Τις σχέσεις εξουσίας που επηρεάζουν την περιβαλλοντική και αστική πολιτική στην Κύπρο διερευνά η φωτογράφος Έμμα Λουίζ Χαραλάμπους, στην 1η της ατομική έκθεση με τίτλο «Amensalism» που παρουσιάζεται από τις 4 Οκτωβρίου στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διάτοπος.

Η έκθεση χωρίζεται σε δύο θεματικές. Στην πρώτη με τίτλο «Whats Up With The Sky», η δημιουργός υιοθετεί μια προσέγγιση σε στυλ ντοκιμαντέρ για να διερευνήσει ζητήματα οικολογικής και κοινωνικοπολιτισμικής σημασίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Το έργο της στοχεύει να επικοινωνήσει τις δομές εξουσίας που παίζουν ρόλο και να τονίσει την επείγουσα ανάγκη ανάληψης δράσης για την εναλλακτική αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης. 

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή ως «τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα». Συγκεκριμένα, η ατμοσφαιρική ρύπανση, που συμβάλλει σημαντικά στην κλιματική αυτή κρίση, κατατάσσεται ως η δεύτερη πιο θανατηφόρα μη μεταδοτική απειλή για την υγεία μας, καθώς ευθύνεται για περίπου επτά εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως παγκοσμίως. Μόνο στην Κύπρο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος αναφέρει ότι 600 έως 800 άνθρωποι πεθαίνουν πρόωρα κάθε χρόνο λόγω της κακής ποιότητας του αέρα.

Η θεματική «What’s up with Sky?» εξετάζει την τοπική ατμοσφαιρική ρύπανση, αναδεικνύοντας πώς αυτό το θανατηφόρο φαινόμενο περνά συχνά απαρατήρητο στην καθημερινή μας ζωή. Παρουσιάζοντας έναν συνδυασμό φωτογραφικών «σημειώσεων πεδίου» ντοκιμαντέρ μαζί με εννοιολογικά έργα -που χρησιμεύουν ως οπτικά δείγματα δεδομένων που αποκαλύπτουν την πυκνότητα των ατμοσφαιρικών ρύπων- αυτό το έργο συνδυάζει τη φωτογραφία ντοκιμαντέρ και την τέχνη. Παρουσιάζει την ασημαντότητα των γεωγραφικών συνόρων απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις, υπενθυμίζοντάς μας ότι όλοι μοιραζόμαστε τον ίδιο ουρανό.

Καθώς τα ανθρώπινα συστήματα εκμεταλλεύονται το περιβάλλον, εκμεταλλεύονται ταυτόχρονα και τους ανθρώπους, δημιουργώντας και διαιωνίζοντας μεθόδους περιορισμού του δημόσιου χώρου και καταστολής της διαφωνίας.

Η δεύτερη θεματική της έκθεσης με τίτλο «Power Play» προσφέρει μια εναλλακτική προοπτική για τη λογοκρισία και τον αγώνα εξουσίας που εκτυλίσσεται στους αστικούς χώρους. Παρουσιάζοντας τα καλυμμένα γκράφιτι ως ακούσια αφηρημένη δημόσια τέχνη, υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν μια άγνωστη επιτελεστική ανταλλαγή μεταξύ της εξουσίας και των καταπιεσμένων κοινωνικών φορέων. Οι πολυεπίπεδοι σχηματισμοί που δημιουργούνται γίνονται αναπόσπαστο μέρος της αστικής μας αισθητικής, αφήνοντας πίσω τους στοιχεία «εξυγίανσης» και συρρίκνωσης του δημόσιου χώρου.

Η Έμμα Λουίζ Χαραλάμπους (γ. 1991) έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερη δημιουργό που παντρεύει την επιστήμη με την τέχνη της φωτογραφίας. Αρχικά σπούδασε Περιβαλλοντικές Επιστήμες και στη συνέχεια διοχέτευσε την επιστημονική της γνώση στη φωτογραφία, η οποία έγινε το κύριο επαγγελματικό της πεδίο. Στο έργο της, η φωτογραφία δεν λειτουργεί απλώς ως μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης, αλλά και ως εργαλείο αναλυτικής έρευνας. Μέσα από τη φωτογραφία, καταφέρνει να αποδημήσει θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, παρουσιάζοντας τα «ερευνητικά» της ευρήματα μέσω της φωτογραφικής αποτύπωσης, δημιουργώντας έναν διάλογο μεταξύ της επιστήμης και της τέχνης.

Μετά τη δημοσίευση και την παρουσίαση του πρώτου της φωτογραφικού βιβλίου «Bloodhound» στην AMBIKA P3 Gallery του Λονδίνου (2014) και αργότερα στην έκθεση φωτογραφικών βιβλίων IAPT στη Λευκωσία (2018), πιο πρόσφατα, το 2023, συμμετείχε στην ομαδική έκθεση «Divine Duality» στην Gallery 45 (Λεμεσός).

  • Λευκωσία, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διάτοπος (22766117). Εγκαίνια: Παρασκευή 4 Οκτωβρίου, 7μ.μ. Διάρκεια: μέχρι 25 Οκτωβρίου (Τετάρτη –Παρασκευή 4.00μμ. – 7.00 μμ. Σάββατο 11.00 πμ. – 1.00 μμ.)