Σειρά αλλαγών και στις έξι νομοθεσίες που αφορούν στο άναμμα φωτιάς, με αύξηση των ποινών, καθιέρωση εξωδίκων και υποχρέωση του δράστη να αποζημιώνει για τις ζημιές που προκάλεσε, επεξεργάζεται ειδική Επιτροπή.

Η συζήτηση για αλλαγή των ποινών με την αυστηροποίηση τους άρχισε μετά την καταστροφική πυρκαγιά στην Ορεινή Λάρνακας προ διετίας. Τότε ο νυν Γενικός Εισαγγελέας είχε διαπιστώσει το αλαλούμ με τις ποινές και ζήτησε την ομαδοποίηση τους καθώς και την αύξησή τους. Ο τότε υπουργός Γεωργίας Κώστας Καδής είχε μιλήσει μέχρι και για ισόβια, ωστόσο η πιο μεγάλη ποινή που προβλέπεται για εμπρησμό είναι τα 20 χρόνια φυλάκιση. Τώρα γίνεται μια προσπάθεια οι έξι νομοθεσίες να ευθυγραμμιστούν, ωστόσο υπάρχει πρόβλημα με τον περί Δήμων νόμο, ο οποίος θα καταργηθεί με τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η Επιτροπή την οποία συντονίζει η Επίτροπος Νομοθεσίας Λουΐζα Χριστοδουλίδου Ζαννέτου και στην οποία συμμετέχουν τα Υπoυργεία Εσωτερικών, Γεωργίας, Δικαιοσύνης, η Υπηρεσία Θήρας, Τμήμα Δασών και η Νομική Υπηρεσία, βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας των νομοσχεδίων και απομένει ακόμη μια συνεδρία για την τελική μορφή τους. Τα νομοσχέδια θα σταλούν στα αρμόδια υπουργεία για διαβίβαση στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο. Σύμφωνα με τις αποφάσεις που λήφθηκαν, έρχονται εξώδικα μέχρι και 8.000 ευρώ για άναμμα φωτιάς χωρίς άδεια και φυλάκιση που φτάνει τα 10 χρόνια. Το καψάλισμα εκτός επιτρεπόμενης περιόδου θα τιμωρείται πλέον εξώδικα με 4.000 ευρώ πρόστιμο και σε περίπτωση δεύτερης καταγγελίας, το εξώδικο θα είναι €8.000. Επίσης, το άναμμα φωτιάς για σούβλα σε εκδρομικούς χώρους χωρίς τη λήψη των επιτρεπόμενων μέτρων, θα τιμωρείται με εξώδικο ύψους 2.000 ευρώ και σε περίπτωση δεύτερης παράβασης το πρόστιμο θα διπλασιάζεται. Η κακή συνήθεια της ρίψης αποτσίγαρου ή αναμμένου σπίρτου που μπορεί να προκαλέσει φωτιά, θα τιμωρείται με εξώδικο 2.000 ευρώ. Στην περίπτωση πρόκλησης πυρκαγιάς, τότε ο παραβάτης θα στέλλεται δικαστήριο και μπορεί να τιμωρηθεί μέχρι και πέντε χρόνια φυλάκιση. 

Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι αυτό που ισχύει σήμερα με τις αυστηρές ποινές για φωτιά σε δάσος, θα επεκταθεί και για την ύπαιθρο, αφού έχει διαπιστωθεί ότι πολλές καταστροφικές φωτιές ξεκινούν από καψαλίσματα ή από αλόγιστες πράξεις. Εισήγηση της Ομάδας Εργασίας, είναι όπως ο περί Προλήψεως Πυρκαγιών στην Ύπαιθρο Νόμος καταργηθεί και αντικατασταθεί με νέο κείμενο, που θα περιλαμβάνει εκσυγχρονισμένες διατάξεις, όχι μόνο ως προς τα αδικήματα, αλλά και γενικά τον τρόπο λειτουργίας του, σε σχέση με την αντιμετώπιση πυρκαγιών στην ύπαιθρο. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των αλλαγών, οι ποινές θα είναι ανάλογα με τη ζημιά που θα προκληθεί ή την πρόθεση αυτού που εσκεμμένα ή από αμέλεια προκαλεί φωτιά.

Σύμφωνα με τις εισηγήσεις, η όλη προσπάθεια σχετίζεται με την αναλογικότητα των ποινών, οι οποίες θα πρέπει να αυξάνονται αναλόγως του αποτελέσματος, δηλαδή εάν προκλήθηκε πυρκαγιά, ακόμη και εάν υπήρχε η σχετική άδεια, από αλόγιστη και αμελή πράξη πρέπει να φέρει αυστηρότερη ποινή. Επανακαθορίζονται επίσης οι ποινές για τα αδικήματα διακινδύνευσης και τα αδικήματα που είχαν ως αποτέλεσμα την πρόκληση πυρκαγιάς και θα εισαχθεί το αδίκημα της χρήσης εργαλείων που προκαλούν σπινθήρες χωρίς άδεια την αντιπυρική περίοδο (1 Μαΐου μέχρι 31 Οκτωβρίου). Παράβαση του άρθρου αυτού θα φέρει ποινή φυλάκισης 5 χρόνων ή €25.000 πρόστιμο.

Άλλες εισηγήσεις

> Ποινικοποιείται η πλημμελής ή ελαττωματική λειτουργία οποιουδήποτε μηχανοκίνητου οχήματος που προκαλεί πυρκαγιά και η ποινή θα είναι 10 έτη φυλάκιση ή €50.000 πρόστιμο.

> Οποιοδήποτε πρόσωπο προκαλεί πυρκαγιά σε δάσος ενεργώντας μετά από άδεια, αλλά λόγω αλόγιστης ή αμελούς ενέργειας ή παράλειψης να λάβει τις απαραίτητες προφυλάξεις, η ποινή φυλάκισης να ανέρχεται στα 10 χρόνια ή σε €50.000 πρόστιμο. 

> Εισάγεται νέο άρθρο στο οποίο διαχωρίζονται τα αδικήματα διακινδύνευσης και αποτελέσματος με ποινές από 5 – 10 χρόνια φυλάκισης.

> Θα καταβάλλει ο δράστης ολόκληρο ή μέρος του ποσού που δαπανήθηκε για την καταστολή της πυρκαγιάς.

> Θα παρέχεται η δυνατότητα εξώδικης ρύθμισης κάποιων αδικημάτων και θα ασκείται ποινική δίωξη μόνο σε κάποιες ειδικές περιστάσεις, π.χ. εάν από την πυρκαγιά προκαλείται ζημιά σε οποιοδήποτε δάσος ή δασώδη έκταση, ή θάνατος κ.λ.π..

> Όλα τα εξώδικα πρόστιμα θα μπορούν να τύχουν διακανονισμού, εφόσον αυτό ζητηθεί γραπτώς από το πρόσωπο στο οποίο εκδόθηκε το εξώδικο πρόστιμο και εγκριθεί από τον Διευθυντή του Τμήματος Δασών, καθώς και ο τρόπος του διακανονισμού.

> Η πληρωμή εξωδίκου θα γίνεται ηλεκτρονικά.

Επίταξη από Επάρχους κάθε οχήματος

Με τροποποίηση του περί Πρόληψης Πυρκαγιών στην Ύπαιθρο Νόμος του 2022, παρέχεται η δυνατότητα επίταξης από τον Έπαρχο, σε περίπτωση εκδήλωσης οποιασδήποτε πυρκαγιάς, από πρόσωπο το οποίο είναι ιδιοκτήτης οχήματος ή μηχανήματος, να συνδράμει άμεσα, στο έργο της κατάσβεσης της πυρκαγιάς και καταβολή αγοραίου ενοικίου για τη χρήση του.

Θα μπορεί επίσης να εκδίδεται διάταγμα γενικής απαγόρευσης χρήσης σε ανοιχτό χώρο στην ύπαιθρο, εργαλείων, μηχανημάτων, συσκευών ή άλλου εξοπλισμού, για κοπή ή συγκόλληση μετάλλων ή άλλων υλικών που κατά τη χρήση τους προκαλούν θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα και δύναται να προκαλέσουν πυρκαγιά, στην περίπτωση που οι καιρικές συνθήκες είναι τέτοιες που ευνοούν την εκδήλωση και επέκταση πυρκαγιών.

Εισάγονται απαγορεύσεις για το άναμμα φωτιάς, με κάποιες εξαιρέσεις. Θα προηγείται ενημέρωση της Αστυνομίας για το άναμμα φωτιάς, θα πρέπει να λαμβάνονται επαρκείς προφυλάξεις για την παρεμπόδιση εξάπλωσης της φωτιάς και θα πρέπει να υπάρχουν  πάντοτε τα αναγκαία μέσα για την πλήρη κατάσβεσή της. 

Εισάγεται άρθρο με αδικήματα που φέρουν ποινές πέντε χρόνια φυλάκιση ή χρηματική ποινή €25.000 και αδικήματα εξαιτίας αλόγιστης ή αμελούς ενέργειας, συμπεριφοράς ή παράλειψης ή παράλειψης προσώπου να λάβει όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις, ή εξαιτίας πλημμελούς λειτουργίας οποιουδήποτε μηχανοκίνητου οχήματος ή αμελούς χρήσης σε ανοιχτό χώρο στην ύπαιθρο εργαλείων, μηχανημάτων, συσκευών ή άλλου εξοπλισμού, που κατά τη χρήση τους προκαλούν θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα και δύναται να προκαλέσουν πυρκαγιά ή παραβιάζοντας διάταγμα απαγόρευσης τιμωρούμενα με δέκα χρόνια φυλάκιση ή €50.000.

Το Δικαστήριο, επιπρόσθετα από οποιαδήποτε άλλη ποινή, θα δύναται να επιβάλει χρηματική ποινή ίση με το χρηματικό ποσό που έχει χρησιμοποιηθεί για την κατάσβεση ή έχει χρησιμοποιηθεί ή δύναται να χρησιμοποιηθεί για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της ζημιάς που διενεργήθηκε από την πυρκαγιά.

Στις εισηγήσεις είναι και η τροποποίηση του περί Δήμων Νόμου του 2022, ώστε για το αδίκημα που ποινικοποιεί την καύση εντός οποιονδήποτε δημοτικών ορίων διαφόρων υλικών, με πολύ χαμηλή ποινή, των €860 ή σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες, να προβλέπεται αυξημένη ποινή.

Όσον αφορά στον περί Κοινοτήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2022, εισάγεται αδίκημα που δεν υπήρχε προηγουμένως, σε σχέση με την καύση εντός περιοχών κοινοτήτων, οι οποίες εκπίπτουν των διατάξεων του νομοσχεδίου για την ύπαιθρο, με αυξημένες ποινές.