Οι φήμες που κυκλοφορούν εδώ και καιρό επιβεβαιώθηκαν. Η Volkswagen σχεδιάζει να κλείσει τουλάχιστον τρία εργοστάσια στη Γερμανία, να απολύσει χιλιάδες υπαλλήλους και να συρρικνώσει τα υπόλοιπα εργοστάσιά της, καθώς δρομολογεί μια βαθιά αναδιάρθρωση.
Η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης διαπραγματεύεται εδώ και εβδομάδες με τα συνδικάτα σχετικά με τα σχέδιά της για την αναδιάρθρωση και τη μείωση του κόστους. Είναι, δε, η πρώτη φορά που μπαίνει στο τραπέζι το κλείσιμο εργοστασίων στο εσωτερικό της χώρας, με ότι αυτό σημαίνει για το γόητρο του γερμανικού εμπορικού σήματος.
Οι συνέπειες είναι αλυσιδωτές. Η Volkswagen είναι η μεγαλύτερη επιχείρηση του σημαντικότερου βιομηχανικού κλάδου της χώρας. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο εργοδότη της Γερμανίας και για τον 8ο στον κόσμο. Το εκτόπισμά της είναι πολύ μεγάλο. Με άλλα λόγια, φτερνίζεται η VW και συναχώνεται η Γερμανία, αν όχι ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η «τρικυμία» ξεκίνησε εδώ και καιρό. Για δεκαετίες η Γερμανία ήταν η πιο ισχυρή οικονομικά χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πλέον, από «ατμομηχανή» έγινε ουραγός και η επιβράδυνση είναι εμφανής σε όλους τους τομείς. Ακόμη και αν καταφέρει να αποφύγει την παρατεταμένη ύφεση, η στασιμότητα και η ισχνή οικονομική ανάπτυξη που καταγράφει προδιαγράφουν τεράστιες δυσκολίες και προβλήματα το επόμενο διάστημα.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η Γερμανία έφτασε σε αυτό το σημείο. Για πολλά χρόνια βάσισε την ευημερία της στη φθηνή ενέργεια από την Ρωσία, στις εμπορικές της σχέσεις με την Κίνα και στο ότι άφησε την ασφάλειά της στα χέρια των ΗΠΑ. Πλέον, τίποτα από αυτά δεν ισχύει.
Επιπλέον, οι επενδύσεις μειώθηκαν, ενώ δεν έγιναν οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις για εκσυγχρονισμό του βαριού χαρτιού της βιομηχανίας. Η χώρα έμεινε πίσω ψηφιακά σε σχέση με τους ανταγωνιστές της, ενώ την ίδια ώρα καταγράφεται σημαντικό δημογραφικό πρόβλημα και επακόλουθη έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων.
Για την κατάσταση αυτή δεν ευθύνονται μόνο οι εκάστοτε κυβερνήσεις που επαναπαύτηκαν και δεν προχώρησαν στις απαιτούμενες επενδύσεις. Είναι και οι εταιρείες και κυρίως οι βιομηχανίες που ακολούθησαν την ίδια τακτική, με αποτέλεσμα σήμερα οι λέξεις «γερμανική καινοτομία» να είναι σχεδόν άγνωστες.
Για να αντιστραφεί η κατάσταση θα χρειαστεί να περάσει αρκετός καιρός και κυρίως να ληφθούν επώδυνα μέτρα. Τα ίδια μέτρα που ανάγκαζε η Γερμανία άλλες χώρες να λαμβάνουν περικοπές, λιτότητα, διαρθρώσεις, τώρα ίσως να αναγκαστεί και η ίδια να τα πάρει για να σώσει την οικονομία και τις βιομηχανίες της.
Τα πράγματα δεν είναι καθόλου εύκολα. Η Γερμανία πρέπει να πετύχει ένα άλλο οικονομικό θαύμα. Αυτή τη φορά μόνη της, χωρίς τα δεκανίκια που την έκαναν στο παρελθόν να πετάξει.