Πάει με συγκεκριμένη ατζέντα στην Άγκυρα: Λευκωσία και Βρυξέλλες συμφώνησαν το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί ο Φίτο για Κυπριακό-Ευρωτουρκικά

Πάρε-δώσε σε Ευρωτουρκικά και Κυπριακό από τον Ραφαέλε Φίτο κατά την επίσκεψή του στην Άγκυρα και τη συνάντηση με Χακάν Φιντάν. Στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και απεσταλμένος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Κυπριακό, συμφωνήθηκε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί.

Πηγές που γνωρίζουν πολύ καλά το περιεχόμενο της συζήτησης Χριστοδουλίδη – Φίτο, ανέφεραν στον Φιλελεύθερο ότι οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι το κλειδί για την περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τα Ευρωτουρκικά, είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά το 2017.

Εκτιμάται ότι εάν η Τουρκία συγκατανεύσει ώστε να επαναρχίσουν οι συνομιλίες στο Κυπριακό, τότε θα υπάρξει παράλληλη κίνηση και από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης στα θέματα ενδιαφέροντος της Άγκυρας. Τα τρία θέματα τα οποία ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την Τουρκία σ’ ό,τι αφορά τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι: Τελωνειακή Ένωση, Φιλελευθεροποίηση θεωρήσεων εισόδου και SAFE.

Ως προς το θέμα της φιλελευθεροποίησης θεωρήσεων εισόδου υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις από αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο θέμα του SAFE επίσης υπάρχουν ενστάσεις, ειδικά όμως από την Ελλάδα λόγω του συνεχιζόμενου casus belli από πλευράς Τουρκίας, αλλά και των πρόσφατων ενεργειών της με αφορμή το GSI.

Το θέμα στο οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί ομοφωνία και να προχωρήσει είναι η τελωνειακή ένωση, όπου το βασικό κώλυμα ήταν η Κύπρος. Η Τουρκία επιμένει να αρνείται τελωνειακή ένωση με όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Εάν η Τουρκία συμφωνήσει στο να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό, τότε Ευρωπαϊκή Ένωση και Κυπριακή Δημοκρατία θα είναι θετικές ώστε να ανοίξει εκ νέου ο διάλογος για την τελωνειακή ένωση. Εκτιμάται από διπλωματικούς κύκλους ότι η μεν Λευκωσία θέλει επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό και η δε Τουρκία να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για την τελωνειακή ένωση, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να επιτευχθεί μια συμφωνία.

Η Λευκωσία έχει επίσης ξεκαθαρίσει πως δεν αρκεί μόνο μια θετική απάντηση από την Τουρκία, αλλά να ανταποκριθεί θετικά ως προς το σημείο εκκίνησης των διαπραγματεύσεων που είναι το σημείο διακοπής στο Κραν Μοντανά. Κάτι με το οποίο συμφωνεί και η ΕΕ.

Υπάρχουν ενδείξεις, αλλά…

Αυτό που κρατά η Λευκωσία από τις τρεις συνομιλίες που είχε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης με Αντόνιο Γκουτέρες, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Ραφαέλε Φίτο είναι η εκτίμησή τους ότι υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η προσπάθεια μπορεί να αποδώσει. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν μάλιστα το γεγονός ότι ο Ραφαέλε Φίτο είναι πολύ προσεκτικός στις κινήσεις του και το γεγονός ότι επέλεξε να πάει αυτή τη χρονική περίοδο στην Άγκυρα μπορεί να σημαίνει κάτι.

Από την άλλη, στέκονται και στα όσα ο ίδιος ο ΓΓ ΟΗΕ ανέφερε προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι θέλει να προχωρήσει και να οδηγήσει το Κυπριακό στο σημείο επανέναρξης διαπραγματεύσεων, πριν ολοκληρώσει τη θητεία του.

Την ίδια ώρα όμως οι ίδιοι κύκλοι σημειώνουν ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ένα θετικό αποτέλεσμα από τη συνάντηση Ραφαέλε Φίτο και Χακάν Φιντάν στις 20 Νοεμβρίου στην Άγκυρα.

Αισιοδοξία για το Σένγκεν

Κατά την επικοινωνία του με τον Ευρωπαίο αντιπρόεδρο, Ραφαέλε Φίτο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συζήτησε και το θέμα της ένταξης της Κύπρου στον μηχανισμό Σένγκεν. Από πλευράς Λευκωσίας υπάρχει βεβαιότητα ότι εντός του 2027 η Κύπρος θα πετύχει το στόχο της ένταξης, με πολύ πιθανή ημερομηνία την 1η Ιουλίου.

Αυτό που συζήτησε ο ΠτΔ, τόσο με τον Φίτο, όσο και με τη Φον ντερ Λάιεν είναι η δουλειά που θα πρέπει να γίνει τώρα από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με αμφότερους τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να στέλνουν το μήνυμα ότι θα καταβληθεί προσπάθεια να προχωρήσει η δουλειά της Κομισιόν με γρήγορους ρυθμούς. Η τεχνική προετοιμασία που έπρεπε να γίνει από πλευράς Κύπρου έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Μίλησε για τις υβριδικές απειλές

Κατά την πρώτη ημέρα της παρουσίας του εδώ στο Δουβλίνο, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης συμμετείχε σε θεματική συζήτηση, στο πλαίσιο των εργασιών της 9ης Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας.

Μιλώντας στη θεματική συζήτηση με θέμα «Η ασφάλεια και η υπεράσπιση μιας δημοκρατικής Ευρώπης», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στις υβριδικές απειλές που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά κράτη και όχι μόνο, σημειώνοντας ότι «οι υβριδικές απειλές γίνονται ολοένα και συχνότερες και, ίσως το πιο ανησυχητικό, αρχίζουν να αντιμετωπίζονται ως κάτι φυσιολογικό.

Από τις κυβερνοεπιθέσεις και τα περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέχρι την παραπληροφόρηση και τις ξένες παρεμβάσεις, φαινόμενα που κάποτε θεωρούνταν σπάνια φαινόμενα, τώρα τείνουν πλέον να αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς μας». Υπογράμμισε ότι «δεν μπορούμε να επιτρέψουμε αυτές οι απειλές να αποτελέσουν τη νέα κανονικότητα».

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι «η απάντησή μας πρέπει να είναι ολοκληρωμένη, συντονισμένη και να βασίζεται σε αρχές», επισημαίνοντας πως «οφείλουμε να ενημερώνουμε και να προστατεύουμε καλύτερα τους πολίτες μας. Ιδιαίτερα σήμερα, με τη ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών μας αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας. Είναι κάτι που επιδιώκουμε ενεργά και στην Κύπρο», ανέφερε.

Σημείωσε ακόμη ότι «ως ΕΕ πρέπει να ενισχύσουμε την εποπτεία των ψηφιακών πλατφορμών και των εταιρειών τεχνολογίας. Η μεγαλύτερη διαφάνεια, η λογοδοσία και οι αποτελεσματικές δικλίδες προστασίας απέναντι στην κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι απαραίτητες για την προστασία των δημοκρατικών μας κοινωνιών».

Είπε, επίσης, ότι πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως και αποτελεσματικά τα συλλογικά ευρωπαϊκά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων των μηχανισμών για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών, της κυβερνοδιπλωματίας και της χειραγώγησης της πληροφόρησης από ξένους παράγοντες, καθώς και οι στοχευμένες κυρώσεις κατά όσων ευθύνονται για τέτοιες ενέργειες.

Καταληκτικά ανέφερε ότι η προάσπιση της Ευρώπης δεν αφορά μόνο την προστασία των συνόρων και των κρίσιμων υποδομών, αλλά και την προστασία των πολιτών, των δημοκρατικών θεσμών και της εμπιστοσύνης πάνω στην οποία οικοδομούνται οι κοινωνίες.

Συνάντηση με τον Καναδό Πρωθυπουργό

Ιδιαίτερης πολιτικής σημασίας είχε και η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Πρωθυπουργό του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ. Μια συνάντηση η οποία ζητήθηκε από την καναδική πλευρά και είναι η πρώτη υψηλού επιπέδου μετά από οκτώ χρόνια.

Ο Καναδάς αποδίδει υψηλή σημασία στην ενίσχυση των σχέσεών του με την ΕΕ: Στρατηγική συνεργασία ΕΕ – Καναδά και συμμετοχή του στο πρόγραμμα SAFE καθιστώντας τον το πρώτο κράτος εκτός ΕΕ που συμμετέχει. Παράλληλα, εκκρεμεί η επικύρωση της CETA σε εννέα κράτη-μέλη, περιλαμβανομένης και της Κύπρου.

Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν το Κυπριακό και η περιφερειακή ασφάλεια. Σημειώνεται ότι ο Καναδάς τηρεί παραδοσιακά στάση αρχών και στηρίζει την επίτευξη λύσης στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του ΣΑ ΟΗΕ.

Η Κύπρος βλέπει επίσης προοπτικές προσέλκυσης καναδικών επενδύσεων και ενίσχυσης των εμπορικών σχέσεων, ιδιαίτερα σε ενέργεια και τεχνολογία. Ο Καναδάς είναι η εντέκατη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και σημαντικός παραγωγός ενέργειας και κρίσιμων ορυκτών.