Το κάθε πράγμα στον καιρό του λέει ο σοφός λαός και η ρήση αυτή σχετίζεται άμεσα και με τη διατροφή μας. Φρούτα και λαχανικά όταν καταναλώνονται την εποχή που τα όρισε η φύση να αναπτύσσονται, μας δίνουν το μέγιστο των βιταμινών που περιέχουν μαζί με όλα τα ωφέλημα συνεπακόλουθα της κατανάλωσης τους.

Φεύγουμε σιγά – σιγά από το φθινόπωρο και οδεύουμε προς τον χειμώνα. Στην αγορά άρχισαν ήδη να κυκλοφορούν τα «χειμωνιάτικα» φρούτα τα οποία, μεταξύ άλλων, μπορούν να μας προστατεύσουν, σε κάποιο βαθμό και από τους διάφορους ιούς που προκαλούν τις εποχιακές λοιμώξεις και ήδη μας απειλούν.

«Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αντιστέκεται κάποιος στην κατανάλωση φρούτων», τονίζει στον «Φ» η διαιτολόγος Αλεξία Ποταμίτου προσθέτοντας ότι «υπάρχει μεγάλη ποικιλία φρούτων και τον χειμώνα και σίγουρα ο καθένας από εμάς μπορεί να βρει κάποιο που θα ικανοποιεί τις γευστικές του προτιμήσεις». Τα φρούτα ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα, βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία του εντέρου, κάποια έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες και, παράλληλα, κάνουν το δέρμα μας πιο φωτεινό και υγιές.

Τα φρούτα, λέει η κ. Ποταμίτου, «είναι προτιμότερο να τα καταναλώνουμε στην εποχή τους». Αυτό, επειδή, «μόνο τότε, στην εποχή τους δηλαδή, μας δίνουν το 100% των θρεπτικών συστατικών τους». Παράλληλα, «είναι πιο εύγευστα, διατίθεται στην αγορά σε χαμηλότερες τιμές και ας μην ξεχνάμε πως όταν ακολουθούμε τη φύση βάζουμε και το δικό μας μικρό λιθαράκι στην προστασία του πλανήτη μας. Η φύση, ξέρει καλύτερα από εμάς και εμείς καλό θα είναι να την ακολουθούμε και να μην παρεμβαίνουμε σε αυτά που η ίδια ορίζει».

Τα εσπεριδοειδή είναι αναπόφευκτα ο άρχοντας στο βασίλειο των φρούτων τον χειμώνα. «Τα πορτοκάλια όλοι γνωρίζουμε ότι είναι πλούσια σε βιταμίνη C που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και μας προστατεύει από ιώσεις». Η βιταμίνη C όμως «βοηθά και στο να έχουμε φωτεινό και λαμπερό δέρμα. Ένα πορτοκάλι 100gr περιέχει 50,2mg βιταμίνη C και καλύπτει το 120% των ημερήσιων αναγκών σε βιταμίνη C».

Παράλληλα, «περιέχει αρκετές φυτικές ίνες. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία του γαστρεντερολογικού σωλήνα σε περίπτωση δυσκοιλιότητας, αλλά φαίνεται επίσης ότι δρουν ευεργετικά και στη μείωση λιπιδίων (τριγλυκερίδια) στο αίμα και κατ’ επέκταση προστατεύουν την καρδιά». Ταυτόχρονα, «οι φυτικές ίνες παίζουν σημαντικό ρόλο στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη αλλά και σε άτομα με προδιάθεση για σακχαρώδη διαβήτη».

Τέλος, τα πορτοκάλια «είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά (καροτενοειδή και φλαβονοειδή), τα οποία μέσα από μελέτες φάνηκε ότι έχουν αντικαρκινική δράση, ενώ έχουν ευεργετική δράση σε άτομα με υπέρταση, καθώς περιέχουν κάλιο σε αναλογία 169mg/100gr και ταυτόχρονα δεν περιέχουν καθόλου νάτριο, που πρέπει να αποφεύγεται από άτομα με υπέρταση».

Δεύτερο εσπεριδοειδές του χειμώνα, τα μανταρίνια. «Είναι μικρότερα από τα πορτοκάλια αλλά η διατροφική τους αξία δεν είναι μικρή. Τα μανταρίνια, όπως και τα πορτοκάλια, περιέχουν βιταμίνη C, φυτικές ίνες, κάλιο, φυλλικό οξύ και αντιοξειδωτικά. Δύο μέτρια μανταρίνια περιέχουν περίπου 93 θερμίδες, 47mg βιταμίνη C, 3,2gr φυτικές ίνες και 292mg κάλιο».

Φρούτα που εμφανίζονται το φθινόπωρο και συνεχίζουν να είναι διαθέσιμα και τον χειμώνα είναι τα μήλα. «Είναι φρούτα με πλούσια θρεπτική αξία. Άλλωστε όλοι έχουμε ακούσει το «ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα» Αυτό, «επειδή περιέχει επίσης βιταμίνη C, και συγκεκριμένα 8,4mg / 180gr, όπως και περίπου 4gr φυτικών ινών». Το κόκκινο χρώμα (σε κάποιες ποικιλίες) μήλων «οφείλεται στα αντιοξειδωτικά που περιέχουν και συγκεκριμένα στις ανθοκυανίνες που δρουν προστατευτικά στην καρδιά. Έχουν ευεργετική δράση σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη και ταυτόχρονα έχουν αντικαρκινική δράση». Τέλος, σημαντικό συστατικό των μήλων, «είναι η βιταμίνη Α (περιέχουν 983IU/ 180gr) που δρα ευεργετικά στην όραση, αφού έλλειψη της βιταμίνης Α δημιουργεί ξηροφθαλμία, περιορισμένη όραση το βράδυ αλλά και μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ωχράς κηλίδας και καταρράκτη».

Μπανάνα: Το πιο παρεξηγημένο φρούτο

Ίσως το πιο παρεξηγημένο φρούτο, είναι η μπανάνα. «Πολλοί πιστεύουν ότι οι μπανάνες παχαίνουν, σε σχέση με άλλα φρούτα, κάτι που δεν ισχύει». Μέσα από έρευνες, «φάνηκε ότι οι μπανάνες μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση βάρους, μάλλον λόγω του άπεπτου αμύλου που περιέχουν και το αίσθημα κορεσμού που προσδίδουν». Μια μέτρια μπανάνα περιέχει περίπου 120 θερμίδες και 3,2gr φυτικών ινών και «έχει επίσης πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο, αφού 100gr μπανάνας περιέχουν 358mg καλίου το οποίο βοηθά στη ρύθμιση του νατρίου στο αίμα, ιδιαίτερα σε άτομα με υπέρταση». Επίσης, το κάλιο «φαίνεται ότι δρα ευεργετικά στη σύσπαση των μυών (ιδίως σε αθλητές που παθαίνουν κράμπες)».

Παράλληλα, οι μπανάνες συστήνονται «σε άτομα με γαστρεντερικές διαταραχές (διάρροια-εμετός) για αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών του αίματος αλλά και λόγο του άπεπτου αμύλου που περιέχουν». Το άπεπτο άμυλο φαίνεται ότι «βοηθά στην επούλωση των πληγών του εντέρου. Ταυτόχρονα, επειδή η απορρόφηση του άπεπτου αμύλου από το λεπτό έντερο είναι αργή βοηθά στην ανάπτυξη του μικροβιώματος του εντέρου που με τη σειρά του ενισχύει την παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου, που δρουν ευεργετικά σε παθολογικές καταστάσεις του εντέρου όπως ελκώδης κολίτιδα και διάρροια».

Σε ό,τι αφορά το σάκχαρο, «φαίνεται ότι οι μπανάνες, παρ’ όλο που περιέχουν περισσότερους υδατάνθρακες, σε σχέση με άλλα φρούτα, δεν αυξάνουν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Ο λόγος είναι και πάλι το άπεπτο άμυλο το οποίο δεν διασπάται στο λεπτό έντερο και έτσι προκαλεί την απελευθέρωση λιγότερης γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτό παράγει χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα ανεβαίνουν πιο αργά και έτσι δίνουν μεγαλύτερη αίσθηση κορεσμού, καθώς το άμυλο αφομοιώνεται αργά».