Η αλήθεια είναι πως φανταζόμασταν αλλιώς τον κόσμο. Πριν 25 χρόνια, όταν θα αλλάζαμε χιλιετηρίδα, κυριαρχούσε η αίσθηση πως εισερχόμασταν σε μια εποχή που όλα τα προβλήματα του παρελθόντος θα είχαν μείνει στο παρελθόν. Με βάση την εμπειρία που η ανθρωπότητα είχε αποκτήσει στα 2000 χιλιάδες μετά Χριστόν, θα κάναμε άλματα μπροστά, σε ένα κόσμο χωρίς πολέμους, χωρίς φτώχεια, χωρίς δυστυχία. Σε ένα κόσμο ουτοπικό, δηλαδή. Εντούτοις, παρά το ουτοπικό της υπόθεσης, υπήρχαν στοιχεία που μας έκαναν να αισιοδοξούμε. Μετρώντας τα βήματα που έγιναν από το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου και μετά, μπορούσαμε, αφελώς, να πιστεύουμε σε ουτοπίες.

Έγιναν άλματα, δεν αντιλέγει κανείς. Στην επιστήμη, στην τεχνολογία… Υπάρχουν ανάμεσα μας άνθρωποι, στο δυτικό κόσμο, στην Κύπρο, που γεννήθηκαν σε εποχές που δεν υπήρχε ούτε ηλεκτρισμός στα σπίτια, ούτε νερό. Και σήμερα μπορούν να μιλάνε σε μια συσκευή ευρισκόμενοι χιλιόμετρα μακριά για να ανάψει ο φούρνος να ζεσταθεί το φαγητό μέχρι να φτάσουν στο σπίτι. Στην Αμερική μπορούν ήδη να καλούνε ταξί και σε λίγο να παρκάρει δίπλα τους ένα αυτοκίνητο χωρίς οδηγό, να τους μιλάει και να τους παίρνει όπου επιθυμούν. Πολλές ασθένειες δεν είναι πια ανίατες. Η είδηση διαχέεται ταυτόχρονα σε όλο τον κόσμο σε κλάσματα δευτερολέπτου.

Παρόλα αυτά τα άλματα, δεν μετακινηθήκαμε πολύ, ίσως και καθόλου, από την εποχή που οι Αχαιοί κίνησαν να φέρουν πίσω την Ελένη πολεμώντας για δέκα ολόκληρα χρόνια. Για ένα πουκάμισο αδειανό, όπως συνειδητοποιήσαμε εκ των υστέρων. Φυσικά για τους ηγεμόνες ούτε τότε ήταν αδειανό το πουκάμισο, ούτε τώρα. Είναι τα πλούτη, είναι η εξουσία, είναι τα ορυκτά, είναι τα περάσματα, είναι η κυριαρχία. Σίγουρα δεν είναι μια γυναίκα. Ούτε και τότε προφανώς ήταν.

Η Ευρώπη λοιπόν, που είχε πει «ποτέ ξανά συντρίμμια στο έδαφος μας», εξαγγέλλει σχέδιο επανεξοπλισμού έναντι 800 δισεκατομμυρίων ευρώ (ReArm Europe). Τα ποσά όχι μόνο προκαλούν ίλιγγο, αλλά με όσο ρομαντισμό έχει απομείνει μπορεί ο Ευρωπαίος πολίτης να φανταστεί τι θα μπορούσε να γίνει με αυτό το ποσό αν αντί στα όπλα διοχετευόταν κάπου αλλού. «Ζούμε στους πιο σημαντικούς και επικίνδυνους καιρούς», είπε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, εξαγγέλλοντας το σχέδιο. Και δεν μπορεί εύκολα να διαφωνήσει κάποιος μαζί της. Ωστόσο, αναρωτιόμαστε όπως και η ίδια: «Είναι η Ευρώπη έτοιμη και ικανή να δράσει με την ταχύτητα και τη φιλοδοξία που απαιτείται;» Και ταυτόχρονα: «Που πάμε; Είναι τα όπλα η απάντηση στην τρέλα που επικρατεί;»