Η οριζόντια ψηφοφορία επιστρέφει στη Βουλή: Τι προβλέπει πρόταση νόμου – Εισήγηση και για εκλογή των αρχηγών κομμάτων με σταυρούς προτίμησης

Αλλαγές στην εκλογική διαδικασία επιχειρούν οι βουλευτές της Άμεσης Δημοκρατίας, Δημήτρης Σούγλης και Γιάννης Λαούρης, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις νόμου για την οριζόντια ψηφοφορία στις βουλευτικές και ευρωβουλευτικές εκλογές, τον τρόπο εκλογής των αρχηγών των κομμάτων και τη συμμετοχή ανεξάρτητων συνδυασμών στη δεύτερη κατανομή εδρών.

Το ζήτημα της οριζόντιας ψηφοφορίας επανέφερε στην επικαιρότητα το Κίνημα Οικολόγων, ενώ ακολούθησαν συναντήσεις με τη ΔΗΠΑ, την ΕΔΕΚ, την Άμεση Δημοκρατία και το ΑΛΜΑ.

Οριζόντια ψηφοφορία

Σκοπός των δύο προτάσεων νόμου είναι η θεσμοθέτηση της οριζόντιας ψηφοφορίας κατά τη διεξαγωγή των εκλογών για την ανάδειξη των μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ώστε οι ψηφοφόροι να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν υποψηφίους από διαφορετικούς συνδυασμούς, χωρίς να είναι απαραίτητο να δηλώνουν κομματική προτίμηση.

Ειδικότερα, προτείνεται τα ψηφοδέλτια στα οποία δεν καταγράφεται κομματική προτίμηση, αλλά υπάρχει επιλογή υποψηφίων, να μην θεωρούνται άκυρα, όπως ισχύει σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες που δεν υποστηρίζουν συγκεκριμένο κόμμα θα μπορούν να συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία, επιλέγοντας υποψηφίους της προτίμησής τους από διαφορετικούς συνδυασμούς, αντί να καταφεύγουν στην αποχή και την αποστασιοποίηση από την πολιτική.

Η πρόταση νόμου που αφορά τις βουλευτικές εκλογές προβλέπει, επιπλέον, την κατάργηση διάταξης σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται να παρίστανται στα εκλογικά κέντρα υποψήφιοι ή αντιπρόσωποί τους, καθώς και αντιπρόσωποι συνδυασμών υποψηφίων, με τα εμβλήματα των κομμάτων τους.

Η κατάργηση της συγκεκριμένης διάταξης κρίνεται αναγκαία, σύμφωνα με την αιτιολόγηση της πρότασης, ώστε να αποφεύγεται η άσκηση ψυχολογικής πίεσης στους ψηφοφόρους πριν από την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος, τόσο στα εκλογικά κέντρα όσο και μέσω κατ’ οίκον επισκέψεων. Στόχος είναι να μην εξαναγκάζονται να προσέλθουν στις κάλπες οι πολίτες που επιλέγουν να μην ψηφίσουν, δεδομένου ότι οι εκπρόσωποι των κομμάτων καταγράφουν τους εκλογείς που έχουν ήδη ψηφίσει.

Με σταυρούς προτίμησης η εκλογή των αρχηγών κομμάτων

Οι δύο βουλευτές κατέθεσαν, παράλληλα, πρόταση νόμου που αφορά τον τρόπο εκλογής των αρχηγών των κομμάτων και των επικεφαλής συνασπισμών ή συνεργαζόμενων κομμάτων ως μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Συγκεκριμένα, προτείνεται η τροποποίηση του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου, ώστε για τα συγκεκριμένα πρόσωπα να ισχύουν οι ίδιες ρυθμίσεις που εφαρμόζονται για τους υπόλοιπους υποψηφίους.

Σήμερα, η νομοθεσία προβλέπει ότι οι αρχηγοί των κομμάτων και οι επικεφαλής των εν λόγω συνασπισμών θεωρείται ότι λαμβάνουν τόσους σταυρούς προτίμησης όσες είναι οι ψήφοι του συνδυασμού του οικείου κόμματος ή συνασπισμού.

Με την προτεινόμενη τροποποίηση επιδιώκεται η κατάργηση της συγκεκριμένης πρόνοιας. Ως εκ τούτου, οι αρχηγοί κομμάτων και οι επικεφαλής συνασπισμών δεν θα μπορούν να εκλέγονται βουλευτές εάν έχουν λάβει λιγότερους σταυρούς προτίμησης από άλλους υποψηφίους του ίδιου συνδυασμού στην ίδια εκλογική περιφέρεια.

Στη δεύτερη κατανομή και οι συνδυασμοί ανεξάρτητων

Η τρίτη πρόταση νόμου αφορά τη συμμετοχή συνδυασμών ανεξαρτήτων στη δεύτερη κατανομή εδρών, εφόσον συγκεντρώνουν ποσοστό τουλάχιστον 3,6% των έγκυρων ψήφων σε παγκύπρια βάση.

Ειδικότερα, προτείνεται η τροποποίηση του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου, ώστε, πέραν των αυτοτελών κομμάτων και των συνασπισμών κομμάτων, στη δεύτερη κατανομή εδρών να συμμετέχουν και οι συνδυασμοί ανεξαρτήτων που εξασφαλίζουν το συγκεκριμένο ποσοστό.

Σημειώνεται ότι, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, οι συνδυασμοί ανεξαρτήτων συμμετέχουν μόνο στην πρώτη κατανομή εδρών.