Έλενα Περικλέους: Είμαστε οι ιστορίες μας – και σπάνια είναι αυτό που φαίνονται

Ένα απομονωμένο σπίτι στο βουνό, τέσσερις άνθρωποι με θαμμένα μυστικά και ένα παιχνίδι αυτογνωσίας που μετατρέπεται σε επικίνδυνη παγίδα. Η Έλενα Περικλέους συστήνεται στο αναγνωστικό κοινό ενηλίκων με το μεσογειακό νουάρ «Η Γέννηση ενός Θανάτου» και αποκαλύπτει πώς οι σιωπές, τα κίνητρα και η υποκειμενική αλήθεια υφαίνουν το τέλειο μυστήριο.

Η ίδια μάς προετοιμάζει για ένα επικίνδυνο παιχνίδι με τις βεβαιότητές μας, προειδοποιώντας μας να μην εμπιστευτούμε τυφλά τον αφηγητή της: «Θέλησα να παίξω με όσα πιστεύουμε, όσα θυμόμαστε και κυρίως με όσα επιλέγουμε να πιστεύουμε. Μπείτε σε αυτό το παιχνίδι, παρατηρήστε, υποψιαστείτε… κι αν κάποια στιγμή πιστέψετε πως καταλάβατε τι συμβαίνει, κρατήστε μια μικρή επιφύλαξη».

–Μετά από μια σημαντική πορεία στην παιδική λογοτεχνία, τι σας ώθησε να κάνετε το βήμα προς το ψυχολογικό θρίλερ ενηλίκων; Δεν θεωρώ πως έκανα ένα εντελώς νέο βήμα. Άνοιξα απλώς μια άλλη πόρτα στο ίδιο σπίτι. Η λογοτεχνία, είτε απευθύνεται σε παιδιά είτε σε ενήλικες, έχει έναν κοινό πυρήνα. Τον άνθρωπο. Τις επιλογές του. Τις αντιφάσεις του. Όσα λέει. Κι όσα αποσιωπά. Δεν πιστεύω πως η παιδική λογοτεχνία είναι ένας κόσμος χωρίς σκοτάδια. Τα παιδιά γνωρίζουν τον φόβο, την απώλεια, την αδικία. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο που προσεγγίζουμε αυτές τις εμπειρίες. Στη λογοτεχνία ενηλίκων μπορούσα να αφήσω το σκοτάδι να απλωθεί περισσότερο. Χωρίς να χρειάζεται να ανάψω ένα φως στο τέλος. Με γοήτευε και η ιδέα να πειραματιστώ με τον αναγνώστη. Να τον κάνω να αμφιβάλλει. Να πιστεύει πως ανακάλυψε την αλήθεια και, λίγες σελίδες παρακάτω, να συνειδητοποιεί πως βιάστηκε. Πρέπει να ομολογήσω πως πήρα πολύ σοβαρά την απόφασή μου να μη γράψω ένα υπερβολικά σοβαρό βιβλίο. Το χιούμορ και η ειρωνεία θέλησα συνειδητά να είναι μέρος αυτής της περιπέτειας.

–Ποια ήταν η αφορμή για τη δημιουργία της «Γέννησης ενός Θανάτου»; Όλα ξεκίνησαν από έναν προβληματισμό. Πόσο εύκολα πιστεύουμε μια ιστορία όταν κάποιος μας την αφηγείται πειστικά; Πόσο πρόθυμοι είμαστε να αμφισβητήσουμε όσα θεωρούμε δεδομένα; Ήθελα μια ιστορία όπου τίποτα δεν θα ήταν αυτό που φαίνεται. Ένα σπίτι στο βουνό. Μια ασυνήθιστη συνάντηση. Μια φαινομενικά αθώα πρόσκληση. Άνθρωποι με μυστικά. Κι ένας αφηγητής που γνωρίζει περισσότερα απ’ όσα αποκαλύπτει. Με ενδιέφερε να αντιστρέψω τη συνηθισμένη πορεία. Αντί να ξεκινήσω από ένα έγκλημα και να αναζητήσω τον ένοχο, θέλησα να παίξω με την έννοια του τέλους. Να δημιουργήσω την αίσθηση πως κάτι τελείωσε, ενώ όλα μόλις αρχίζουν. Και κάπως έτσι γεννήθηκε ένας θάνατος. Ανακάλυψα πως η συγγραφή ενός τέτοιου μυθιστορήματος μοιάζει με παρτίδα σκάκι. Χρειάζεται να γνωρίζεις τις επόμενες κινήσεις. Να αφήνεις ίχνη. Η ανατροπή πρέπει να αιφνιδιάζει. Να μπορεί ο αναγνώστης, κοιτάζοντας πίσω, να αναγνωρίσει τα σημάδια.

–Ποιο είναι το κεντρικό συναισθηματικό ή υπαρξιακό αποτύπωμα που θέλετε να αφήσει το βιβλίο στον αναγνώστη; Θα ήθελα, κλείνοντας το βιβλίο, ο αναγνώστης να μην είναι τόσο βέβαιος για όσα πίστευε όταν το άνοιξε. Με απασχολεί η ευκολία με την οποία δικαιολογούμε τις πράξεις μας. Μετατρέπουμε την ενοχή σε αυτοδικαίωση. Την εξαπάτηση σε αναγκαιότητα. Την εκδίκηση σε δικαιοσύνη. Και με ενδιαφέρει εκείνη η λεπτή γραμμή ανάμεσα σε όσα μας συμβαίνουν και σε όσα επιλέγουμε να κάνουμε εξαιτίας τους. Όλοι κουβαλούμε πληγές. Δεν γινόμαστε όμως όλοι ίδιοι άνθρωποι. Κάπου ανάμεσα στο παρελθόν και στις πράξεις μας βρίσκεται η προσωπική ευθύνη. Δεν ήθελα έναν κόσμο όπου το καλό και το κακό διαχωρίζονται εύκολα. Ήθελα χώρο για την αμφιβολία. Κυρίως όμως να αναρωτηθεί: Είμαστε τελικά αυτοί που νομίζουμε πως είμαστε;

–Πώς η εμπειρία σας στην εκπαίδευση και την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού επηρέασε τον τρόπο που ψυχογραφείτε τους χαρακτήρες σας; Τριάντα πέντε χρόνια στην εκπαίδευση με έμαθαν να μη βιάζομαι να κρίνω. Να αναζητώ πίσω από κάθε συμπεριφορά την ιστορία της. Κάθε άνθρωπος κουβαλά περισσότερες από μία ιστορίες. Εκείνη που αφηγείται στους άλλους. Εκείνη που λέει στον εαυτό του. Κι εκείνη που δεν τολμά να αντικρίσει. Ωστόσο, όταν γράφω λογοτεχνία, δεν αισθάνομαι την ανάγκη να διδάξω. Η λογοτεχνία δεν είναι μάθημα ηθικής. Είναι χώρος ελευθερίας. Οι ήρωές μου έχουν δικαίωμα να είναι ατελείς. Αντιφατικοί. Ακόμη και αντιπαθείς. Δεν χρειάζεται να συμφωνώ μαζί τους για να τους επιτρέψω να υπάρξουν. Προσπάθησα να τους ακούσω πριν τους κρίνω. Γιατί πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει μια ιστορία. Όχι απαραίτητα μια δικαιολογία. Αλλά μια ιστορία που αξίζει να διερευνηθεί.

–Τι συμβολίζει ο τίτλος «Η Γέννηση ενός Θανάτου» και πώς ο μεσογειακός ήλιος διαμορφώνει την ατμόσφαιρα του μυστηρίου; Ο τίτλος είναι μια αντίφαση. Και οι αντιφάσεις με γοητεύουν. Η γέννηση είναι αρχή. Ο θάνατος τέλος. Τι συμβαίνει όταν συναντιούνται; Όταν ένας θάνατος δεν κλείνει την ιστορία, αλλά την αρχίζει; Όσο για τον μεσογειακό ήλιο, έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε το σκοτάδι με τον φόβο και το φως με την αλήθεια. Όμως το φως της Μεσογείου μπορεί να γίνει εκτυφλωτικό. Και όταν το φως σε τυφλώνει, δεν βλέπεις. Μ’ αρέσουν οι αντιθέσεις. Η ομορφιά του τοπίου απέναντι στην ασχήμια μιας πράξης. Η καλοκαιρινή ανεμελιά απέναντι στην απειλή. Αυτό με γοητεύει στο μεσογειακό νουάρ. Δεν χρειάζεται να σβήσει ο ήλιος για να εμφανιστεί το σκοτάδι.

–Πώς εμπλέκονται τα παιχνίδια της μνήμης και η υποκειμενική αλήθεια του κάθε ήρωα στην εξέλιξη της πλοκής; Η μνήμη είναι ένας παράξενος αφηγητής. Επιλέγει. Ανασυνθέτει. Παραλείπει. Άλλοτε προστατεύει. Άλλοτε προδίδει. Οι ήρωες κουβαλούν διαφορετικές εκδοχές του παρελθόντος. Η μνήμη δεν είναι πάντοτε αξιόπιστος μάρτυρας. Ιδιαίτερο ρόλο έχει ο αφηγητής. Ο αναγνώστης συνηθίζει να τον εμπιστεύεται. Εγώ θέλησα να αμφισβητήσω αυτή τη βεβαιότητα. Με γοητεύει και η εξουσία εκείνου που αφηγείται. Ο αναγνώστης καλείται να συμμετάσχει. Να παρατηρήσει. Να υποψιαστεί. Να αμφισβητήσει. Γιατί η αλήθεια δεν ταυτίζεται πάντοτε με την ιστορία που ακούμε. Άλλωστε, τον προειδοποιώ από τις πρώτες σελίδες: «Είμαστε οι ιστορίες μας. Και σπάνια οι ιστορίες είναι αυτό που φαίνεται».

Ελεύθερα 18.10.2026