Στο τραπέζι η προστασία των κυπριακών χειροτεχνικών προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη- Ξεκινά δημόσια διαβούλευση

Νομοσχέδιο για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος στην Κύπρο – Ποια προϊόντα μπορούν να κατοχυρωθούν και πώς θα γίνεται η διαδικασία

Ένα νέο πλαίσιο προστασίας για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα που συνδέονται με συγκεκριμένες περιοχές, την ιστορία και την παραδοσιακή τεχνογνωσία τους επιχειρεί να θεσπίσει η Κύπρος, στο πλαίσιο του αντίστοιχου ευρωπαϊκού κανονισμού.

Η Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας του Υφυπουργείου Πολιτισμού θέτει σε δημόσια διαβούλευση το σχετικό νομοσχέδιο και τους κανονισμούς για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411.

Πρόκειται για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα που εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη και προβλέπει, για πρώτη φορά, την προστασία μη γεωργικών προϊόντων τα οποία συνδέονται με συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, την ιστορία, την τεχνογνωσία και την πολιτιστική της κληρονομιά. Στόχος είναι να προστατεύεται η αυθεντικότητα των προϊόντων, να περιορίζονται οι απομιμήσεις και να ενισχύεται η αναγνωρισιμότητα και η εμπορική τους αξία.

Το πεδίο εφαρμογής είναι ευρύ και περιλαμβάνει υφαντά, κεντήματα, δαντέλες, κεραμικά, είδη καλαθοπλεκτικής, προϊόντα από φυσική πέτρα, ξύλο, γυαλί και μέταλλο, κοσμήματα και άλλα χειροτεχνικά ή βιομηχανικά προϊόντα, εφόσον συνδέονται με συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Για την Κύπρο, η εφαρμογή του συστήματος δημιουργεί τη δυνατότητα θεσμικής κατοχύρωσης τοπικών τεχνικών και προϊόντων, προστατεύοντας παράλληλα την παραδοσιακή γνώση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

Η καταχώριση μιας γεωγραφικής ένδειξης αναμένεται, σύμφωνα με την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας, να συμβάλει στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και της τοπικής τεχνογνωσίας, την προστασία της αυθεντικότητας των κυπριακών προϊόντων και την αντιμετώπιση των απομιμήσεων, αλλά και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγών και της πρόσβασής τους στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές. Παράλληλα, εκτιμάται ότι μπορεί να στηρίξει την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη.

Η Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας έχει οριστεί ως αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του Κανονισμού και τη διαχείριση των αιτήσεων. Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, αιτήσεις θα μπορούν να υποβάλλουν ομάδες παραγωγών, μεμονωμένοι παραγωγοί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, καθώς και τοπικές ή περιφερειακές αρχές και ιδιωτικοί φορείς, όπου αυτό προβλέπεται από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό.

Η Υπηρεσία θα παρέχει καθοδήγηση και στήριξη κατά την προετοιμασία των αιτήσεων, οι οποίες στη συνέχεια θα διαβιβάζονται στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) για εξέταση και καταχώριση.

Η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι τις 16 Δεκεμβρίου 2026. Η Υπηρεσία καλεί ενώσεις παραγωγών, τεχνίτες, δημιουργούς, επιχειρήσεις χειροτεχνίας και βιομηχανίας, τοπικές αρχές και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς να καταθέσουν τις απόψεις και τις εισηγήσεις τους επί του νομοσχεδίου και των εντύπων αιτήσεων.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετάσχουν μέσω της πλατφόρμας δημόσιας διαβούλευσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη δημόσια διαβούλευση και την προβλεπόμενη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας του Υφυπουργείου Πολιτισμού στο τηλέφωνο 22653740 και στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο cyprus.handicraft@culture.gov.cy.