Τουρκικής συνταγής επικίνδυνο κοκτέιλ στην Ανατολική Μεσόγειο

Εδραίωση της «κυριαρχίας» της στην περιοχή επιχειρεί η Άγκυρα, ανοίγοντας συνεχώς νέα μέτωπα και τεντώνοντας το σχοινί της έντασης. Το τουρκολιβυκό, το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Κύπρου, το έργο πόντισης του τηλεπικοινωνιακού καλωδίου EMC (East to Med Corridor) και η εν γένει συμπεριφορά της κατοχικής δύναμης, με χαρακτηριστικά «περιφερειακού τραμπούκου»,  δημιουργούν ένα «εκρηκτικό κοκτέιλ». Ένα επικίνδυνο κοκτέιλ, το οποίο αποτελεί τη συνταγή διαχείρισης της τουρκικής πλευράς των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Η επιλογή της έντασης από την πλευρά της Τουρκίας έχει δυο στόχους. Πρώτο, να αποτελέσει εργαλείο επιβολής των σχεδιασμών της και δεύτερο, να εξαναγκάσει τους υπόλοιπους παίκτες στην περιοχή, μπροστά στον κίνδυνο «θερμού επεισοδίου» να αποδεχθούν τους όρους της.

Είναι, συνεπώς, πρόδηλο από τις εξελίξεις στα διάφορα μέτωπα, ότι η κατοχική Τουρκία βρίσκεται συνεχώς σε επιθετική διάταξη και επιχειρεί διά της έντασης να επιβάλλει τετελεσμένα. Αυτή η τακτική υιοθετείται με στόχο να ακυρώσει οποιαδήποτε κίνηση, σχεδιασμό, άλλων κρατών.

Συνεπώς, η  Άγκυρα επιχειρεί πρώτά διά της έντασης να επιβάλλει  τους σχεδιασμούς της και μετά να επιστρατεύσει τη διπλωματία, για να «κατοχυρώσει» τις επεκτατικές της επιδιώξεις και πολιτικά.

Η αντιμετώπιση

Η τακτική της επιβολής των τουρκικών σχεδιασμών θα εξαρτηθεί από τον τρόπο που θα αντιμετωπισθεί η Άγκυρα.

Στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Κύπρου, η μόνη απάντηση στους «λεονταρισμούς» της Άγκυρας είναι να επαναρχίσει το έργο και να προχωρήσει μέχρι τέλους. Η Τουρκία, όπως έχει επαναλάβει προ ημερών ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ζητά γραπτή ενημέρωση για να δίνει προφανώς η ίδια άδεια για τις εργασίες.  Η Αθήνα δηλώνει κατηγορηματικά ότι το ελληνικό κράτος θα εκδίδει τις NAVTEX, όπως και η Λευκωσία, όταν τα σκάφη θα εκτελούν εργασίες στη δική της θαλάσσια περιοχή.

Η γαλλική πλευρά, πάντως, εξ όσων πληροφορούμαστε, υποδεικνύει προς την Αθήνα πως θα πρέπει να πέσουν οι τόνοι με την Τουρκία, να αποφεύγονται αναφορές στην Άγκυρα, «για να προχωρήσουν οι εργασίες». Το Παρίσι προφανώς και συζητά με την Άγκυρα το έργο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η γαλλική πλευρά, θα πράξει οτιδήποτε με το οποίο δεν θα συμφωνεί η ελληνική πλευρά.

Το  σκάφος KOBI RUEGG, που διεξάγει έρευνες σχετικά με την πόντιση του τηλεπικοινωνιακού καλωδίου EMC (East to Med Corridor) σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, κινείται σε «τρικυμία» NAVTEX, καθώς εκδίδονται τόσο από την Ελλάδα και την Κύπρο, όταν βρίσκεται στη δική τους θαλάσσια περιοχή και σε όλες τις περιπτώσεις από την  Τουρκία. Το ερώτημα είναι κατά πόσο το σκάφος υποβάλει αίτημα αδειοδότησης ερευνών προς την Τουρκία καθώς η Άγκυρα αυτό ισχυρίζεται ( οι έρευνες διεξάγονται με τη «συγκατάθεση της Δημοκρατίας της Τουρκίας, εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο»). Η Άγκυρα θεωρεί ότι όλη η περιοχή βρίσκεται εντός της «τουρκικής υφαλοκρηπίδας»!

Ενώ όλα αυτά διαδραματίζονται, είμαστε χρονικά πολύ κοντά να κριθούν όλοι οι παίκτες σε σχέση, πρωτίστως, με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Κύπρου. Κατά πόσο, δηλαδή, θα προχωρήσει, όπως έχει εξαγγελθεί, ανεξαρτήτως των τουρκικών ενεργειών. Αυτό θα διαφανεί τις επόμενες ημέρες και θα είναι μια μεγάλη δοκιμή για όλους, οι οποίοι θα κριθούν εκ του αποτελέσματος.

Τουρκική «υπερεξάπλωση»

Είναι ξεκάθαρο ότι η Άγκυρα υιοθετώντας τη στρατηγική της  «υπερεξάπλωσης», η οποία έχει προ πολλού ξεπεράσει τα όρια της περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, θεωρεί ότι πρέπει να προβάλει συνεχώς το εργαλείο της στρατιωτικής ισχύος. Μόνο έτσι, θεωρεί,  ότι  επιτυγχάνει το στόχο της.

Ο τουρκικός σχεδιασμός βρίσκεται σε εξέλιξη. Διάφορες κινήσεις επιβεβαιώνουν ότι η Άγκυρα έχει «οδικό χάρτη». Οι εξελίξεις, ωστόσο,  ευνοούν την τουρκική πλευρά μερικώς. Δεν «παίζει» μόνη της. Ούτε στην περιοχή ( Ισραήλ, Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος), ούτε ευρύτερα ( ΗΠΑ, Ρωσία, αραβικές χώρες).

Είναι προφανές ότι η  κατοχική πλευρά, μετά την πραξικοπηματική ενέργεια με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, που μέσα από ανατροπές επικυρώθηκε από τη λεγόμενη Βουλή της Λιβύης, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα δικό της άξονα στην περιοχή, που θα διευκολύνει τη στρατηγική ελέγχου και την κυριαρχία της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η Συρία είναι ένα δεύτερο πεδίο, στο οποίο ωστόσο υπάρχουν δυσκολίες, παρά τις καλές σχέσεις με το καθεστώς και τη βοήθεια, την οποία του παρέχει. Και η δυσκολία αφορά την αντίδραση του Ισραήλ, το οποίο δεν θα αφήσει, όπως δηλώνεται από την κυβέρνηση της χώρας αυτής, την Τουρκία να ελέγξει τη Συρία.

Είναι πρόδηλο ότι η  Άγκυρα, επιχειρεί βήμα- βήμα να συμπληρώσει το πάζλ της «Γαλάζιας Πατρίδας», γι’ αυτό και κάθε ενέργεια της λειτουργεί προς την κατεύθυνση ολοκλήρωσης των επεκτατικών της σχεδιασμών. Μια σειρά από ενέργειες, δείχνουν πρόθεση να κινηθεί γρήγορα στις μεθοδεύσεις εδραίωσης της παρουσίας της στην ευρύτερη περιοχή.

Εξωγενείς παράγοντες

Μια παράμετρος που ενδεχομένως να επηρεάσει τους τουρκικούς σχεδιασμούς ενδεχομένως να είναι και η επαναπροσέγγιση ΗΠΑ-Ρωσίας. Εάν αυτό προχωρήσει τότε το γεωπολιτικό βάρος της Τουρκίας θα αλλάξει, θα μειωθεί. Είναι σαφές πως εάν αυτή η προσέγγιση προχωρήσει, Ουάσιγκτον και Μόσχα δεν θα έχουν ανάγκη το τουρκικό χαρτί. Θα πρέπει, την ίδια ώρα, να αναφερθεί ότι από την επανασυγκόλληση των σχέσεων ΗΠΑ- Ρωσίας θα επηρεασθεί αρνητικά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που έχει εγκλωβιστεί στο ουκρανικό, χωρίς να έχει δημιουργήσει διαδρομές εξόδου.

Οι εξελίξεις αυτές, αν και δεν μπορεί να γίνει ασφαλής πρόβλεψη, ιδιαίτερα όταν ένας από τους πρωταγωνιστές είναι ο ένοικος του Λευκού Οίκου, μπορεί, στην περίπτωση που γίνουν προληπτικές και έγκαιρα κινήσεις, να ευνοήσουν και τους ελλαδό-κυπριακούς σχεδιασμούς.

Ετοιμάζει εκπλήξεις στην Αττάλεια η κατοχική Τουρκία

Εκπλήξεις φαίνεται να ετοιμάζει η κατοχική Τουρκία  στη Σύνοδο Κορυφής για το Κλίμα COP 31, των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θα φιλοξενηθεί στην τουρκική πόλη Αττάλεια, το Νοέμβριο. Μετά, που εξαναγκάσθηκε να προσκαλέσει- ως ήταν υποχρεωμένη- τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, η Άγκυρα μεθόδευσε να βρεθεί εκεί, στη Σύνοδο, ο εγκάθετος της στα κατεχόμενα, Τουφάν Έρχιουρμαν.

Η Λευκωσία βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή τόσο με τα Ηνωμένα Έθνη όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Βρυξέλλες παρεμβαίνουν στο ψηλότερο επίπεδο προς την Άγκυρα και επισημαίνει την ανάγκη να αποφευχθούν εκπλήξεις. Η κατοχική πλευρά παρά το γεγονός ότι διαβεβαιώνει ότι δεν θα προβεί σε οποιαδήποτε ενέργειες, που θα προκαλέσει προβλήματα και κρίση, ωστόσο, δεν γίνεται πιστευτή.

Όλες οι ενδείξεις συνηγορούν ότι ετοιμάζει… εκπλήξεις. Είναι σαφές πως θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει την ευκαιρία, που φιλοξενήσει τη Σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών,  για να προωθήσει παράνομες και παράλογες επιδιώξεις του καθεστώτος Ερντογάν. Η Λευκωσία, σημειώνουν ενημερωμένες πηγές, είναι έτοιμη για να αντιμετωπίσει τις όποιες εκπλήξεις, καθώς είναι, λίγο-πολύ, προβλεπτές.

Η σύγκληση άτυπης Πενταμερούς για το Κυπριακό

Η διάνοιξη οδοφραγμάτων θα οδηγήσει στη σύγκληση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψη για το Κυπριακό. Αυτή είναι η εκτίμηση της Γραμματείας των Ηνωμένων Εθνών γι’ αυτό και οι επόμενες εβδομάδες κρίνονται καθοριστικές, παρά την απαισιοδοξία, που κυριαρχεί.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η Λευκωσία γνωρίζοντας πως η σύγκληση Πενταμερούς περνά εν πολλοίς από τα οδοφράγματα, επιχειρεί να διευκολύνει τις συζητήσεις με διάφορες ιδέες και εναλλακτικές κινήσεις, χωρίς αυτό να διαφοροποιεί την πρόταση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών  για Μια Μηλιά και Αθηένου- Πυροΐου. Μέχρι στιγμής, η κατοχική πλευρά δεν έχει δώσει σημεία γραφής για αλλαγή στάσης. Επιμένει σε μια παρελκυστική τακτική, επιχειρώντας μονίμως να… προσγειώσει τις όποιες προοπτικές ενδεχομένως να υπάρξουν.

Είναι ξεκάθαρο από τις συζητήσεις και τις δημόσιες τοποθετήσεις, ότι ο  κατοχικός ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, δεν παρουσιάζεται διατεθειμένος να εισέλθει σε μια συζήτηση, που θα διευκολύνει τα επόμενα βήματα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έχει παρουσιάσει διάφορες ιδέες (19 στον αριθμό), με απώτερο στόχο να ξεκινήσει μια συζήτηση, η οποία βαθμηδόν θα οδηγήσει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν διαπιστώνεται διάθεση για συζήτηση από την τουρκική πλευρά.

Για παράδειγμα, η πρόταση για την Αμμόχωστο, απορρίφθηκε από τον κ. Έρχιουρμαν επειδή δεν είναι, όπως ανέφερε, «ισορροπημένη». Παράλληλα σπεύδει να αναφέρει πως παρόμοια πρόταση απορρίφθηκε από τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Αυτό, όμως, δεν ισχύει. Ο Τατάρ έχει απορρίψει μια άλλη πρόταση, που όντως περιλάμβανε και την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου. Αλλά συζήτησε την πρόταση του 2006, επί Προεδρίας του Τάσσου Παπαδόπουλου και μετά την απέρριψε. Στην περίπτωση του Έρχιουρμαν απέρριψε την πρόταση πριν καν να  τη συζητήσει.

Η πρόταση Χριστοδουλίδη αφορά την επιστροφή της κατεχόμενης περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου, υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών και την λειτουργία του λιμανιού της πόλης για εμπόριο, υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2006, το δεύτερο εξάμηνο, επί φιλανδικής Προεδρίας στην Ε.Ε., παρουσιάσθηκε μια πρόταση, που αποσκοπούσε και στο ξεπάγωμα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. Γι’ αυτό και περιλάμβανε και κυπρογενείς υποχρεώσεις.

Η πρόταση περιλάμβανε επιστροφή της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου υπό τον ΟΗΕ, λειτουργία του λιμανιού υπό την αιγίδα και τον έλεγχο της Ε.Ε. και διεξαγωγή απευθείας εμπορίου και η Τουρκία θα άνοιγε τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της για τα κυπριακά εμπορικά πλοία και αεροπλάνα. Η πρόταση απορρίφθηκε από τουρκικής πλευράς, που αποδεχόταν την πρόταση για το λιμάνι, όχι όμως όσα αφορούσαν την περίκλειστη περιοχή. Η συνέχεια γνωστή. «Πάγωσαν» οκτώ ενταξιακές διαπραγματεύσειςτης Τουρκίας

Η άφιξη, τις επόμενες ημέρες, της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γ.Γ. του ΟΗΕ στο Κυπριακό, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, στο νησί θα ενισχύσει το μομέντουμ, αλλά δεν αναμένονται θεαματικά αποτελέσματα. Άλλωστε η κ. Ολγκίν, διά της αρθρογραφίας της, έδωσε απαισιόδοξο στίγμα, αφήνοντας παράλληλα αιχμές.