Οικονομική «επίθεση αγάπης» στις ΗΠΑ

Η ενίσχυση  των οικονομικών σχέσεων της Κύπρου με τις ΗΠΑ τα τελευταία 1-2 χρόνια είναι το λιγότερο εντυπωσιακή. Και μάλιστα, το ακόμη εντυπωσιακότερο, είναι πως η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη. Σε επίπεδο τουρισμού, εμπορικών και επιχειρηματικών σχέσεων, επενδύσεων. Αυτό, δεν είναι άσχετο με την πολιτική κατεύθυνση της παρούσας διακυβέρνησης.

Ωστόσο, δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως οι προσπάθειες σύνδεσης με την αγορά των ΗΠΑ χρονολογούνται. Από τα «καλλιστεία Ρολάνδη», στις προσπάθειες απευθείας αεροπορικών δρομολογίων, στην έλευση της Exxon Mobil για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, μέχρι τη συνεργασία με τον κολοσσό Nvidia, ο δρόμος ήταν μακρύς και δύσβατος. Πλέον, το κλίμα και οι συνθήκες έχουν αλλάξει / ωριμάσει, και οι δυο χώρες έχουν έρθει πιο κοντά.

Τουρισμός

Το κομμάτι του τουρισμού ήταν από τα πλέον δύσκολα. Η απόσταση, η απουσία απευθείας αεροπορικής σύνδεσης, η ανάγκη συνεργασίας με γειτονικές χώρες, ώστε να προσφερθεί ένα κοινό ελκυστικό πακέτο, αποτελούσαν παραμέτρους που έπρεπε να επιλυθούν. Φέτος, η βελτίωση είναι αισθητή και η έλευση τουριστών από τις ΗΠΑ στην Κύπρο αξιοσημείωτα βελτιωμένη.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε συλλέξει από τη Στατιστική Υπηρεσία για τον μήνα Αύγουστο, προκύπτει αισθητή αύξηση τόσο στις αφίξεις όσο και στις δαπάνες των τουριστών. Συγκεκριμένα, οι αφίξεις τον Αύγουστο του ’25 ήταν 8.597, ενώ τον αντίστοιχο φετινό μήνα ανήλθαν στις 9.665. Η μέση διάρκεια παραμονής τον Αύγουστο του ’25 ήταν 12,2 μέρες, ενώ τον φετινό Αύγουστο 16,7 μέρες. Η κατά κεφαλή δαπάνη τον Αύγουστο του ’25 ήταν €849,70, ενώ φέτος €1.691,60. Τέλος, η ημερήσια δαπάνη ήταν πέρσι €69,65, ενώ φέτος ανήλθε στα €101,29. Πρέπει να σημειωθεί ότι μιλάμε για μικρούς αριθμούς τουριστών, ωστόσο η βελτίωση είναι εμφανής και ενθαρρυντική.

Στο ανώτατο επίπεδο

Οι προσπάθειες ενίσχυσης των οικονομικών σχέσεων Κύπρου και ΗΠΑ διεξάγονται – από την πλευρά μας – στο ανώτατο επίπεδο. Δηλαδή από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος θα μεταβεί εκ νέου στις ΗΠΑ περί τα τέλη Νοεμβρίου με επιδίωξη:

(α) Την προσέλκυση νέων εταιρειών και επενδύσεων στην Κύπρο, αλλά και

(β)  τον επαναπατρισμό Κυπρίων επαγγελματιών με εξειδίκευση στους τομείς της τεχνολογίας και της καινοτομίας.

Στο πλαίσιο της νέας αποστολής εντάσσεται και η διοργάνωση ημερίδας στη Νέα Υόρκη στις 30 Νοεμβρίου, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η νέα προσπάθεια έρχεται ως συνέχεια των επαφών που πραγματοποίησε ο Πρόεδρος στις ΗΠΑ τον Απρίλιο του 2025. Κατά την προηγούμενη επίσκεψή του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης πραγματοποίησε συναντήσεις με εκπροσώπους μεγάλων εταιρειών, μεταξύ των οποίων οι Nvidia, Amazon, Google, OpenAI, Tenstorrent και Plug and Play.

Οι επαφές αυτές συνδέθηκαν με την εγκατάσταση της Plug and Play και της Tenstorrent στην Κύπρο, με τις δύο εταιρείες να έχουν ήδη ανοίξει γραφεία στο νησί, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνεργασία με τη Nvidia, η οποία, αν και δεν έχει εγκαταστήσει γραφεία στην Κύπρο, εντούτοις συνέβαλε στην ανάπτυξη υποδομών και στην εγκατάσταση και λειτουργία του πρώτου πραγματικού υπερυπολογιστή της Κύπρου.

Τα 26,2 δισ. και οι κολοσσοί

Τις προοπτικές που δημιουργεί η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Κύπρου, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών για την προσέλκυση επενδύσεων και την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας ανέδειξε ο Πρόεδρος του Invest Cyprus, Ευγένιος Ευγενίου, στο πλαίσιο της ενότητας «A New Strategic Era for the Transatlantic Partnership» κατά το AmCham Annual Conference.

Ο κ. Ευγενίου υπογράμμισε ότι «στο τέλος του 2024, το συνολικό απόθεμα των αμερικανικών Ξένων Άμεσων Επενδύσεων στην Κύπρο έφτασε περίπου τα 26,2 δισεκατομμύρια ευρώ». Ωστόσο, επεσήμανε ότι οι ετήσιες εισροές παραμένουν ακόμη σχετικά μικρές, γεγονός που καταδεικνύει τα τεράστια περιθώρια ανάπτυξης που υπάρχουν. Η παρουσία των αμερικανικών επιχειρήσεων στο νησί παρουσιάζει πλέον έντονη διαφοροποίηση, με τον Πρόεδρο του Invest Cyprus να παραθέτει συγκεκριμένα παραδείγματα:

•      Blackstone: Η κορυφαία πλατφόρμα φιλοξενίας εξαγόρασε το Olympic Lagoon Resort στην Πάφο.

•      Kraken: Ο διευθύνων σύμβουλος του κολοσσού βρέθηκε στην Κύπρο για παραγωγικές επαφές, έχοντας ιδρύσει μια πλήρως ρυθμιζόμενη ευρωπαϊκή πλατφόρμα επενδυτικών υπηρεσιών.

•      Τεχνολογία & Καινοτομία: Εταιρείες όπως η TKI και η Cobalt Mountain Technologies επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους, ενώ το Plug and Play Innovation Center συνδέει πλέον το κυπριακό οικοσύστημα απευθείας με τη Silicon Valley.

•      Ενέργεια: Η σταθερή παρουσία των ExxonMobil και Chevron στην κυπριακή ΑΟΖ θωρακίζει την ευρωπαϊκή και ευρύτερη δυτική ενεργειακή ασφάλεια.

Οι πρωτοβουλίες «game changers»

Προκειμένου να ξεκλειδώσει πλήρως η δυναμική της διμερούς σχέσης και να αρθούν τα εμπόδια, ο κ. Ευγενίου έθεσε με έμφαση στο τραπέζι του συνεδρίου πέντε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, οι οποίες αν υλοποιηθούν θα αποτελέσουν πραγματικό «game changer»:

1.      Ένταξη της Κύπρου στο Visa Waiver Program των ΗΠΑ για τη διευκόλυνση της επιχειρηματικής κινητικότητας.

2.      Εκσυγχρονισμός της Συμφωνίας Αποφυγής Διπλής Φορολογίας, η οποία χρονολογείται από τη δεκαετία του 1980 και είναι η παλαιότερη που διατηρεί οποιοδήποτε κράτος-μέλος της ΕΕ με τις ΗΠΑ.

3.      Υπογραφή Διμερούς Συμφωνίας Κοινωνικής Ασφάλισης για τη διευκόλυνση της μετακίνησης επαγγελματιών.

4.      Καθιέρωση απευθείας πτήσεων για την ενίσχυση της επιχειρηματικής και τουριστικής συνδεσιμότητας.

5.      Δημιουργία διευκόλυνσης προ-ελέγχου (US clearance facility) στην Κύπρο, αναβαθμίζοντας τον ρόλο του νησιού ως περιφερειακού αεροπορικού κόμβου.

Ο βραχνάς τηςγραφειοκρατίας διά στόματος του πρέσβη

Είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι υπάρχει πρόβλημα και μάλιστα τεράστιο με τη γραφειοκρατία. Τώρα όμως το θέμα αυτό μπαίνει σε μια νέα διάσταση καθώς η γραφειοκρατία λειτουργεί ως εμπόδιο για προσέλκυση νέων επενδύσεων. Και όχι μόνο αυτό, αλλά αποτελεί και παράγοντα για να φύγουν ξένες επιχειρήσεις από την Κύπρο.

Ως εκ τούτου το ζήτημα αυτομάτως ανάγεται σε πρόβλημα για το σύνολο της κυπριακής οικονομίας. Ο Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζον Μπρέσλοου, ο οποίος μιλούσε στο πρώτο ετήσιο συνέδριο του Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Κύπρου, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία με θέμα «Στρατηγικοί Διάδρομοι και Συμμαχίες: Διατλαντική Συνεργασία και Συνδεσιμότητα της Ευρώπης», αναφέρθηκε εκτεταμένα στο συγκεκριμένο θέμα. Μάλιστα, έστειλε σαφές μήνυμα προς τη χώρα μας για την ανάγκη μείωσης της γραφειοκρατίας, ενίσχυσης της κανονιστικής βεβαιότητας και διεύρυνσης του ελέγχου των επενδύσεων. Προειδοποίησε ότι ακόμη και η αποχώρηση μίας αμερικανικής εταιρείας εξαιτίας επενδυτικών εμποδίων αποτελεί απώλεια που θα μπορούσε να αποφευχθεί, υπογραμμίζοντας ότι η Κύπρος διαθέτει τις προοπτικές να εξελιχθεί σε σημαντικό επιχειρηματικό κόμβο για αμερικανικές εταιρείες στην Ευρώπη.

«Με προβληματίζουν οι ευκαιρίες που δεν αξιοποιούνται. Το έχω πει και στο παρελθόν: Ακόμη και μία εταιρεία που αποχωρεί είναι μία παραπάνω από όσες θα έπρεπε», ανέφερε, καλώντας την Ουάσιγκτον και τη Λευκωσία να συνεργαστούν για τον περιορισμό των γραφειοκρατικών εμποδίων. Όπως εξήγησε, η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα του κανονιστικού πλαισίου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. «Οι εταιρείες χρειάζονται βεβαιότητα για να πραγματοποιήσουν μεγάλες, μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Αυτό αποτελεί μία από τις υψηλότερες προτεραιότητές μου», υπογράμμισε.

Census Bureau: Εισαγωγές, εξαγωγές και το χαλούμι

Με βάση στοιχεία του U.S. Census Bureau, για την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, η συνολική αξία εξαγωγών της Κύπρου προς τις ΗΠΑ ανήλθε σε 146,8 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το σύνολο του προηγούμενου έτους (2025) είχε κλείσει στα 92 εκατομμύρια δολάρια. Όσον αφορά στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ στην Κύπρο, αυτές ανήλθαν σε 46,9 εκατομμύρια δολάρια, αφήνοντας ένα θετικό εμπορικό πλεόνασμα για την Κύπρο ύψους 99,9 εκατομμυρίων δολαρίων. Αξίζει βεβαίως να σημειωθεί ότι μεταξύ των κυριότερων προϊόντων που εξάγει η Κύπρος στην αμερικανική αγορά περιλαμβάνονται τα γαλακτοκομικά προϊόντα, με κύριο εκπρόσωπο το χαλούμι.