Η Λευκωσία ρίχνει την μπάλα στον ΓΓ να κάνει κίνηση με κατάθεση πλαισίου στρατηγικών σημείων

Προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ρίχνει την μπάλα η Λευκωσία, με τον υπουργό Εξωτερικών να θέτει ευθέως το ερώτημα γιατί δεν καταθέτει ακόμη πλαίσιο στρατηγικών σημείων για διαπραγμάτευση. Ο Κωνσταντίνος Κόμπος, απαντώντας στις εκτιμήσεις περί στασιμότητας στο Κυπριακό, διαμήνυσε πως μια τέτοια κίνηση από πλευράς Αντόνιο Γκουτέρες θα μπορούσε να δρομολογήσει «δραματικές εξελίξεις».

Μιλώντας στην εκπομπή «Προεκτάσεις» του ΡΙΚ, ο Κ. Κόμπος απέρριψε κατηγορηματικά τον όρο «στασιμότητα». Τόνισε πως η κρίσιμη στιγμή στο Κυπριακό θα έρθει όταν ο ΓΓ ΟΗΕ θέσει στο τραπέζι «ένα πλαίσιο σημείων στρατηγικού χαρακτήρα», τα οποία πρέπει να τύχουν διαπραγμάτευσης για να φτάσει η διαδικασία στο τέρμα. «Θα είναι μια πολύ σημαντική στιγμή. Αυτό μπορεί να δρομολογήσει δραματικές εξελίξεις, εφόσον κατατεθεί μια τέτοια πρόταση από πλευράς Γενικού Γραμματέα», είπε.

Διευκρίνισε ότι αυτό μπορεί να είναι το έγγραφο συγκλίσεων ή, πιθανότερα, ένα έγγραφο σημείων στρατηγικής απόκλισης, κατά το πρότυπο του Κραν Μοντανά. Παρέπεμψε στην έκθεση του ΓΓ του 2017, όπου καταγράφηκαν τα σημεία στρατηγικής διαφωνίας. Τότε, η λογική ήταν ότι, αν συμφωνηθούν αυτά τα έξι σημεία, ανοίγει ο δρόμος για στρατηγική συμφωνία. «Το ζητούμενο είναι αν θα το κάνει ο Γενικός Γραμματέας, ή μάλλον γιατί δεν το κάνει μέχρι αυτή τη στιγμή», σημείωσε.

«Εμείς είμαστε έτοιμοι. Δεν έχουμε κάτι να φοβηθούμε, εφόσον είναι μέσα στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας», υπογράμμισε. Απέδωσε την καθυστέρηση στην άρνηση της Άγκυρας, η οποία, όπως είπε, «επιβεβαιώνεται και δημόσια». Προϋπόθεση για το επόμενο βήμα είναι να κρίνει ο ΓΓ ότι όλες οι πλευρές είναι διατεθειμένες να εμπλακούν σε διαπραγμάτευση. Το ζητούμενο, πρόσθεσε, είναι αν η τουρκική πλευρά θα μετακινηθεί από τη λογική των δύο κρατών και της κυριαρχικής ισότητας.

Για το έγγραφο συγκλίσεων, που ο ΟΗΕ έχει πει ότι δεν θα παραδώσει στις πλευρές, ο Κ. Κόμπος είπε ότι η Λευκωσία το θεωρεί «εξαιρετικά χρήσιμο» να είναι στη διάθεσή τους. Ο λόγος είναι ότι επιβεβαιώνει τη βάση λύσης και την πρόοδο που είχε σημειωθεί μέχρι το Κραν Μοντανά. Ωστόσο, κατά τον υπουργό, σημαντικότερο είναι το επόμενο βήμα.

Ως δεδομένο που επηρεάζει το χρονοδιάγραμμα ανέφερε την ολοκλήρωση της θητείας του Γενικού Γραμματέα. Πρόσθεσε ότι μπορούν να πυκνώσουν οι επαφές στη Λευκωσία με τη συνδρομή της Μ. Ολγκίν, σε έναν διάλογο που, όπως είπε, είναι «αρκετά παραγωγικός».

«Απενοχοποίηση της Τουρκίας»

Σε ερώτηση αν οι συμμαχίες της Κυπριακής Δημοκρατίας μπορούν να πιέσουν την Άγκυρα να επιστρέψει στη συμφωνημένη βάση λύσης, ο Κ. Κόμπος απάντησε ότι η πρόοδος εξαρτάται «σε τεράστιο ή αποκλειστικό βαθμό» από την Τουρκία. Υπενθύμισε ότι επί 52 χρόνια καμία Κυβέρνηση, όποια παράταξη κι αν κυβερνούσε, δεν είδε τέτοια διεθνή πίεση στην Τουρκία ώστε να εξαναγκαστεί.

Ως καθοριστικό παράγοντα για το ότι δεν υπάρχουν σήμερα διαπραγματεύσεις κατονόμασε τη «σταθερή επιμονή-εμμονή» της Άγκυρας στη λογική των δύο κρατών, όπως επαναλήφθηκε πρόσφατα από τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης.

Το ερώτημα για τις συμμαχίες, είπε, ενέχει κίνδυνο «απενοχοποίησης της Τουρκίας» και «αυτομαστιγώματος» της ελληνοκυπριακής πλευράς. Διέκρινε τρεις αφετηρίες για την κριτική:

1. Όσους αντιτίθενται στις συμμαχίες επειδή θεωρούν ότι λειτουργούν ανταγωνιστικά προς την Τουρκία και «γυρίζουν μπούμερανγκ». Αυτή τη λογική την ταύτισε με την άποψη ότι η Δημοκρατία πρέπει «να υποβαθμιστεί ως οντότητα».
2. Όσους πιστεύουν ότι το αδιέξοδο θα ξεπεραστεί μόνο με γενναιόδωρες προσφορές. Αυτήν τη χαρακτήρισε «λογική εξευμενισμού», η οποία ελπίζει ότι «ο θύτης θα αλλάξει την προσέγγισή του ως προς το θύμα», και «ευσεβοποθισμό».
3. Όσους δεν αμφισβητούν τις συμμαχίες γενικά, αλλά το ποιες είναι.

«Η Τουρκία θεωρεί την Κυπριακή Δημοκρατία εκλιπούσα, και δεν είναι σχήμα λόγου», είπε. Κατά τον υπουργό, η εξωτερική πολιτική πρέπει να διαχειριστεί αυτό το δεδομένο, καθώς μέρος της αποστολής της είναι «η προστασία της κρατικής μας υπόστασης».

Στο ερώτημα γιατί η Τουρκία να επιστρέψει στο τραπέζι, αν θεωρεί την Κύπρο ζωτικό χώρο, απάντησε: «Για τον ίδιο λόγο που το έπραξε και τα προηγούμενα χρόνια». Εξήγησε ότι η εκκρεμότητα δημιουργεί σοβαρά ζητήματα στην ευρύτερη στρατηγική της Άγκυρας, ιδίως στη σχέση της με την ΕΕ, και έχει «ένα κόστος το οποίο υποτιμούμε».

Ελπίδες για διεξοδική συζήτηση

Στο μεταξύ, ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, σε δηλώσεις του, εξέφρασε την ελπίδα την ερχόμενη Τρίτη, κατά τη συνάντηση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν να διεξαχθεί μια διεξοδική συζήτηση. Η ε/κ πλευρά, είπε, έχει αποδεχθεί όλα όσα έχουν συμφωνηθεί στις προηγούμενες δύο διευρυμένες συναντήσεις για την Κύπρο, έχει αποδεχθεί τη συμβιβαστική πρόταση του ΓΓ του ΟΗΕ. Και για να μπορέσουμε να υποβοηθήσουμε όσο περισσότερο γίνεται αυτή την προσπάθεια, συνέχισε ο ΠτΔ, υπέβαλε τις 19 εισηγήσεις.