Τα στοιχήματα για τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας Ρίσι Σούνακ δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά και δεν είναι λίγοι αυτοί που περιμένουν να δουν πόσο διάστημα θα αντέξει στην πρωθυπουργία της χώρας. Η εικόνα που παρουσιάζει η Βρετανία είναι πρωτοφανής. Όλες οι αδυναμίες της έχουν βγει στην επιφάνεια και τα βλέμματα στρέφονται σε μια χώρα που βρίσκεται στη μέση μιας οικονομικής αλλά πολιτικής κρίσης και η οποία δεν μπορεί να διαχειριστεί τα σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν.

Στη συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο» ο Σωτήρης Ζαρταλούδης, αναπληρωτής καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής στο πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, εξήγησε πως καθοριστικός παράγοντας για τον νέο πρωθυπουργό θα είναι το ζήτημα της οικονομίας. Όπως είπε το βασικό πρόβλημα της Βρετανίας είναι ένας συνδυασμός δομικών εσωτερικών και εξωτερικών προβλημάτων που δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις τόσο στους πολίτες και στις επιχειρήσεις όσο και στην κυβέρνηση. «Τα ζητήματα είναι πολλά και ο Ρίσι Σούνακ καλείται να τετραγωνίσει τον κύκλο. Φαίνεται όμως να είναι πιο αξιόπιστος και πιο ικανός και είναι πιο αποδεχτός από τις αγορές από τους προκατόχους του, την Λιζ Τρας και τον Μπόρις Τζόνσον», επεσήμανε.

Το θέμα για τους Συντηρητικούς είναι πως συνέδεσαν την πολιτική τους σε τεράστιο βαθμό με το Brexit, αφού οι συνέπειες από την έξοδο από την ΕΕ δεν είχαν υπολογιστεί σωστά. Επιπλέον και ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι οι Τόρις μετά το Brexit έμειναν χωρίς ατζέντα, «σαν ένα αδειανό πουκάμισο και αντιμετωπίζουν το υπαρξιακό πρόβλημα ότι δεν μπορούν πλέον να προτείνουν κάτι νέο για τη χώρα», εξήγησε ο Σωτήρης Ζαρταλούδης. Και αυτό είναι κάτι που εύκολα μπορούν να εκμεταλλευτούν οι Εργατικοί που βλέπουν πως η πόρτα επιστροφής τους στην εξουσία έχει πλέον ανοίξει διάπλατα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 

-Θα μακροημερεύσει στην πρωθυπουργία ο Ρίσι Σούνακ και θα καταφέρει να ολοκληρώσει τη θητεία του; Ποιοι παράγοντες απειλούν την παραμονή του στην Ντάουνινγκ Στριτ;

-Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει κατά πόσο θα τα καταφέρει να ολοκληρώσει τη θητεία του. Καθοριστικός παράγοντας θα αποδειχθεί το θέμα της οικονομίας. Αυτή τη στιγμή το βασικό πρόβλημα της Βρετανίας είναι ένας συνδυασμός δομικών εσωτερικών και εξωτερικών προβλημάτων. Από τη μια έχουμε την άνοδο του πληθωρισμού και των επιτοκίων, κάτι που σημαίνει ότι αυξάνεται το κόστος δανεισμού και για το κράτος και για τους πολίτες με αποτέλεσμα λιγότερη ανάπτυξη. Ταυτόχρονα είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι αυξανόμενες τιμές στην ενέργεια που δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες. Την ίδια στιγμή όμως έχουμε και ένα αμιγώς βρετανικό πρόβλημα, το Brexit, το οποίο προκαλεί πολλά προβλήματα στην οικονομία. Τα ζητήματα είναι πολλά και ο Ρίσι Σούνακ καλείται να τετραγωνίσει τον κύκλο. Φαίνεται όμως να είναι πιο αξιόπιστος και πιο ικανός και είναι πιο αποδεχτός από τις αγορές από τους προκατόχους του και την Λιζ Τρας και τον Μπόρις Τζόνσον.

-Οι Τόρις πάντως δεν φημίζονται ότι χαρίζονται στους ηγέτες τους. Θα δείξουν επιείκεια ή με την πρώτη ευκαιρία θα τον στριμώξουν στη γωνιά;

-Εκτιμώ πως το κόμμα θα θελήσει να δώσει στον Ρίσι Σούνακ μια περίοδο χάριτος και μια ευκαιρία για να αποδείξει την αξία του. Αυτό που πρέπει, επίσης, να δούμε είναι πως δεν υπάρχουν και εναλλακτικές λύσεις. Το Συντηρητικό Κόμμα έχει πλέον πρόβλημα ανθρώπινου δυναμικού. Δεν βλέπω να υπάρχουν σημαντικοί, εσωτερικοί δελφίνοι που θα μπορούσαν να πουν ότι είναι καλύτεροι από τον Ρίσι Σούνακ και να επιδιώξουν να τον εκπαραθυρώσουν. Ίσως ο νυν Βρετανός Πρωθυπουργός να μην έχει την αποδοχή που θα ήθελε, έχει όμως την ανοχή. Οι Συντηρητικοί είναι μεταξύ γκρεμού και ρέματος και οι επιλογές τους είναι λίγες.

 

 

 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: 

-Στην περίπτωση που ο Ρίσι Σούνακ δεν τα καταφέρει, θα τολμήσουν οι Τόρις να εκλέξουν και πάλι νέο ηγέτη ή θα προχωρήσουν σε πρόωρες εκλογές; Και μέχρι πόσες φορές μπορούν να το κάνουν αυτό; 

-Αυτή την ερώτηση την δέχομαι συχνά από πολλούς. Θεσμικά και νομικά δεν υπάρχει κανένας λόγος να γίνουν εκλογές. Οι ψηφοφόροι στη Βρετανία δεν ψηφίζουν πρωθυπουργό αλλά τους αντιπρόσωπους τους στο κοινοβούλιο. Ο πρωθυπουργός εκλέγεται από τους βουλευτές και όχι από το λαό και άρα κερδίζει αυτός που έχει την πλειοψηφία. Άρα με αυτή τη λογική μπορούν να αλλάξουν άλλους δέκα πρωθυπουργούς και νομικά να μην υπάρχει πρόβλημα νομιμοποίησης. Οι εξελίξεις πάντως θα καθοριστούν από τις δημοσκοπήσεις, το κλίμα στην αγορά ή την πολιτική ατμόσφαιρα και όχι από τις εναλλαγές προσώπων στην ηγεσία του κόμματος. Επίσης, και ένας νόμος που έχει πρόσφατα ψηφιστεί «δένει» τα χέρια του πρωθυπουργού αλλά και του κοινοβουλίου για πρόωρες εκλογές. Ο Μπόρις Τζόνσον προχώρησε σε πρόωρες εκλογές, ίσως ο Ρίσι Σούνακ να μην μπορεί να το κάνει.

-Έχετε ήδη αναφέρει την οικονομία. Ποια άλλα προβλήματα προκλήσεις θα βρει μπροστά του ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός; Μπορεί να δώσει λύσεις;

-Αν μπορεί ή όχι μόνο ο χρόνος θα το δείξει. Θεωρητικά έχει τα φόντα για να καταφέρει. Είναι ένας άνθρωπος με πολύ καλές σπουδές, με εμπειρία στο City του Λονδίνου και έχει διασυνδέσεις. Απέναντί του έχει πολύ μεγάλες δυσκολίες, με το μεγαλύτερο όπως έχω ήδη πει την οικονομία. Η Βρετανία μπροστά της έχει ένα βουνό. Η αύξηση του πληθωρισμού και του κόστους της ενέργειας, οι ελλείψεις και οι διαταραχές στο εμπόριο λόγω Brexit, οι χαμηλές επενδύσεις και η χαμηλή παραγωγικότητα δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις. Και το κυριότερο δεν υπάρχει φως στο τούνελ, δεν μπορώ να δω τι είναι αυτό που θα μπορούσε να βελτιώσει την κατάσταση. Ο Ρίσι Σούνακ έχει κάτσει σε μια ηλεκτρική καρέκλα και πιστεύω πως όσοι γνωρίζουν από πολιτική ή οικονομία δεν θα ήθελαν να είναι στη θέση του. Τα χέρια του είναι δεμένα κάτι που και ο ίδιος αναγνωρίζει, παραδεχόμενος πως έρχονται δύσκολες μέρες. 

-Οι Συντηρητικοί δείχνουν να είναι χωρίς ατζέντα. Τι γίνεται, όμως, με τους Εργατικούς; Είναι σε θέση να κερδίσουν τις εκλογές και τι μπορούν να κάνουν από θέση εξουσίας;

-Αν υπάρχει μια στιγμή που μπορούν οι Εργατικοί να νικήσουν είναι αυτή τη στιγμή. Ποτέ άλλοτε δεν είχαν εξασφαλίσει τόσο μεγάλο προβάδισμα όσο τους δίνουν τώρα οι δημοσκοπήσεις. Επιπλέον, ο ηγέτης τους ο Κιρ Στάρμερ κρατά χαμηλούς, ήρεμους τόνους και δείχνει αποφασισμένος να μαζέψει ψηφοφόρους από διάφορα πολιτικά φάσματα, περιοχές και κοινωνικά στρώματα. Ξεκάθαρη στάση για το πώς θα διαχειριστούν τη μετά Brexit εποχή δεν έχουν. Εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στο ζήτημα των ανισοτήτων, της φτώχειας και τη σωστή διακυβέρνηση. Η κακή κατάσταση της οικονομίας δουλεύει υπέρ τους, για αυτό και πιστεύω πως πολύ δύσκολα θα χάσουν οι Εργατικοί. 

O λαϊκισμός τρώει τα παιδιά του

-Η ζωή δεν γράφεται με αν. Αλλά θα ήταν πιο εύκολη η κατάσταση αν δεν είχε γίνει το Brexit;

-Σίγουρα ναι, γιατί ένα από τα προβλήματα της βρετανικής οικονομίας είναι ότι ένας από τους λόγους του αυξανόμενου κόστους ζωής αφορά τους δασμούς στις εισαγωγές και εξαγωγές που έχουν επιβληθεί μετά το Brexit. Λόγω του γραφειοκρατικού κόστους, πολλές μεσαίες επιχειρήσεις έχουν σταματήσει τις εμπορικές τους σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που σημαίνει λιγότερη ανάπτυξη. Το άλλο πρόβλημα που δημιούργησε το Brexit είναι μεγάλες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό σε όλα τα επίπεδα. Αυτό που θα έλεγα είναι πως το Brexit εκτός του ότι δημιούργησε καινούρια προβλήματα ενίσχυσε και παλαιότερες παθογένειες της χώρας. 

-Πώς όμως η Βρετανία έφτασε σε αυτό το σημείο, να αλλάζει πρωθυπουργούς πιο συχνά απ’ ό,τι μια ποδοσφαιρική ομάδα αλλάζει προπονητή;

-Ενδιαφέρουσα η αναλογία της πολιτικής με το ποδόσφαιρο. Εκτίμησή μου είναι ότι έχουμε να κάνουμε με το απότοκο και τα απόνερα του λαϊκισμού. Ο λαϊκισμός ξεκίνησε πριν από το δημοψήφισμα για τις σχέσεις της Βρετανία με την ΕΕ, νίκησε στο δημοψήφισμα αλλά τώρα τρώει τα παιδιά του. Το πρόβλημα δεν είναι θεσμικό, οι Τόρις έχουν ισχυρή πλειοψηφία στο κοινοβούλιο τα τελευταία χρόνια. Το πρόβλημα είναι η έλλειψη πολιτικής, που δεν υπάρχει μετά το Brexit. Το όραμά τους έφτανε μέχρι εκεί. Οι Συντηρητικοί έχουν μείνει χωρίς ατζέντα, σαν ένα αδειανό πουκάμισο και αντιμετωπίζουν το υπαρξιακό πρόβλημα ότι δεν μπορούν πλέον να πουν τι προτείνουν για τη χώρα. Κατά κάποιο τρόπο, οι Συντηρητικοί μετατράπηκαν στο κόμμα του Brexit. Τώρα που πέτυχαν αυτό που ήθελαν, δεν μπορούν να το διαχειριστούν. Αυτό που θέλω να πω είναι πως οι πολιτικοί υπόσχονται πολύ ωραία πράγματα, αλλά όταν κερδίσουν πολλές φορές αυτή η νίκη γίνεται πύρρειος νίκη.