Δυσοίωνη είναι η ανάγνωση του εκλογικού αποτελέσματος στη Γαλλία, που κάνει ο Νίκος Κατσουρίδης, καθώς οι δράσεις αυτής της χώρας δεν αφήνουν ανεπηρέαστες την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως σύνολο, αλλά και τα κράτη μέλη χωριστά. Εκτιμά ότι η άνοδος της ακροδεξιάς γεννά κινδύνους σε μια φάση που ο κόσμος αναζητά ριζοσπαστικές διεξόδους και στη Γαλλία τις βρήκε στη συνασπισμένη αριστερά και την ακροδεξιά. Για τον Κύπριο βετεράνο πολιτικό της Αριστεράς και νυν πολιτικό αναλυτή, όλα συνηγορούν ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη εκτός της αφόρητης εξωτερικής πίεσης από ΗΠΑ και Ρωσία θα βρεθούν και επηρεασμένα αρνητικά ως αποτέλεσμα της ανόδου της ακροδεξιάς. Στέκεται στην ανάγκη για αλλαγή και στη συνειδητοποίηση ότι οι πολιτικές της ΕΕ παράγουν ένα κοινωνικό σκηνικό που ευνοεί τις δυνάμεις της ακροδεξιάς. Κι όλα αυτά σε συνδυασμό με την απαξίωση ή και την αδυναμία των δυνάμεων της αριστεράς σπρώχνουν κόσμο από όλα τα κοινωνικοοικονομικά στρώματα στην ακροδεξιά.
-Το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών προφανώς και δεν αφορά μόνο τη Γαλλία. Στέλνει μηνύματα που αφορούν το πολιτικό σκηνικό στην Ευρώπη, γενικότερα, από πολλές απόψεις με τη στροφή στα άκρα. Τι ανάγνωση κάνετε του σκηνικού;
-Κατ’ αρχάς επιτρέψτε μου να πω ότι οι εκλογές σε μια τόσο μεγάλη και ισχυρή χώρα είναι άμεσα συνυφασμένες με όλες τις διεθνείς εξελίξεις. Η Γαλλία είναι ενεργό και πρωταγωνιστικό κομμάτι του παγκόσμιου γίγνεσθαι και ως εκ τούτου οι δικές της δράσεις και πολιτικές επηρεάζουν τις διεθνείς εξελίξεις. Την ίδια ώρα οι διεθνείς εξελίξεις επιστρέφουν προς τα πίσω και επιδρούν αποφασιστικά στις εσωτερικές εξελίξεις στη Γαλλία.
Δύο απλά παραδείγματα: Το μεταναστευτικό είναι σοβαρότατο πρόβλημα για τη Γαλλία. Ωστόσο η Γαλλία ως πρώην αποικιακή χώρα, ως μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως μεγάλο κράτος με συμφέροντα σε διάφορες περιοχές κ.ο.κ έχει συμβάλει στη διαμόρφωση τεράστιων μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Ο πόλεμος στην Ουκρανία που δημιουργεί και θα δημιουργήσει τις μεγαλύτερες αρνητικές εξελίξεις για την ΕΕ και τη Γαλλία, έχει έστω και σε ένα βαθμό, τη σφραγίδα ευθύνης και της Γαλλίας. Ταυτόχρονα το σύνολο των συνεπειών από τις κρίσεις των τελευταίων χρόνων, είτε διεθνώς, είτε εσωτερικά επέφερε δυσαρέσκεια. Κορωνοϊός, μεταναστευτικό, ουκρανικό αλλά και οι νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές στο εσωτερικό οδήγησαν σε αρνητικά αποτελέσματα όπως φτωχοποίηση χιλιάδων ανθρώπων, ασφυκτικά εργασιακά ωράρια, ελλείψεις, περιορισμό στα ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα και άλλα. Αυτά με τη σειρά τους πυροδότησαν ρήξη του κοινωνικού ιστού, κοινωνική αναταραχή και αντίδραση (π.χ. Κίτρινα Γιλέκα) κλπ. Τελικά, όλα αυτά εκφράστηκαν στις εκλογές. Ο κόσμος αναζήτησε ριζοσπαστικές διεξόδους και τις βρήκε στο πρόσωπο της συνασπισμένης αριστεράς και της ακροδεξιάς. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούνται και σε άλλες χώρες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Σε αδιέξοδο ο Μακρόν – Κανένα κόμμα πρόθυμο για τον μεγάλο συνασπισμό
-Πύρρειος νίκη για τον Μακρόν, που δεν έχει πλειοψηφία στην εθνοσυνέλευση. Και ανκαι ο νεότερος των πολιτικών ηγετών, δεν θα είναι υποψήφιος στην επόμενη προεδρική αναμέτρηση. Και επιπλέον βλέπει το κόμμα του να μην μπορεί να πείσει…
-Το αποτέλεσμα των εκλογών θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως πύρρειος νίκη για τον Μακρόν γιατί θα δυσκολεύεται πάρα πολύ να εφαρμόσει τις πολιτικές του αλλά και για άλλο σημαντικό λόγο. Για να κυβερνήσει θα κάνει συμμαχία ή συμμαχίες. Αν συμμαχήσει με τους γκωλιστές θα υπάρχει τουλάχιστον ιδεολογικοπολιτική ομοιογένεια. Αν υποχρεωθεί ή αν επιλέξει να συμμαχήσει με αριστερά ή ακροδεξιά, τότε θα επηρεαστεί ανάλογα τόσον η εσωτερική, όσον και η εξωτερική του πολιτική, με σοβαρές επιπτώσεις εντός και εκτός Γαλλίας.
Η συμμαχία με την αριστερά είναι κατά τη γνώμη μου η πιο δύσκολη να επιτευχθεί για τρείς κυρίως λόγους: α) Σχεδόν αγεφύρωτες διαφορές σε θεμελιώδη οικονομικά αλλά και άλλα ζητήματα. β) Λόγω των διαφορών εντός της αριστεράς δεν μπορεί να ελπίζει σε σταθερό αριθμό κοινοβουλευτικών ψήφων ακόμα και σε νομοσχέδια που θα συμφωνούν με Μελανσόν και έστω την πλειοψηφία των βουλευτών. γ) Πολύ πικρές οι εμπειρίες Γαλλικής αριστεράς με διάφορες άλλες πολιτικές δυνάμεις από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά.
Η συμμαχία με τη Λεπέν, η οποία λέει ότι ήδη της προτάθηκε από Μακρόν αν επισυμβεί θα έχει καταλυτικές συνέπειες εντός της Γαλλίας αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι ή αλλιώς όμως η συνεχής ανοδική εκλογική πορεία της γαλλικής ακροδεξιάς συνιστά σημείο αναφοράς και έντονου προβληματισμού αλλά και φόβου. Να προσθέσω ότι τα ανοδικά εκλογικά ποσοστά της ακροδεξιάς τροφοδοτούνται σήμερα όπως και παρελθούσες περιόδους, από τη μεγάλη αποχή.
-Κτυπά καμπάνα για όλες τις χώρες που καταγράφουν πλέον δεξιά στροφή σε εκλογικές αναμετρήσεις;
-Αναμφίβολα η άνοδος της ακροδεξιάς σε μια χώρα του μεγέθους της Γαλλίας επηρεάζει όλες τις άλλες χώρες. Η Γαλλία είναι μεγάλη χώρα, εδαφικά, πληθυσμιακά, οικονομικά, στρατιωτικά, πολιτικά αλλά και διαχρονικά. Ιστορικό μέγεθος πολλαπλής και ισχυρής διεθνούς επιρροής. Ήδη και σε άλλες χώρες ανεβαίνει η ακροδεξιά. Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θεωρούν ορισμένους συναδέλφους τους ως τέτοιους. Δηλαδή ως ακροδεξιούς, όπως χαρακτηρίζουν τον Ορμπαν της Ουγγαρίας. Υπάρχουν όμως ακροδεξιές δυνάμεις σε όλη την Ευρώπη ενσωματωμένες σε κόμματα και σχηματισμούς που δεν δηλώνουν ακροδεξιοί και όμως είναι. Ή ακόμα χειρότερο, ακροδεξιές, φιλοναζιστικές ή και καθαροί νεοναζί που συμμετέχουν σε σχήματα εξουσίας και παραστρατιωτικές ομάδες πολιτικά υιοθετημένες από κυβερνήσεις. Θα πω μόνο δύο – τρία παραδείγματα. Η Κου – Κλουξ – Κλαν και άλλες παρόμοιες αδελφότητες στις ΗΠΑ, οι «Αζόφ» και «Δεξιός Τομέας» στην Ουκρανία, οι «Γκρίζοι Λύκοι» στην Τουρκία κ.ο.κ.
Σήμερα η άνοδος της ακροδεξιάς γεννά ένα νέο κίνδυνο. Είτε εννοεί αυτά που λέει, είτε χρησιμοποιεί το φαινόμενο ως αφορμή ή και τα δύο, η ρωσική ηγεσία είναι ξεκάθαρο ότι θα αντιδρά σ’ αυτό το φαινόμενο και θα αντιδρά όχι μόνο πολιτικά. Προσέξτε κάτι. Δεν λέω ποιος έχει δίκαιο ή άδικο. Κάνω μια εκτίμηση. Μια διαπίστωση. Όπως στην Ευρώπη σε αρκετές χώρες απαγόρευσαν τα Κομμουνιστικά Κόμματα και Κινήματα ως τάχα το «κακό», κατά ένα παράλληλο τρόπο η ρωσική ηγεσία κινείται προς την κατεύθυνση των φιλοναζιστικών και νεοναζιστικών κινημάτων. Θεωρώ και επαναλαμβάνω ότι δεν θα περιοριστεί μόνο σε πολιτικές αντιδράσεις. Δεν υπονοώ κατ’ ανάγκη στρατιωτικά μέτρα. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι. Ο πόλεμος των κυρώσεων και αντικυρώσεων είναι αρκούντως διδακτικός.
Οι πολιτικές της ΕΕ παράγουν σκηνικό ευνοϊκό για την ακροδεξιά
– Τα μηνύματα των Γάλλων ψηφοφόρων τι αντίκτυπο μπορούν να έχουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ειδικότερα σε όσες βρίσκονται σε τροχιά εκλογική;
-Τα μηνύματα των Γάλλων ψηφοφόρων είναι ξεκάθαρα. Αλλαγή πολιτικών και συμπεριφορών. Συνειδητοποίηση ότι οι πολιτικές της ΕΕ, οι πολιτικές πρότυπο για κάθε χώρα ξεχωριστά παράγουν ένα κοινωνικό σκηνικό που ευνοεί τις δυνάμεις της ακροδεξιάς. Φτωχοποίηση, αδυναμία διαχείρισης των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, συμμετοχή σε πολέμους που δημιουργούν προσφυγικά και μεταναστευτικά κύματα, η όξυνση της περιβαλλοντική κρίσης, αδυναμίες των πολιτικών συστημάτων, τρόπος λειτουργίας τω ΜΜΕ και το είδος των προτύπων που προωθούνται, κτλ. Όλα αυτά σε συνδυασμό με την απαξίωση ή και την αδυναμία των άλλοτε αντισυστημικών δυνάμεων και ειδικά της αριστεράς σπρώχνουν κόσμο από όλα τα κοινωνικοοικονομικά στρώματα στην ακροδεξιά. Και ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η αποδοχή της ακροδεξιάς και των θέσεων της ως κάτι φυσιολογικό πλέον από μεγάλες μερίδες των κοινωνιών.
Η κοινωνική αντίδραση ειδικά των λαϊκότερων και φτωχότερων τάξεων διογκώνεται. Και η κατάσταση με τις κυρώσεις ενάντια στη Ρωσία που εκ των πραγμάτων φαίνονται ότι κτυπούν τελικά πολύ περισσότερο την ίδια την Ε.Ε και της ευρωπαϊκές κοινωνίες, προβλέπω ότι θα οξύνει περισσότερο τα πράγμα είναι πιθανό να ενισχυθούν εκ νέου δυνάμεις της ακροδεξιάς που με τη σειρά τους ασκούν πίεση και σε άλλες δυνάμεις για περαιτέρω δεξιότερες πολιτικές. Ένα τελευταίο ότι η αριστερά μπορεί υπό προϋποθέσεις να επανεύρει ρόλο στα πολιτικά πράγματα των χωρών μελών της ΕΕ.
To μήνυμα των γαλλικών εκλογών
-Και το ερώτημα είναι ποια είναι η Ευρώπη του σήμερα, τι μηνύματα διαχέονται από τους Γάλλους και τι μπορούν να προσδοκούν οι Ευρωπαίοι πολίτες, πώς απαντάται;
-Κρίσιμο και δύσκολο ερώτημα. Ποια είναι η Ευρώπη; Ρωτώ και εγώ με τη σειρά μου! Ποια είναι η Ευρώπη κατ’ αρχάς γεωγραφικά. Είναι η Ρωσία Ευρώπη; Κάποτε τη θεωρούσαν και ευρωπαϊκή χώρα. Τώρα τι τη θεωρούν; Και επιμένω, γεωγραφικά. Ορισμένοι στη Δύση ήδη αμφισβητούν και αυτό! Πολιτικά ποια είναι η Ευρώπη; Η ΕΕ ή και όσες χώρες δεν είναι μέλη της ΕΕ αλλά ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Σήμερα, αυτό που θεωρώ την κρισιμότερη εξέλιξη στον 21ο αιώνα, δηλαδή το ουκρανικό, συντελείται στην Ευρώπη. Οι πρωταγωνιστές όμως δεν είναι μέλη της ΕΕ. Ούτε η Ουκρανία, ούτε η Ρωσία, ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο, ούτε οι ΗΠΑ. Γιατί αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές. Κανένας από αυτούς δεν είναι ενταγμένος στην ΕΕ αλλά οι ενέργειες τους οδηγούν σε ιστορικά πρωτοφανή πίεση παντός είδους την ΕΕ.
Αν με τους Ευρωπαίους πολίτες, εννοούμε τους πολίτες της ΕΕ δυστυχώς οι διεθνείς εξελίξεις από τη μια και η άνοδος της ακροδεξιάς εντός της ΕΕ από την άλλη, προοιωνίζουν φοβερές δυσκολίες και κινδύνους. Κινδύνους που αν αύριο θα τους διαχειριστούν ακροδεξιοί πολιτικοί, ακραία θα είναι και τα αποτελέσματα. Η λογική των ακροδεξιών κομμάτων είναι λιγότερη κεντρική (Βρυξέλλες) εξουσία, περισσότερη στα κράτη. Την ίδια ώρα οι Βρυξέλλες προωθούν την ιδέα της κατάργησης του βέτο, άρα θα αποφασίζει η πλειοψηφία, στην πράξη και ουσιαστικά τα μεγάλα κράτη. Αυτό θα πυροδοτήσει νέα συμπάθεια προς τα ακροδεξιά.
Βέβαια το γαλλικό παράδειγμα δίνει ακόμα ένα μήνυμα. Το μήνυμα ότι αν και εφόσον τα αριστερά κινήματα στις χώρες της Ευρώπης και της ΕΕ, κατορθώσουν να συνεργαστούν και να επεξεργαστούν κοινό αφήγημα – πρόταση πολιτικής, υπάρχουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις να ανέλθουν και αυτά. Όταν λέω αντικειμενικές προϋποθέσεις εννοώ τι;ς οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες εντός των διαφόρων χωρών, εννοώ τις εξελίξεις εντός της ΕΕ στο σύνολο της και τις διεθνείς εξελίξεις.
Όλα συνηγορούν ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη εκτός της αφόρητης εξωτερικής πίεσης από ΗΠΑ και Ρωσία και της προϊούσας εξάρτησης από τις ΗΠΑ στον πολιτικό, στρατιωτικό, οικονομικό και ενεργειακό τομέα (ήδη επιστρέφουν στο κάρβουνο (!) ορισμένες π.χ. Γερμανία) θα βρεθούν και επηρεασμένα αρνητικά ως αποτέλεσμα της ανόδου της ακροδεξιάς.
