Ενισχύεται το ενεργειακό αποτύπωμα της Κύπρου: Η γεωπολιτική σημασία της σημερινής υπογραφής ENI – Κυβέρνησης για το κοίτασμα Κρόνος

Η σημερινή συμφωνία της ιταλικής ENI με την κυπριακή κυβέρνηση αποτελεί, αφενός, ψήφο εμπιστοσύνης προς τη Λευκωσία και, αφετέρου, ενισχύει το ενεργειακό αποτύπωμα της Κύπρου. Η απόφαση του ιταλικού κολοσσού να προχωρήσει στην κατασκευή και εγκατάσταση των υποδομών ανάπτυξης του κοιτάσματος Κρόνος είναι ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο.

Στις 12 το μεσημέρι, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θα συναντηθεί στο Προεδρικό Μέγαρο με αντιπροσωπεία της ENI, με επικεφαλής τον γενικό διευθυντή επιχειρήσεων Γκουίντο Μπρούσκο. Αμέσως μετά θα πραγματοποιηθεί στον Λόφο η τελετή υπογραφής της σύμβασης EPCI (μελέτη, προμήθειες, κατασκευή και εγκατάσταση) για το κοίτασμα.

Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε η Wall Street Journal, τα συμβόλαια που θα υπογραφούν το μεσημέρι στη Λευκωσία έχουν συνολική αξία έως και 1,8 δισ. δολαρίων. Αφορούν την κατασκευή υποθαλάσσιων υποδομών, που θα επιτρέψουν την εξόρυξη και την επεξεργασία του φυσικού αερίου, καθώς και τη μεταφορά του μέσω αγωγών στην Αίγυπτο.

Ανώτατη κυβερνητική πηγή, με την οποία μίλησε ο «Φιλελεύθερος», επιβεβαίωσε τις πληροφορίες της WSJ. Κατά την ίδια πηγή, η αξία των συμβολαίων θα κυμανθεί μεταξύ 1,3 και 1,8 δισ. δολαρίων.

Η κοινή απόφαση της ENI και της γαλλικής TotalEnergies να ξεκινήσουν τα έργα κατασκευής των υποθαλάσσιων αγωγών θα επιτρέψει την έναρξη της παραγωγής κυπριακού φυσικού αερίου μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028. Οι δύο εταιρείες διαχειρίζονται από κοινού το κοίτασμα Κρόνος.

Τον Ιούλιο λήφθηκε η απόφαση

Όπως αναφέρει η WSJ, και επιβεβαιώνει η Λευκωσία, οι δύο εταιρείες αποφάσισαν τον περασμένο Ιούλιο να προχωρήσουν το έργο, δίνοντας προτεραιότητα στην ταχεία ανάπτυξή του. Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση έπαιξε η αξιοποίηση των υφιστάμενων αγωγών και εγκαταστάσεων επεξεργασίας.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Halliburton ανακοίνωσε ότι εξασφάλισε το συμβόλαιο για τις γεωτρήσεις του έργου, ενώ η McDermott γνωστοποίησε ότι επιλέχθηκε για το υποθαλάσσιο σκέλος, η αξία του οποίου εκτιμάται μεταξύ 500 και 750 εκατ. δολαρίων.

Ενισχύει το στόχο της ΕΕ

Οι κινήσεις αυτές έχουν ευρύτερη ενεργειακή σημασία, καθώς το κυπριακό αέριο θα συμβάλει στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απεξαρτηθεί από το αμερικανικό και το ρωσικό φυσικό αέριο.

Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, κυρίως η συνεχιζόμενη αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, έχουν προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου και αναγκάζουν την Ευρώπη να αναζητήσει επειγόντως εναλλακτικές πηγές προμήθειας. Πρόκειται για τη δεύτερη ανάλογη κρίση μέσα σε πέντε χρόνια, μετά την ευρείας κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Όπως σημειώνει η WSJ, η Ευρώπη εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Γι’ αυτό, η αξιοποίηση κοιτασμάτων πιο κοντά στην ήπειρο αναμένεται να περιορίσει ορισμένες ανησυχίες για την ενεργειακή της ασφάλεια.

Γεωπολιτικό το κέρδος

Για τη Λευκωσία, η σημερινή τελετή προσφέρει κυρίως γεωπολιτικό κέρδος, καθώς τα έσοδα από την πώληση του κυπριακού φυσικού αερίου δεν αναμένονται σύντομα. Όπως σημειώνουν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές, η απόφαση των Ιταλών κινείται στην κατεύθυνση που υποδεικνύει εδώ και χρόνια η κυπριακή κυβέρνηση στους εταίρους της στην ΕΕ: η Ευρώπη πρέπει να δώσει μεγαλύτερη σημασία στις ενεργειακές πηγές εντός της Ένωσης, για να απεξαρτηθεί από τρίτους προμηθευτές, όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία.

Την ίδια ώρα, με δεδομένη την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειες της σύγκρουσης Ιράν-ΗΠΑ, η αναζήτηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας είναι πλέον επιτακτική ανάγκη για την Ευρώπη. Προς αυτή την κατεύθυνση, πρωταγωνιστικό ρόλο φαίνεται να αναλαμβάνουν οι ευρωπαϊκοί ενεργειακοί κολοσσοί.

Μια συμφέρουσα λύση

Η δυνατότητα αξιοποίησης των υφιστάμενων αιγυπτιακών υποδομών στο γειτονικό κοίτασμα Ζορ (Zohr) καθιστά το έργο οικονομικότερο.

Η ENI θα χρειαστεί να κατασκευάσει μόνο τους αγωγούς που θα συνδέουν τις γεωτρήσεις με το υφιστάμενο δίκτυο του αιγυπτιακού κοιτάσματος. Παράλληλα, θα κατασκευαστεί ένας επιπλέον αγωγός, που θα συνδέει τη μονάδα επεξεργασίας φυσικού αερίου του Ζορ με τον τερματικό σταθμό LNG της Νταμιέτα.

Στη συνέχεια, το υγροποιημένο φυσικό αέριο θα φορτώνεται σε πλοία και θα μεταφέρεται στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, το κοίτασμα Κρόνος περιέχει περισσότερα από 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η παραγωγή αναμένεται να σταθεροποιηθεί στα 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια ημερησίως περίπου.

Η ENI διαχειρίζεται ένα ακόμη τεμάχιο στην κυπριακή ΑΟΖ και συμμετέχει σε δύο επιπλέον, τα οποία διαχειρίζεται η TotalEnergies.

Έντονη δραστηριότητα

Η WSJ επισημαίνει ότι το έργο προχωρά σε μια περίοδο έντονης δραστηριότητας στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή.

Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι η αμερικανική Chevron βρίσκεται σε συνομιλίες για την προώθηση του έργου φυσικού αερίου Αφροδίτη, ανοικτά της Κύπρου. Το κοίτασμα ανήκει από κοινού στη Chevron, στην ισραηλινή NewMed Energy και στη βρετανική Shell.

Κατά το δημοσίευμα, η Shell έχει συμφωνήσει να πωλήσει το μερίδιό της στο κοίτασμα στον ουγγρικό όμιλο MOL. Η συμφωνία αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027.