Η δολοφονία του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ, από λευκό αστυνομικό στις ΗΠΑ, πριν από δέκα μέρες, έχει ανάψει μια φωτιά που δεν λέει με τίποτα να κοπάσει. Παρόμοια περιστατικά, είναι δυστυχώς συχνό φαινόμενο, αφού, σύμφωνα με στοιχεία, περισσότεροι από χίλιοι Αμερικανοί, οι περισσότεροι Αφροαμερικανοί χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους σε τυπικές διαδικασίες ελέγχου από αστυνομικούς. Αυτή τη φορά η δολοφονία πιάστηκε σε βίντεο και έκανε τον γύρο του κόσμου. Η απεγνωσμένη προσπάθεια του Τζορτζ Φλόιντ να αναπνεύσει, έγινε κραυγή αγωνίας μιας φυλετικής ομάδας, η οποία 150 και πλέον χρόνια από την κατάργηση της δουλείας, δίνει ακόμη μάχη για να κατοχυρώσει τα δικαιώματά της.
 
Υπάρχουν δομικές αιτίες πίσω από τον ρατσισμό, που βλέπουμε να κυριαρχεί σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ, ανέφερε μιλώντας στον «Φιλελεύθερο» ο Κώστας Υφαντής, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, κάνοντας λόγο για την ιστορία των διάφορων κοινοτήτων, οι οποίες δεν αναπτύχθηκαν ομοιόμορφα, με αποτέλεσμα τις πλείστες φορές οι Αφροαμερικανοί να υστερούν σημαντικά των λευκών σε κοινωνικό, οικονομικό αλλά και μορφωτικό επίπεδο.
 
Αυτές οι ανισότητες δυστυχώς διαιωνίζονται. Έτσι, βλέπουμε πως το διάμεσο εισόδημα των μαύρων νοικοκυριών ήταν το 2018 στα 41.692 δολάρια την ώρα που το διάμεσο εισόδημα των λευκών νοικοκυριών ήταν 70.642 δολάρια. Αντίστοιχη είναι η ανισότητα και σε σχέση με την απασχόληση. Οι ταραχώδεις μέρες που ζουν οι ΗΠΑ είναι άλλη μια έκρηξη απόγνωσης χιλιάδων ανθρώπων που βιώνουν τον πόνο, την ανισότητα και την αδικία. Εδώ και πολλές δεκαετίες η απελπισία τους σιγοβράζει και ενίοτε, ξεχύνεται με ορμητική βία στην επιφάνεια, όπως ακριβώς έγινε και τώρα.
Αντί να προσπαθήσει να ενώσει τους συμπατριώτες του ο Ντόναλντ Τραμπ επιλέγει για μια ακόμα φορά την πόλωση. Μέσω twitter απείλησε μάλιστα κυβερνήτες πολιτειών και δημάρχους με την παρέμβαση της κεντρικής διοίκησης σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να επιβάλουν την τάξη, ενώ δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει εκφράσεις που παραπέμπουν στην εποχή της δουλείας. Στις διαδηλώσεις για τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ φαίνεται πως έχει βρει την ευκαιρία που ζητούσε για να κτίσει μια εκρηκτική, διχαστική προεκλογική εκστρατεία, η οποία θα τον οδηγήσει εκ νέου στο κατώφλι του Λευκού Οίκου. 
 
Οι διαμαρτυρίες για τον θάνατο του Μάρτιν Λούθερν τον Απρίλιο του 1968, κράτησαν τέσσερις μέρες. Τώρα έχουν ξεπεράσει τη μια βδομάδα και τα πράγματα, φαίνεται να πηγαίνουν προς το χειρότερο και με ευθύνη του Αμερικανού Προέδρου, τόνισε ο Κώστας Υφαντής. «Ο Ντόναλντ Τραμπ βλέπει μια ευκαιρία να καβαλήσει το κύμα της αγανάκτησης που προκαλεί η βία, το πλιάτσικο και οι καταστροφές των διαδηλωτών. Ούτως ή άλλως είναι κάποιος που πόνταρε στην απόλυτη πόλωση απέναντι, ας το πούμε, στην πιο προοδευτική, δημοκρατική, κοσμοπολίτικη Αμερική για να εκλεγεί. Σε ολόκληρη την προεδρία του πολιτεύτηκε διχαστικά και τώρα πιστεύω πως βλέπει μια ευκαιρία, θεωρώντας πως ο διχασμός θα τον ευνοήσει», ανέφερε.
 
Μέρος της στρατηγικής του είναι να επιρρίπτει σε πολιτικούς των Δημοκρατικών αδυναμία και ανικανότητα να επιβάλουν τη τάξη. Στο twitter, για παράδειγμα, διερωτήθηκε την περασμένη βδομάδα αν είναι τυχαίο που οι ανυπεράσπιστες, όπως τις χαρακτήρισε, πόλεις που λαμβάνουν χώρα οι διαδηλώσεις, ελέγχονται από Δημοκρατικούς.
 
Εν μέρει, όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις η τακτική αυτή θα αποδώσει, αφού η λευκή, μεσαία, συντηρητική, εκλογική βάση των Ρεπουμπλικανών δεν τον έχει εγκαταλείψει. Αν και η δημοτικότητά του ποτέ δεν βρισκόταν ιδιαίτερα ψηλά επίπεδα, εντούτοις δεν κατρακύλησε και στα χαμηλά επίπεδα, που κάποιος θα περίμενε να πέσει, λαμβάνοντας υπόψη και το τι έχει να επιδείξει ως πρόεδρος. Παρά τις κακές επιδόσεις στη διαχείριση της πανδημίας, τα συντρίμμια στην οικονομία και τώρα με τη χώρα που φλέγεται στη δίνη των φυλετικών ταραχών, οι πιστοί οπαδοί του Ντόναλντ Τραμπ, πίνουν νερό στο όνομά του και δεν λένε να τον εγκαταλείψουν. Είναι σαφές, τόνισε ο Κώστας Υφαντής, πως ποντάρει στην πόλωση, χωρίς να νοιάζεται καθόλου για τις συνέπειες. Αυτή τον έκανε πρόεδρο, αυτή τον συντηρεί και αυτή είναι που του δίνει ελπίδες για μια δεύτερη θητεία. 
 
Γι’ αυτό και τα πράγματα, μέχρι τις εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου θα γίνονται όλο και πιο άγρια. Όμως, όπως έδειξαν οι τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, ίσως να μην έχει ιδιαίτερη σημασία τι θα ψηφίσουν η Νέα Υόρκη, η Καλιφόρνια, το Τέξας. Πολιτείες δηλαδή που παραδοσιακά βάφονται είτε κόκκινες είτε μπλε, αλλά το πώς θα κινηθούν οι αμφίρροπες Πολιτείες, τα λεγόμενα swing states. «Είναι πολύ σημαντικό να δούμε τι ρόλο θα παίξει η πόλωση σε Πολιτείες όπως το Οχάιο, την Πενσιλβάνια ή το Μίσιγκαν. Σ’ αυτές τις περιοχές θα ρίξει πολύ μεγάλο μέρος της προεκλογικής του εκστρατείας και θα προσπαθήσει να πείσει έστω και με ψέματα πως τα τελευταία τέσσερα χρόνια έκανε πολλά και πως βελτίωσε τη ζωή τού μέσου Αμερικανού, βιομηχανικού εργάτη», υπέδειξε ο δρ Κώστας Υφαντής. Σήμερα, όπως είναι τα πράγματα, το σκηνικό για το ποιος έχει τις περισσότερες πιθανότητες να νικήσει δεν αναμένεται να ξεκαθαρίσει.
 
Μάχη μέχρι τελικής πτώσης
 
Οι τελευταίοι μήνες είναι δύσκολοι για τον Ντόναλντ Τραμπ. Από τη μια η πανδημία και οι άτσαλοι χειρισμοί του, οι τρομακτικές οικονομικές της συνέπειες και τώρα οι διαδηλώσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό και του βάζουν εμπόδια στον δρόμο προς τον Λευκό Οίκο. Ειδικά το θέμα της οικονομίας αναμένεται να του στοιχίσει σε μεγάλο βαθμό. Μια καλή οικονομική πορεία, η ανάπτυξη και η μείωση της ανεργίας δημιουργούν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για έναν πρόεδρο που επιδιώκει την επανεκλογή του. Ο Ντόναλντ Τραμπ τα είχε όλα αυτά μέχρι τον Μάρτιο, οπόταν ξέσπασε η πανδημία και η οποία είχε ως αποτέλεσμα να σπρώξει τη χώρα σε μια άνευ προηγούμενου ύφεση.
Παρόλα αυτά το παιχνίδι δεν έχει κριθεί. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο Τζο Μπάιντεν με όλες τις αδυναμίες που κουβαλά στην ηλικία του, τις υποθέσεις με τον γιο του στην Ουκρανία, τις κατηγορίες πως παρενόχλησε γυναίκες, μπορεί να εκμεταλλευτεί τη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται ο αντίπαλός του και να τον νικήσει. «Ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπει στην τελική ευθεία με μια απίστευτα πολωτική ρητορική που θα διχάζει ακόμη περισσότερο, με επιθέσεις σε προσωπικό επίπεδο όπως έκανε και με τη Χίλαρι Κλίντον. Το ερώτημα είναι αν ο πρώην αντιπρόεδρος καταφέρει να τα βγάλει πέρα και να κερδίσει», ανέφερε ο δρ Κώστας Υφαντής, προσθέτοντας πως είναι πολύ δύσκολο για κάποιον να νικήσει από τον τοξικό λαϊκισμό. 
Ο νυν Πρόεδρος κατάφερε να εξολοθρεύσει τους εσωκομματικούς του αντιπάλους όταν διεκδικούσε το χρίσμα του Ρεμπουμπλικανικού κόμματος πριν από πέντε χρόνια, νίκησε τη Χίλαρι Κλίντον που ήταν το φαβορί και τώρα ακονίζει τα δόντια του για τον Τζο Μπάιντεν. Θα εκμεταλλευτεί κάθε αδυναμία, κάθε ψίθυρο γύρω από τον αντίπαλό του, ενώ δεν θα διστάσει κιόλας να δημιουργήσει καινούριους. Και δυστυχώς, όπως υπέδειξε ο Έλληνας ειδικός υπάρχει και ο μηχανισμός του Ρεμπουμπλικανικού κόμματος, ο οποίος είναι λες και έχει ξεπεταχτεί από τα χρονοντούλαπα της ιστορίας και που θα παίξει το βρώμικο παιχνίδι του Ντόναλντ Τραμπ. 
 
«Ανάβει τις φλόγες του μίσους» 
 
Πρόεδρο που ενδιαφέρεται μόνο για την επανεκλογή του και όχι για το καλό της χώρας, χαρακτήρισε τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Τζο Μπάιντεν. Η χώρα χρειάζεται ηγεσία, τόνισε ο πρώην αντιπρόεδρος του Μπαράκ Ομπάμα σε ομιλία του στην οποία παρομοίασε τον νυν πρόεδρο με τους ρατσιστές πολιτικούς του Νότου της δεκαετίας του ’60. «Αυτό θέλουμε να κληροδοτήσουμε στα παιδιά και τα εγγόνια μας; Φόβο, θυμό και αλληλοκατηγορίες, αντί για την αναζήτηση της ευτυχίας;», είπε του ανακαλώντας τις ρίζες του αμερικανικού έθνους.
 
Στο περιθώριο για χρόνια οι Αφροαμερικανοί
 
Πριν από 12 χρόνια όταν ο Μπαράκ Ομπάμα, κόντρα σε όλες τις προβλέψεις, κατάφερε να εκλεγεί Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, η αφροαμερικανική κοινότητα πανηγύριζε και ήλπιζε σε καλύτερες μέρες. Οι δύο θητείες του, όμως δεν στάθηκαν αρκετές για να βελτιωθεί η κατάσταση και ο φυλετικός ρατσισμός παραμένει βαθιά ριζωμένος, αν όχι σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια, τουλάχιστον σε κάποιες περιοχές της. 
Χρειάστηκε ένας εμφύλιος για να καταργηθεί η δουλεία, το λιντσάρισμα Αφροαμερικανών, με τους δράστες μάλιστα να ποζάρουν υπερήφανοι σε φωτογραφίες ήταν διαδεδομένη πρακτική στον αμερικανικό Νότο στις αρχές του 20ού αιώνα, η δράση της Κου Κλουξ Κλαν ήταν παροιμιώδης μέχρι τη δεκαετία του ’60 που αναπτύχθηκε το κίνημα για ίσα δικαιώματα. Δύο επιφανείς ηγέτες των Αφροαμερικανών, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και ο Μάλκολμ Χ, δολοφονήθηκαν. Ο πρώτος τιμάται με εθνική εορτή, ενώ η πιο ριζοσπαστική πορεία του δεύτερου αποσιωπάται τουλάχιστον από την επίσημη Αμερική. Η ισότητα έχει επιτευχθεί κυρίως στα χαρτιά, αφού στην πράξη οι ανισότητες κυριαρχούν σχεδόν παντού.
 
Ένας Αφροαμερικανός έχει λιγότερες πιθανότητες από ένα λευκό να πάει πανεπιστήμιο και πολύ περισσότερες να καταλήξει στη φυλακή. Το 2017 οι Αφροαμερικανοί αποτελούσαν το 12% του πληθυσμού, αλλά το 33% του πληθυσμού των φυλακών, την ώρα που οι λευκοί που αποτελούν το 64% του αμερικανικού πληθυσμού, αποτελούσαν μόλις το 30% του πληθυσμού των φυλακών. Ούτως ή άλλως, οι Αφροαμερικανοί και οι ισπανόφωνοι είναι πολύ πιο πιθανό να υποβληθούν σε αστυνομικό έλεγχο από τους λευκούς και ενδεχομένως να χάσουν και τη ζωή τους.
 
Στην πιο πλούσια χώρα του κόσμου, περίπου 40 εκατομμύρια σκληρά εργαζόμενοι, σύμφωνα με τη φιλανθρωπική οργάνωση Salvation Army, πολεμούν για να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Τώρα, η πανδημία έχει προσθέσει και περισσότερα από σαράντα εκατομμύρια νέους ανέργους. Το Εθνικό Ταμείο των ΗΠΑ αποκάλυψε πως στα νοικοκυριά με έσοδα κάτω των 40.000 δολαρίων το χρόνο, σχεδόν το 40% όσων εργάζονταν τον Φεβρουάριο έχασε τη δουλειά του τον Μάρτιο ή στις αρχές Απριλίου. Σχεδόν τα μισά αφροαμερικανικά νοικοκυριά ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Ακόμη και η οικονομική ανακούφιση προσφέρεται άνισα. Σύμφωνα με μελέτη, οι μαύρες επιχειρήσεις έχουν λιγότερες πιθανότητες να δεχτούν κυβερνητική οικονομική ενίσχυση. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό θα μπορούσε να μεγαλώσει την ψαλίδα του πλούτου μεταξύ μαύρων και λευκών πολιτών.
 
Οι Αφροαμερικανοί έχουν λιγότερα χρήματα να ξοδέψουν για τρόφιμα, για στέγαση και για εκπαίδευση. Είναι άλλωστε γι’ αυτό τον λόγο που στα ακριβά πανεπιστήμια με τα πολύ ψηλά δίδακτρα αποτελούν μια πολύ μικρή μειονότητα. Τα παιδιά παγιδεύονται σε έναν επίμονο γενεαλογικό κύκλο φτώχειας, παρά τη γενικότερη ευημερία της κοινωνίας. Πολύ συχνά, τα παιδιά που μεγαλώνουν στη φτώχεια καταλήγουν φτωχοί ενήλικες. 
 
Το πώς η φτώχεια επηρεάζει την υγεία και την εκπαίδευση φαίνεται και από τους αριθμούς της πανδημίας. Στη Νέα Υόρκη, επίκεντρο της Covid-19, το 28% των 4.009 νεκρών ήταν Αφροαμερικανοί, ενώ το ποσοστό των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων στο Κουίνς και το Μπρονξ είναι υπερπολλαπλάσιο από εκείνο των πιο εύπορων συνοικιών του Μανχάταν. Στο Σικάγο εκπροσωπούν το 72% των θανάτων από τον φονικό κορωνοϊό αν και αποτελούν μόνο το 30% του πληθυσμού. Στη δε Πολιτεία του Μίσιγκαν όπου οι Αφροαμερικανοί εκπροσωπούν το 14% του πληθυσμού, αποτελούν το 33% των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων και το 41% των νεκρών.
 
Νέο χτύπημα από το twitter
 
Το όνομα του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είναι το πρώτο που εμφανίζεται όταν κάποιος κάνει αναζήτηση στο Twitter με τη λέξη ρατσιστής στα αγγλικά, αποτέλεσμα ενός αλγόριθμου που δεν πρόκειται να συμβάλει στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ του Ρεπουμπλικάνου Προέδρου και του ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης. Και όλα αυτά την ίδια ώρα, που στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζονται οι διαδηλώσεις για τον φόνο του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ. «Αν ένας λογαριασμός συνδέεται συχνά με κάποιους όρους, μπορούν να εμφανίζονται μαζί στις προτάσεις που γίνονται κατά την αναζήτηση, βάσει του αλγόριθμου», εξήγησε εκπρόσωπος του Twitter.
 
Αυτός ο ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης ήταν ο πρώτος που στις 26 Μαΐου επεσήμανε ως αναληθές ένα tweet του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ τρεις ημέρες αργότερα τοποθέτησε σήμανση σε έναν άλλο για υποκίνηση σε βία. Ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος έχει περισσότερους από 80 εκατομμύρια ακόλουθους στο Twitter, απάντησε υπογράφοντας διάταγμα, με στόχο να περιορίσει τη νομική προστασία τής οποίας χαίρουν οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης.
 
Σύμφωνα με τον Γκρεγκ Στέρλινγκ, συντάκτη στον ιστότοπο Search Engine Land, που ειδικεύεται στις μηχανές αναζήτησης, το γεγονός ότι εμφανίζεται το όνομα του Τραμπ στην αναζήτηση στο Twitter με τον όρο ρατσιστής ,δεν αποτελεί νέο επεισόδιο στην ανοικτή σύγκρουση μεταξύ τους. Απλώς αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός ατόμων χρησιμοποιούν τη λέξη ρατσιστής ή ρατσισμός για να χαρακτηρίσουν ή να απαντήσουν στον Αμερικανό Πρόεδρο. Άλλη εξήγηση είναι ότι πρόκειται για αποτέλεσμα μια συντονισμένης προσπάθειας να συνδεθεί ο λογαριασμός του Αμερικανού Προέδρου με αυτούς τους όρους.