Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μια οικονομία διαφορετικών ταχυτήτων και προτιμήσεων στις επενδύσεις μεταξύ νοικοκυριών και επιχειρήσεων αποτυπώνει η ακτινογραφία του κυπριακού πλούτου, όπως αυτή προκύπτει από τους επίσημους Τριμηνιαίους Χρηματοοικονομικούς Λογαριασμούς της Κεντρικής Τράπεζας (τελευταίος μήνας αναφοράς Ιούνιος).
Η Κύπρος του 2026 παρουσιάζει το προφίλ ενός κράτους που παράγει πλούτο με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι συσσωρεύει υποχρεώσεις, πετυχαίνοντας μια εντυπωσιακή ιστορική απομόχλευση σε βάθος πενταετίας.
Η σύγκριση με τα δεδομένα του 2021 αποκαλύπτει μια μεγαλη αλλαγή στον τομέα της θωράκισης του ιδιωτικού τομέα. Μέσα σε μια πενταετία, η συνολική χρηματοοικονομική περιουσία των κυπριακών νοικοκυριών) κατέγραψε άλμα, ανεβαίνοντας στα €57,4 δισ. έναντι €50,1 δισ. το 2021.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, ωστόσο, εντοπίζεται στη συντηρητική διαχείριση των υποχρεώσεων. Οι πολίτες κράτησαν τα δάνειά τους σταθερά στα €20,0 δις. (έναντι €19,6 δισ. το 2021), αρνούμενοι να παρασυρθούν σε νέο υπερδανεισμό. Αυτή η στάση, σε συνδυασμό με τη ραγδαία ονομαστική μεγέθυνση του ΑΕΠ, οδήγησε σε μια ιστορική βουτιά του δείκτη χρέους των νοικοκυριών προς το ΑΕΠ, ο οποίος κατέρρευσε από το 88,9% του 2021 στο εξαιρετικά υγιές 61,3% του ΑΕΠ σήμερα.
Με ένα καθαρό χρηματοοικονομικό πλεόνασμα ύψους €37,4 δισεκατομμυρίων, τα νοικοκυριά αποτελούν πλέον τον βασικότερο χρηματοδότη και το απόλυτο δίχτυ ασφαλείας του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Η συντριπτική πλειονότητα αυτού του πλούτου (60,4%) παραμένει κλειδωμένη σε μετρητά και τραπεζικές καταθέσεις, βρίσκοντας ασφαλές καταφύγιο στα τρέχοντα επιτόκια της περιόδου. Ενώ σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι ιδιώτες στράφηκαν μαζικά στην αγορά κρατικών και εταιρικών ομολόγων για να προστατεύσουν τα χρήματά τους από τον πληθωρισμό, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Κύπριοι γυρίζουν την πλάτη στα ομόλογα. Το ποσοστό της χρηματοοικονομικής περιουσίας των κυπριακών νοικοκυριών που είναι τοποθετημένο απευθείας σε ομόλογα (Debt Securities) αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% του συνολικού τους ενεργητικού.
Οι Κύπριοι αποταμιευτές δείχνουν μια ξεκάθαρη, παραδοσιακή ψυχολογική προσκόλληση στις τραπεζικές καταθέσεις. Ακόμη και όταν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ήταν υψηλές, η πλειονότητα προτίμησε να κρατήσει τη ρευστότητα της στις εμπορικές τράπεζες, θυσιάζοντας ενδεχομένως μεγαλύτερες αποδόσεις για χάρη της άμεσης πρόσβασης στα μετρητά τους.
Το ρίσκο του επιχειρηματικού τομέα
Στον αντίποδα, ο επιχειρηματικός τομέας κινείται σε ένα σαφώς πιο σύνθετο περιβάλλον και με μεγαλύτερο ρίσκο. Το εταιρικό χρέος των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων αγγίζει τα €41,7 δις., όντας υπερδιπλάσιο από το αντίστοιχο των νοικοκυριών. Παρά την ονομαστική του αύξηση από τα €36,9 δισ. του 2021, οι επιχειρήσεις κατάφεραν να μειώσουν τον δείκτη μόχλευσης τους από το ασφυκτικό 166,4% στο 128,1% του ΑΕΠ.
Η επιχειρηματική περιουσία, αν και ανέρχεται στα €66,4 δισεκατομμύρια, κρύβει μια σημαντική ιδιομορφία, το 79,5% είναι τοποθετημένο σε μετοχές και συμμετοχές. Αυτή η υψηλή συγκέντρωση οφείλεται κυρίως στη δραστηριότητα των Εταιρειών Ειδικού Σκοπού (SPEs), γεγονός που σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος του εταιρικού πλούτου δεν μεταφράζεται σε άμεση εγχώρια ρευστότητα. Με το βασικό επιτόκιο αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα (2,65%), οι κυπριακές επιχειρήσεις αποφεύγουν πλέον τις τράπεζες και στρέφονται αναγκαστικά στη χρηματοδότηση μέσω ιδίων κεφαλαίων.
