Νεοκλής Νεοφυτίδης: Γι’ αυτή τη στιγμή του απρόβλεπτου δε ζούμε πραγματικά;

Προσπαθώντας να παραμένει ένα έκπληκτο παιδί που ανακαλύπτει τις χαρές και τις χάρες της μουσικής, ο Νεοκλής Νεοφυτίδης επιμελείται, διασκευάζει ενορχηστρώνει, συνθέτει και κοιτάει να εκφράζεται ελεύθερα καταθέτοντας την αλήθεια του.

Ο Κύπριος μουσικός αυτή τη φορά βρίσκεται πρόσωπο με πρόσωπο με εννέα διαφορετικούς μουσικούς κόσμους, συναντώντας τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Μίκη Θεοδωράκη μέχρι τον Βασίλη Τσιτσάνη και την Ευανθία Ρεμπούτσικα, σε μια μουσική παράσταση της Διάστασης, αφιερωμένη σε δημιουργούς και τραγούδια που παραμένουν σημαντικό κομμάτι της ελληνικής μουσικής. Και το επιχειρεί, αναζητώντας το χρώμα και το φως του καθενός.

-Το 1996 έφυγες από την Κύπρο για να σπουδάσεις στην Αθήνα. Τι έχει αλλάξει από τότε μέσα σου ως μουσικός; Σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι συνεργασίες μου -μύηση και μαθητεία όπως τις ονομάζω- με σημαντικούς ανθρώπους της μουσικής, που με βοήθησαν να καλλιεργήσω και να διαμορφώσω μια αισθητική που μου επιτρέπει πλέον να αναζητώ την υψηλή ιδέα και την ουσία των πραγμάτων, εστιάζοντας στο πίσω κείμενο και στα βαθύτερα επίπεδα της μουσικής. Ενισχύθηκε η συνειδητότητά μου πάνω σ’ αυτό που πάντα είχα μέσα μου, το να υπηρετήσω τη μουσική. Με απασχολεί το να καταφέρω να εκφραστώ ελεύθερα και να καταθέσω την αλήθεια μου. Για μένα πλέον η μουσική είναι μια απελευθερωτική πράξη του μέσα μου, την οποία θέλω να μοιράζομαι με τους γύρω μου, μουσικούς και κοινό.

–Στη μέχρι τώρα διαδρομή σου, τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι σε κρατά σε διαρκή αναζήτηση; Αυτό που με κρατά διαρκώς σε αναζήτηση είναι το γεγονός ότι παρά τα πολλά χρόνια μέσα στο χώρο της μουσικής, δε θέλησα να διαμορφώσω και να επαναπαυτώ σε κάποιες έτοιμες λύσεις -απαντήσεις στα ερωτηματικά μου πάνω στην τέχνη και στη ζωή. Άφηνα κι αφήνω πάντα ανοιχτό το παράθυρο του ερωτήματος κι όχι της βεβαιότητας. Ξεκινώ κάθε φορά σαν να είναι η πρώτη φορά, με την ίδια αγωνία, με τον ίδιο ενθουσιασμό. Λέμε παίζω μουσική, άρα για μένα η μουσική όπως την καταλαβαίνω είναι ένα πολύ σοβαρό παιχνίδι και προσπαθώ εναγωνίως κάθε φορά να παραμένω ένα έκπληκτο παιδί που ανακαλύπτει τις χαρές και τις χάρες της μουσικής.

–Είσαι και δημιουργός μουσικής και εκτελεστής. Πώς ισορροπείς ανάμεσα στις δύο αυτές ιδιότητες; Θα έλεγα ότι τις πλείστες φορές αυτές οι δύο ιδιότητες διαπλέκονται μ’ έναν παράξενο τρόπο. Παίζοντας επί σκηνής προσπαθώ να λειτουργώ περισσότερο ως δημιουργός που αναζητά τις νότες του εκείνη τη στιγμή παρά ως ένας πιανίστας-εκτελεστής. Ενώ όταν δημιουργώ προσπαθώ να αποφεύγω τις ευκολίες που μου προσφέρει η γνώση και η τεχνική κατάρτιση στο όργανο μου. Στην περίπτωση της δημιουργίας δε θέλω να με οδηγούν τα χέρια μου, αλλά ο στίχος, τα νοήματα, η ιδέα ή μια εικόνα που μιλά στη ψυχή μου.

–Εννέα μουσικές εικόνες, εννέα διαφορετικοί κόσμοι. Ποιο ήταν το πρώτο πράγμα που αναζήτησες για να δώσεις μουσική μορφή σε αυτή την παράσταση; Το δυσκολότερο κομμάτι για την πραγμάτωση των «9 Μουσικών Εικόνων» δεν ήταν η διαφορετικότητα των μουσικών κόσμων των εννέα συνθετών αλλά το τι θα επέλεγα μέσα από όλο το έργο τους για να συνθέσω την εικόνα του καθενός και μάλιστα στο περιορισμένο χρονικό πλαίσιο της κάθε ενότητας. Τη λύση αν θέλετε μου την έδωσε ο ίδιος ο τίτλος της παράστασης. Αφού μιλάμε για εικόνες φαντάστηκα τον εαυτό μου ως ένα ζωγράφο που καλείται με λίγες πινελιές να φτιάξει την εικόνα του κάθε συνθέτη. Να αναζητήσει και να επιλέξει εκείνα τα διακριτά χρώματα μέσα από την τεράστια παλέτα του καθενός που θα μπορούσαν να συνθέσουν την εικόνα του. Αυτό αναζήτησα λοιπόν, το χρώμα και το φως του καθενός.

–Η «Διάσταση» στην πολύχρονη ιστορία της έχει συνεργαστεί με αρκετούς από τους δημιουργούς που παρουσιάζονται στην παράσταση. Πόσο σε απασχόλησε αυτό κατά τη διαδικασία της ενορχήστρωσης; Για μένα, η «Διάσταση» αποτελεί τα τελευταία χρόνια το καλλιτεχνικό μου σπίτι στην Κύπρο. Ένα σπίτι που με τη ζεστασιά των ανθρώπων του μου προσφέρει μια καλλιτεχνική ασφάλεια και θαλπωρή, αν θέλετε. Επομένως γνωρίζω όλη την ιστορία αυτού του πολιτιστικού ομίλου κι όλα τα σημαντικά που έχει καταφέρει στα κυπριακά καλλιτεχνικά δρώμενα αλλά και στα ευρύτερα ελλαδικά. Σαράντα δυο χρόνια μιας ιστορίας που συνεχίζεται όμως με την ίδια ζέση και το ίδιο όραμα. Αυτό ήθελα να υπηρετήσω, το παρόν αυτού του ομίλου. Ενορχηστρώνοντας λοιπόν την παράσταση αυτή έβλεπα μπροστά μου το πρόσωπο κάθε μέλους της «Διάστασης» κι ένιωθα ότι δημιουργούσα μέσα σ’ ένα κλίμα αγάπης.

–Ως μαέστρος, πόσο χώρο αφήνεις στο απρόβλεπτο μιας ζωντανής εκτέλεσης; Θα έλεγα ότι είμαι απ’ αυτούς που αφήνουν αρκετό χώρο κι ελευθερία παρά τη λεπτομερή οργάνωση του υλικού μου. Αλλά γι’ αυτή τη στιγμή του απρόβλεπτου δε ζούμε πραγματικά; Γι’ αυτό το απρόβλεπτο που θα γεννηθεί εκείνη τη στιγμή, θα καεί επί σκηνής και θα χαθεί; Αυτή η «μουσική αυθάδεια» μέσα σ’ ένα βέβαια καθορισμένο αισθητικό πλαίσιο κατά την ώρα της παράστασης είναι πολλές πολύ πιο χρήσιμη από το καλά οργανωμένο μουσικό υλικό. Θα έλεγα μάλιστα ότι το βελτιώνει. Στη συναυλία η φαντασία πυροδοτείται από την αδρεναλίνη του performing του κάθε μουσικού.

–Ποια η σημασία του να ξαναπιάνουμε στα χέρια μας τραγούδια που κουβαλούν τη μνήμη μιας ολόκληρης εποχής; Αυτό που έχει σημασία είναι να δημιουργούμε συνθήκες συγκίνησης, η οποία έχει λείψει από τη σκληρή και απάνθρωπη καθημερινότητα μας. Κι αυτό, μόνο το τραγούδι μπορεί να το κάνει με έναν συλλογικό τρόπο. Τα τραγούδια αυτά είναι το αλφαβητάρι μας. Όλοι τα κουβαλάμε στη συλλογική μας μνήμη. Άρα μέσω αυτών μπορούμε να συναντηθούμε, να ξαναγνωριστούμε και να επικοινωνήσουμε πραγματικά. Αυτά μας βοηθούν να αντιληφθούμε το παρόν μας ως μια ζώσα συνέχεια του παρελθόντος, κι ακόμη πιο σημαντικό, μας βοηθούν να μην ξεχάσουμε το πρόσωπο της ψυχής μας μέσα σ’ ένα ζοφερό μέλλον, όπως προβλέπεται.

• INFO: Η «Διάσταση» παρουσιάζει τις «9 Μουσικές Εικόνες» σε Λεμεσό, Λευκωσία και Λάρνακα, 13, 14 και 16/11. Εισιτήρια: Online προπώληση και καταστήματα ACS Courier.

Ελεύθερα, 08.11.2026