Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας έχει δημιουργήσει νέες προκλήσεις για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, οι οποίες απαιτούν νέες στρατηγικές και λύσεις, με τα πλείστα αεροπορικά συστήματα να διασυνδέονται όλο και περισσότερο, λόγω των απαιτήσεων διαλειτουργικότητας. Αυτός ο εκσυγχρονισμός φέρνει σημαντικά οφέλη, όπως η ενίσχυση της ασφάλειας πτήσεων, σε συνδυασμό με βελτιωμένη απόδοση πτήσης, λόγω των αυξημένων δυνατοτήτων πλοήγησης και σαφώς μια βελτιωμένη πτητική εμπειρία για τους επιβάτες.

Ωστόσο, αναπόφευκτα εισάγονται νέα τρωτά σημεία, ευάλωτα σε κυβερνοεπιθέσεις.

Καθώς οι αεροπορικές εταιρείες, τα αεροδρόμια και όσοι αποτελούν το οικοσύστημα των αερομεταφορών συλλέγουν, αποθηκεύουν και επεξεργάζονται τεράστιες ποσότητες ευαίσθητων δεδομένων, το διακύβευμα για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο δεν ήταν ποτέ υψηλότερο.

Ενόψει αυτών των εξελισσόμενων απειλών, ο εν λόγω κλάδος ορθά λαμβάνει προληπτικά μέτρα για την ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας στον κυβερνοχώρο με προτεραιότητα την προστασία και την ασφάλεια των επιβατών και εν συνεχεία του φορτίου, των προσωπικών δεδομένων και των αεροσκαφών.

Αυτό το άρθρο παρέχει μια σύντομη επισκόπηση της ασφάλειας του ψηφιακού τοπίου στη πολιτική αεροπορία, επισημαίνοντας επιγραμματικά τις βασικές προκλήσεις, τις βέλτιστες πρακτικές και τον κρίσιμο ρόλο κάθε ενός εκ των εμπλεκομένων μερών στη διαφύλαξη του οικοσυστήματος των αερομεταφορών.

Προκλήσεις και Στρατηγικές Μείωσης Κινδύνου

Η κυβερνοασφάλεια στον κλάδο των αερομεταφορών αντιμετωπίζει μοναδικές προκλήσεις, λόγω της εξειδικευμένης και πολύπλοκης διαλειτουργικής φύσης των συστημάτων της. Η Διεθνής Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (International Air Transport Association – IATA) τις εντοπίζει μετά από συνεχή μελέτη ειδικών επί του θέματος.

Στο πάνω μέρος αυτής της λίστας είναι η αυξανόμενη χρήση διασυνδεδεμένων συσκευών στο διαδίκτυο, αποτέλεσμα των ενσωματωμένων συστημάτων ψυχαγωγίας και άλλων συσκευών, στο πλαίσιο της βελτίωσης της πτητικής εμπειρίας των επιβατών, που εισάγει νέα κανάλια επίθεσης που μπορούν να εκμεταλλευτούν και να αξιοποιηθούν από κακόβουλους παράγοντες (χάκερς).

Σημαντική πρόκληση αποτελεί και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των αεροπορικών συστημάτων. Καθώς ενσωματώνονται στα δίκτυα αεροσκαφών τα νέα αναπτυσσόμενα συστήματα, δημιουργούνται νέες ευπάθειες, αυξάνοντας την επιφάνεια επίθεσης για τους επιτιθέμενους στον κυβερνοχώρο.

Σε αυτά έρχεται να προστεθεί και η συνεχής εξελισσόμενη φύση των απειλών στον κυβερνοχώρο. Οι χάκερ αναπτύσσουν συνεχώς νέες τεχνικές επίθεσης και εκμεταλλεύονται τρωτά σημεία σε αναδυόμενες τεχνολογίες.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ο κλάδος των αερομεταφορών πρέπει να υιοθετήσει μια ολιστική προσέγγιση για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, που περιλαμβάνει την εκπαίδευση, την πρόληψη, τον εντοπισμό και την άμεση αντίδραση σε κάθε πιθανό σενάριο. Οι οργανισμοί θα πρέπει να επενδύσουν σε προγράμματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του προσωπικού για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, να εφαρμόσουν ισχυρές πολιτικές και διαδικασίες κυβερνοασφάλειας στο σύνολο των πληροφοριακών και εξειδικευμένων συστημάτων τους και να επενδύσουν σε προηγμένες λύσεις ασφάλειας από τις απειλές.

Προστασία Ευαίσθητων Δεδομένων

Επίσης, σημαντική είναι και η προστασία ευαίσθητων δεδομένων και διατήρηση της ακεραιότητας των συστημάτων που υποστηρίζουν την αεροπορία, απαίτηση που πηγάζει από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία General Data Protection Regulation (GDPR). Η αεροπορική βιομηχανία χειρίζεται έναν τεράστιο όγκο προσωπικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των ονομάτων επιβατών, των διευθύνσεων, των ταξιδιωτικών δρομολογίων και πληροφοριών πιστωτικών καρτών. Αυτά τα ευαίσθητα δεδομένα αποθηκεύονται σε συστήματα πληροφορικής, σε on-board υπολογιστές και σε έντυπα αρχεία.

Οι παραβιάσεις δεδομένων μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες, τόσο για τους επιβάτες όσο και για τον κλάδο στο σύνολό του, συμπεριλαμβανομένης και της φήμης, των οικονομικών απωλειών, ακόμη και επιπρόσθετους πιθανούς κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια (π.χ αν διαρρεύσουν emails, usernames ακόμη και passwords).

Για την προστασία των δεδομένων των επιβατών και τη διατήρηση της ακεραιότητας των αεροπορικών συστημάτων, οι αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια πρέπει να επενδύσουν σε ισχυρά μέτρα κυβερνοασφάλειας όπως, την εφαρμογή ισχυρών πρωτοκόλλων ελέγχου πρόσβασης, τη χρήση σύγχρονων, ασφαλών αλγορίθμων κρυπτογράφησης τόσο για την προστασία των δεδομένων σε φύλαξη όσο και των δεδομένων κατά τη μεταφορά τους, καθώς και τη διεξαγωγή τακτικών αξιολογήσεων ευπάθειας (vulnerability tests) και δοκιμών διείσδυσης στο δίκτυο (penetration testing).

Ψηφιακή Εμπιστοσύνη

Ο κλάδος των αερομεταφορών αναγνωρίζει τη σημασία της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων στο πολύπλοκο οικοσύστημα του, για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον κυβερνοχώρο. Η IATA, μαζί με άλλους οργανισμούς του κλάδου και σε συνεργασία με τις ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις, έχει αναπτύξει πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, με σκοπό να βοηθήσει τις αεροπορικές εταιρείες, τα αεροδρόμια και άλλους εμπλεκόμενους να μετριάσουν τους κινδύνους και να προστατεύσουν τα συστήματά τους.

Επιπλέον, ο κλάδος αγκαλιάζει την έννοια της ψηφιακής εμπιστοσύνης, η οποία περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός αξιόπιστου οικοσυστήματος που βασίζεται σε κοινά πρότυπα και πρακτικές κυβερνοασφάλειας. Η προσέγγιση αυτή δίνει έμφαση στη διαφάνεια, τη συνεργασία και την αμοιβαία λογοδοσία μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, για τη συλλογική προστασία του διαλειτουργικού δικτύου.

* Cybersecurity Analyst