των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας να κάνετε ακόμα αυστηρότερη κριτική εις την πολιτική και στους πολιτικούς για να γίνουμε κι εμείς καλύτεροι. Άρα πάνω σ΄ αυτή ακριβώς τη βάση και σ΄ αυτό ακριβώς το πλαίσιο λειτούργησε η επιτροπή Νομικών της Βουλής».
Αυτοχειρίες
Αναφερόμενος στον αντικειμενικό στόχο του νομοσχεδίου, βάσει των όσων είπε, σχολίασε: «Υπάρχει ένα σημαντικότατο νομικό κενό. Αν εγώ σε μια δημόσια πλατεία σας εξυβρίσω ή σας απειλήσω, μπορείτε χρησιμοποιώντας τον ποινικό κώδικα να με οδηγήσετε στη δικαιοσύνη. Αν σας εξυβρίσω ή σας απειλήσω μέσω αποστολής μηνύματος στο τηλέφωνο ή μέσω του διαδικτύου, δεν υπάρχει κανένα νομικό περίβλημα για να υπερασπιστεί ο πολίτης ο οποίος δέχεται την επίθεση, τον εαυτό του».
Μάλιστα, έκανε λόγο για παραδείγματα του εξωτερικού, κατά τα οποία πολίτες που δέχθηκαν τέτοιου είδους επιθέσεις προέβησαν σε αυτοχειρία. Ήταν χαρακτηριστική η ακόλουθη τοποθέτησή του: «Τούτη η νομοθεσία που πρέπει να οδηγηθεί στην ολομέλεια της Βουλής κάποια στιγμή είναι για τους αδύναμους συμπολίτες μας. Γίνεται για τους ανήλικους πολίτες του τόπου μας. Τα αγόρια και τα κορίτσια. Που δέχονται συνεχώς απειλές, όπως μας κατατέθηκε στην επιτροπή Νομικών. Δέχονται υβριστικά μηνύματα. Και βεβαίως ευτυχώς στην Κύπρο δεν φτάσαμε ακόμα σε ακραία φαινόμενα. Αλλά πρέπει να σας το πω και τούτο Ξέρετε ότι και στις ΗΠΑ αλλά και σε άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήλικοι, οι οποίοι δέχονταν συντεταγμένα τέτοιου είδους επιθέσεις οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία; Θέλουμε άραγε να μην προστατεύσουμε τούτους τους αδύναμους συμπολίτες μας;».
Πολιτικά καρφιά από Τορναρίτη
Ήταν, πάντως, ευδιάκριτο μέσα από τις δηλώσεις του Νίκου Τορναρίτη ότι ήταν ιδιαίτερα ενοχλημένος από τις δηλώσεις των τελευταίων 24ωρων σε σχέση με το θέμα και ότι θέλησε να δώσει τις δικές του απαντήσεις. Είναι ενδεικτικό ότι μονολογώντας πριν από την έναρξη της συνέντευξης Τύπου είπε ενώπιον δημοσιογράφων ότι «ήρτα που τη Λεμεσό γιατί βαρέθηκα να ακούω πελλάρες».
Εξάλλου, στην αρχική του τοποθέτηση εξέφρασε έκπληξη για «τα πολλά fake news και τις πολλές τοποθετήσεις που έγιναν τις τελευταίες ημέρες».
Σε άλλο σημείο ανέφερε: «Πρέπει να σας πω ότι ενστάσεις στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο υποβλήθηκαν από τον κ. Θεοπέμπτου και από το ΑΚΕΛ σε σχέση με το δεύτερο κομμάτι του Νόμου. Άρα είναι με πραγματική έκπληξη, σας το λέω, που ακούω δημόσιες δηλώσεις βουλευτών που θα ήταν καλύτερα αφ’ ης στιγμής είχαν τόση έγνοια για τη Δημοκρατία και την υπεράσπιση του κράτους δικαίου και των ελευθεριών και της ελευθερίας της έκφρασης, να έρθουν και να καταθέσουν τις εισηγήσεις τους στην επιτροπή Νομικών».
Σε ερώτηση του «Φ» κατά πόσον αναφέρεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα, είπε πως είναι γενική η αναφορά του.
Σε άλλο σημείο σχολίασε: «Άρα λέω ξανά συντεταγμένα, σοβαρά και υπεύθυνα λειτουργήσαμε και έτσι θα λειτουργήσουμε. Θα οδηγήσουμε στην ολομέλεια ένα πλήρες κείμενο το οποίο θα υπερασπίζεται την ελευθερία του λόγου την ελευθερία της άποψης, το δημοσιογραφικό λειτούργημα και το δημοσιογραφικό απόρρητο. Την ίδια ώρα όμως θα υπερασπίζεται και όλους τους αδύναμους συμπολίτες μας απ΄ όλους εκείνους που απειλούν και που υβρίζουν τους πολίτες που παραμένουν ανυπεράσπιστοι. Και για τούτο το τελευταίο δεν υπάρχει κανένας που θα με σταματήσει εμένα προσωπικά και το ΔΗΣΥ να υπερασπιστεί αυτούς τους πολίτες».
Κλήθηκε από συνάδελφο να σχολιάσει την προχθεσινή τοποθέτηση του πρόεδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου, ο οποίος τάχθηκε εναντίον του νομοσχεδίου λέγοντας ότι «αποτελεί υπερβολικό, δρακόντειο και επικίνδυνο περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης». Είπε ο κ. Τορναρίτης: «Αυτά που ανέφερε ο κ. Παπαδόπουλος δεν τα ανέφεραν ποτέ οι δυο βουλευτές του ΔΗΚΟ που για τρία χρόνια επεξεργαζόμαστε όλοι μαζί το συγκεκριμένο νομοσχέδιο. Και είναι γι΄ αυτό το λόγο εκφράζω την έκπληξή μου για όλα τούτα που επεσυνέβησαν τα τελευταία 24ωρα».
Επισημάναμε στον κ. Τορναρίτη ότι μετά από ενέργειες της ΕΣΚ, διεθνή σώματα δημοσιογράφων υπέδειξαν πως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο της Ευρώπης «συμβουλεύουν τις κυβερνήσεις να μην υιοθετήσουν νομικές διατάξεις που να ποινικοποιούν την παραπληροφόρηση, εξαιτίας του κινδύνου πολύ αρνητικής επίδρασης στην ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία του λόγου».
Απάντησε αναφέροντας παραδείγματα συγκεκριμένων χωρών, οι οποίες όπως είπε έχουν κάνει σχετική ρύθμιση, χωρίς να υπάρξει οποιοδήποτε θέμα σε σχέση με την ελευθερία του Τύπου. Κατέληξε λέγοντας: «Αν αύριο το πρωί ένας ανήλικος οδηγηθεί σε μια τραγική, μοιραία, ακραία πράξη, διερωτώμαι πραγματικά τούτοι όλοι που βγήκαν τα τελευταία 24ωρα τι θα πουν στη μάνα και στον πατέρα».
«Κατεβαίνει» Κύπρο ο ΟΑΣΕ για το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο
Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) αρχίζει αμέσως εξέταση του κυβερνητικού νομοσχεδίου για την ποινικοποίηση των ψευδών ειδήσεων, το οποίο, ωστόσο, θεωρείται απειλή για την ελευθεροτυπία. Μάλιστα, αξιωματούχοι του είναι διατεθειμένοι να έρθουν στην Κύπρο.
Όπως πληροφορούμαστε, ο διευθυντής του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) του ΟΑΣΕ, Matteo Meccacci, απάντησε εντός της χθεσινής ημέρας σε σχετική επιστολή της βουλευτού και προέδρου της κοινοβουλευτικής επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ειρήνης Χαραλαμπίδου. Ο κ. Meccaccι ενημερώνει πως το γραφεί του αρχίζει άμεσα δουλειά για να καταλήξει σε σχετική νομική γνωμάτευση μέχρι το φθινόπωρο προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον το νομοσχέδιο συνάδει με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις αρχές του ΟΑΣΕ.
Στη διαδικασία αναμένεται να εμπλακεί και το Γραφείο του Εκπροσώπου του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Ο κ. Meccaccι στην ίδια επιστολή φέρεται να διατυπώνει τη θέση ότι είναι διατεθειμένος να έρθει στην Κύπρο με κλιμάκιο του ΟΑΣΕ για να αναλύσουν την γνωμάτευσή τους σε όλους τους αρμόδιους φορείς της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως είχε αποκαλύψει την περασμένη Πέμπτη ο «Φ» η Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είχε αποστείλει επιστολή στον διευθυντή του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) του ΟΑΣΕ, Matteo Meccacci, ζητώντας άμεση επέμβασή του γνωματεύοντας για το κείμενο του νομοσχεδίου.
Στην τελευταία συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Νομικών (3/7) είχαν ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ του Νομοσχεδίου ο πρόεδρος της επιτροπής Νίκος Τορναρίτης και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Σάββας Αγγελίδης. Προβληματισμούς είχε εκφράσει ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος, αφού ο εκπρόσωπός του, Ηλίας Στεφάνου, είχε αναφέρει πως με την τροπολογία καταργείται ουσιαστικά το δημοσιογραφικό απόρρητο. Η ΕΣΚ ενημέρωσε διεθνή σώματα δημοσιογράφων που καταδίκασαν δημοσίως το νομοσχέδιο. Σε επίσημη τοποθέτηση των δυο δημοσιογραφικών οργανώσεων, που δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη, καλούσαν τις Αρχές «να ακολουθήσουν τις συστάσεις» του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συμβουλεύουν τις κυβερνήσεις να μην υιοθετήσουν νομικές διατάξεις που να ποινικοποιούν την παραπληροφόρηση, εξαιτίας του κινδύνου πολύ αρνητικής επίδρασης στην ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία του λόγου».