Δευτέρα στο ECOFIN η επιμονή Κομισιόν για +140% φορολογία στα καπνικά είδη

«Καυτή πατάτα» ρίχνει τη Δευτέρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο τραπέζι των υπουργών Οικονομικών της Ε.Ε. Επαναφέρει για την τελική συζήτηση την πρόταση της για υπέρογκες φορολογικές αυξήσεις σε παραδοσιακά είδη καπνού και επέκταση τους σε νεότερα είδη καπνού και νικοτίνης, όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενο κανό και σακουλάκια νικοτίνης.

Στη σύνοδο του Ecofin τη Δευτέρα, η ιρλανιδική προεδρία επιδιώκει να εξασφαλίσει πολιτική συμφωνία, εγχείρημα το οποίο προσκρούει ήδη σε έντονες αντιδράσεις.
Η Κομισιόν θεωρεί παρωχημένους τους υφιστάμενους φόρους κατανάλωσης κι επικαλείται «στήριξη της δημόσιας υγείας και ευθυγράμμιση της δημοσιονομικής πολιτικής με την τρέχουσα δυναμική της αγοράς».

Κανονικό φέσωμα

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής είχε κατατεθεί τον Ιούλιο του 2025 και προέβλεπε υπέρογκες αυξήσεις στους ελάχιστους ευρωπαϊκούς ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Στα τσιγάρα ο ελάχιστος ειδικός φόρος προτείνεται να αυξηθεί κατά 138,9% από τα €90 στα €215 τα 1000 τσιγάρα. Στον πίνακα, αποτυπώνονται οι αυξήσεις στις ειδικές φορολογίες ανά είδος.

ΠΙΝΑΚΑΣ

Είδος	Πρόταση Κομισιόν
Τσιγάρα	€215 ανά 1000 τσιγάρα
Καπνός για στριφτά	€215 ανά κιλό
Πούρα, πουράκια	€143 ανά 1000 τεμάχια
Θερμαινόμενος καπνός	€108 ανά 1000 τεμάχια
Υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων	12 – 36 σεντ ανά ml
Σακουλάκια νικοτίνης	€143 ανά κιλό

Οι διαπραγματεύσεις επί της πρότασης της Κομισιόν είχαν αρχίσει επί δανικής προεδρίας, το δεύτερο εξάμηνο του 2025 για να πάρει στη συνέχεια τη σκυτάλη η κυπριακή προεδρία τον Ιανουάριο του 2026, η οποία επιχείρησε κατευνάσει τις αντιδράσεις χωρών υποβάλλοντας συμβιβαστική πρόταση. Η κυπριακή πρόταση προβλέπει τρεις μεταβατικές περιόδους και σταδιακή αύξηση της φορολογίας στα τσιγάρα, αρχής γενομένης με τα €140 ανά χιλιάδα για το 2028 – 2029, η οποία αυξάνεται ακολούθως το 2030 στα €170 και το 2031 στα €200. Ακολούθησαν αναθεωρήσεις, χωρίς αποτέλεσμα. Τον Ιούνιο η Κύπρος απέσυρε το θέμα στο Ecofin, λόγω αδυναμίας επίτευξης συναίνεσης.
Η ιρλανδική προεδρία ετοίμασε νέο συμβιβαστικό κείμενο επί του οποίου θα κληθούν να τοποθετηθούν τη Δευτέρα οι υπουργοί Οικονομικών. Οι τελικοί προτεινόμενοι συντελεστές δεν έχουν, ωστόσο, δημοσιοποιηθεί.

Έντονες αντιδράσεις

Η δέσμη φορολογικών μέτρων για τα καπνικά συναντά σοβαρές αντιστάσεις με προεξάρχουσα τη Σουηδία, ενώ σοβαρές επιφυλάξεις έχουν εκφράσει Ιταλία και Ουγγαρία.
Η Σουηδία απορρίπτει ασυζητητί την αύξηση του ειδικού φόρου στα σακουλάκια νικοτίνης. Υποστηρίζει ότι αποτελούν εναλλακτική επιλογή μικρότερου κινδύνου από το συμβατικό κάπνισμα και ότι δεν πρέπει να φορολογούνται, όπως τα τσιγάρα.
Η Ιταλία από την άλλη προτάσσει το επιχείρημα ότι οι μεγάλες αυξήσεις θα ενισχύσουν το λαθρεμπόριο έναντι της νόμιμης αγοράς, η Ουγγαρία επιδιώκει να προστατεύσει τα συμφέροντα της εγχώριας καπνοβιομηχανίας.

Μόνο με ομοφωνία

Η αναθεώρηση των φόρων στα καπνικά προϊόντα απαιτεί ομοφωνία στο Συμβούλιο της Ε.Ε. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι εάν ένα κράτος μέλος απορρίψει, τότε η πρόταση της Κομισιόν είναι αδύνατον να υιοθετηθεί.
Τον περασμένο Ιούνιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με 439 ψήφους κατά, 181 υπέρ και 38 αποχές. Ωστόσο, η απόρριψη της από το Ευρωκοινοβούλιο δεν δεσμεύει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.