Τι να τρώμε, τι να μην τρώμε για να διατηρήσουμε σε καλά επίπεδα το ανοσοποιητικό μας σύστημα και να προστατεύσουμε έτσι τον εαυτό μας από τις δεκάδες ιούς που κυκλοφορούν και μας επιτίθενται τον χειμώνα.
Ο χειμώνας είναι εδώ, οι εποχιακές λοιμώξεις επίσης. Ο επόμενος μήνας, είναι ο κατ΄εξοχην μήνας συναντήσεων, δεξιώσεων, εκδηλώσεων και γενικά συγχρωτισμού και αποτελεί το καλύτερο «όχημα» μεταφοράς των διαφόρων ιών που, κάθε χρόνο, κρεβατώνουν (ή θέτουν σε κίνδυνο), δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Ένα γερό ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αποτελέσει την ασπίδα προστασίας μας, λέει στον «Φ» η κλινική διαιτολόγος, Καθηγήτρια κλινικής διαιτολογίας και διατροφής Ελένη Ανδρέου και τονίζει ότι η σωστή διατροφή και τα σωστά τρόφιμα μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία του οργανισμού μας.
Εξηγεί παράλληλα, την ευεργετική δράση των προβιοτικών στον οργανισμό αλλά και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να μας βοηθήσουν να αντισταθούμε σε ιούς και λοιμώξεις.
Ελαιόλαδο, καρύδια, σαρδέλες, καρότα, πιπεριές, φρούτα, προβιοτικά και αποσταγμένο νερό στα «πρέπει», αλάτι, μπέικον, λουκάνικα, προϊόντα σε άλμη, πατάτες τηγανητές, αναψυκτικά, κρέατα και τυριά κολατσιού, αλκοόλ, καφεΐνη, και συμπυκνωμένες πηγές ζάχαρης, στα «μη».
Ευτυχώς η λίστα των «μη» είναι μικρότερη. Περιλαμβάνει ωστόσο αρκετές από τις λιχουδιές στις οποίες δύσκολα μπορεί κάποιος να αντισταθεί. Για αυτό και όπως πάντοτε λένε, οι επιστήμονες του κλάδου, «τα πάντα με μέτρο» και καλή καρδιά.
Στα «δεν πρέπει» λοιπόν του χειμώνα: το πολύ αλάτι και όλα τα τρόφιμα που το περιέχουν σε μεγάλη ποσότητα όπως αλάτι, μπέικον, λουκάνικα, προϊόντα σε άλμη κλπ. Από εκεί και πέρα, στην λίστα των «μη», οι τηγανιτές πατάτες, τα αναψυκτικά, τα κρέατα και τυριά κολατσιού, το αλκοόλ, η καφεΐνη, και οι συμπυκνωμένες πηγές ζάχαρης. Όλα όσα δηλαδή, πρέπει να αποφεύγουμε γενικά στην διατροφή μας. Όπως εξηγεί η κ. Ανδρέου, «τα τρόφιμα αυτά έχουν την ιδιότητα να μειώνουν τα φυσικά επίπεδα άμυνας του οργανισμού μας».
Η λίστα των «πρέπει» είναι μακρύτερη και περιλαμβάνει: Ελαιόλαδο, καρύδια, σαρδέλες, καρότα, πιπεριές, φρούτα, προβιοτικά, αποσταγμένο νερό, αβοκάντο, καρότα, πιπεριές, ακτινίδια, τα πλούσια σε λιπαρά ψάρια, τα οστρακοειδή, οι γαρίδες, οι σπόροι κολοκύθας, τα μανιτάρια, το σουσάμι και τα καρύδια Βραζιλίας. Επίσης, τα φρέσκα φρούτα και σταυρανθή λαχανικά όπως το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο και το κουνουπίδι, τα κίτρινα και βαθύ πορτοκαλί λαχανικά, όπως καρότα, κολοκύθες, φακές, φασόλια, σπόροι, καρύδια και ολικής αλέσεως σιτηρά, συμπεριλαμβανομένων μαύρου ρυζιού και κεχριού.
Τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν αυτά τα τρόφιμα, «ενισχύουν, μεταξύ άλλων, το ανοσοποιητικό μας σύστημα και μας θωρακίζουν έναντι των ιών που προκαλούν τις εποχιακές λοιμώξεις. Είναι δε απαραίτητα για να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα και να βοηθήσουν τον οργανισμό μας να αντιμετωπίσει πιο εύκολα το κρυολόγημα, τη γρίπη και όλα όσα απειλούν την υγεία μας τον χειμώνα».
Πέραν των τροφών, τον οργανισμό μπορεί να ενισχύσουν και κάποια ροφήματα όπως είναι τα «πράσινα ποτά» από φυλλώδη χόρτα όπως λάχανο, σπανάκι, παντζάρια και καρότα αλλά και το αποσταγμένο νερό στον ατμό. «Τα πολλά ποτήρια υγρών ημερησίως βοηθούν στον καθαρισμό του σώματος από τις τοξίνες αφού όλα τα κύτταρα και ζωτικά συστήματα του οργανισμού έχουν ανάγκη από νερό. Τα όργανα, και ειδικότερα ο εγκέφαλος, αφυδατώνονται πολύ πριν η δίψα αναπτυχθεί».
Γιατί όμως οι τροφές αυτές ενισχύουν τον οργανισμό μας; Οι απαντήσεις απλές και αρκετά χρήσιμες για να κατανοήσουμε την αξία τους:
– Τα καρύδια, περιέχουν κυρίως βιταμίνη Ε και Β6. Επίσης, έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, σίδηρο, φώσφορο, ψευδάργυρο), είναι πλούσια και σε πρωτεΐνες και «καλά» λιπαρά και βοηθούν στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων, αλλά και του καρκίνου.
– Oι πιπεριές περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες. Προστατεύουν την καρδιά και τα αγγεία. Περιέχουν, επίσης, βιταμίνη C, η οποία ενισχύει την άμυνα του οργανισμού έναντι των ιώσεων.
– Τα καρότα είναι από τα πλουσιότερα σε θρεπτικά συστατικά λαχανικά. Περιέχουν τις καροτενοειδείς ουσίες, οι οποίες έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.
– Τα κρεμμύδια περιέχουν κερκετίνη που έχει ισχυρές αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και αντισηπτικές ιδιότητες. Το κρεμμύδι συγκαταλέγεται εξάλλου στις πολύτιμες αντικαρκινικές τροφές.
– Οι σαρδέλες κατατάσσονται στα πλέον υγιεινά ψάρια. Περιέχουν μεγάλη ποσότητα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων (που ωφελούν το καρδιαγγειακό σύστημα) και ασβεστίου. Επειδή, μάλιστα, τρώγονται με το κόκαλό τους, το ασβέστιο μεταφέρεται πλήρως στον οργανισμό μας.
– Οι γλυκοπατάτες είναι πολύ πλούσιες σε β-καροτένια και βιταμίνη C που βοηθούν στην ενίσχυση της φυσικής άμυνας του οργανισμού.
– Τα πορτοκάλια είναι πλούσια σε βιταμίνη C, φυτικές ίνες, καροτένια, κάλιο και σελήνιο. Θεωρούνται καλή πηγή ασβεστίου, φωσφόρου και φολικού οξέος. Μας προστατεύουν από τις ιώσεις και έχουν συνδεθεί με τη μείωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων και την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης.
– Τα χόρτα είναι πλούσια σε φλαβονοειδή, ουσίες προστατευτικές του καρδιαγγειακού συστήματος και αντικαρκινικές ουσίες.
Τέλος, το ελαιόλαδο, «είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικές ουσίες και, κυρίως, σε βιταμίνη Ε. Όχι μόνο δεν επιβαρύνει το καρδιαγγειακό μας σύστημα, αλλά θεωρείται προστατευτικό».
Είναι εύκολο να κατανοήσει κάποιος ότι όλες αυτές οι τροφές, περιλαμβάνονται και στην Μεσογειακή Διατροφή η οποία είναι γνωστή για την ευεργετική της δράση στον ανθρώπινο οργανισμό. «Μπορεί να συμβάλει στην αποτροπή διατροφικών και χρόνιων παθήσεων (π.χ. παθήσεις καρκίνου και καρδιάς), προφυλάσσει από εμφράγματα του μυοκαρδίου και από διάφορες μορφές καρκίνου, είναι φτωχή σε θερμίδες, τονώνει τον οργανισμό, βοηθά την καλή λειτουργία του εντέρου και μπορεί να βοηθήσει για μια μακροχρόνια υγιή ζωή».
Στις μικρές συμβουλές, η προσθήκη σκόρδου και κρεμμυδιών στη διατροφή ενώ ιδιαίτερα ενισχυτική μπορεί να είναι και η κατανάλωση παπάγιας και φρέσκου ανανά.
Προβιοτικά: Τα καλά για τον οργανισμό βακτήρια
Τα προβιοτικά είναι «φιλικά βακτήρια» που ζουν στο σώμα μας και βοηθούν στην καλή λειτουργία του οργανισμού μας. Βοηθούν στην άμυνα του οργανισμού από λοιμώξεις. Αν δε μας αρέσει το γιαούρτι τότε η κάλυψη του οργανισμού σε προβιατικά είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Τα προβιοτικά (acidophilus) «βοηθούν την ανασύσταση των φιλικών βακτηρίων που καταστρέφονται από τα αντιβιοτικά. Είναι ευεργετικά βακτήρια και για το ανοσοποιητικό σύστημα και αναφέρονται σε πολύ συγκεκριμένα, ζωντανά στελέχη βακτηριακών ειδών που προστίθενται στη διατροφή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ορίζει τα προβιοτικά ως: «οι ζωντανοί μικροοργανισμοί που όταν καταναλώνονται σε επαρκή ποσά, συνεισφέρουν σε οφέλη υγείας γι’ αυτόν που τα καταναλώνει».
Βρίσκονται στα γιαούρτια, τα γαλακτοκομικά προϊόντα ζύμωσης, ζυμωμένα λαχανικά και προϊόντα σόγιας. «Επιπλέον, είναι τώρα δυνατό να προστεθούν προβιοτικά σε τρόφιμα όπως οι βρεφικές τροφές (που εμπλουτίζονται με bifidobacteria) ή να δημιουργηθούν διαιτητικά συμπληρώματα με προβιοτικούς μικροοργανισμούς».