Στο ακουστικό για φορολογικές εξαιρέσεις

Στην πόρτα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναμένοντας απάντηση για τα αιτήματα μείωσης των φορολογιών σε ηλεκτρισμό και καύσιμα κάτω από τα επιτρεπτά επίπεδα, βρίσκεται η Κύπρος.

Τα περιθώρια είναι στενά, σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους, αν και η Λευκωσία επιμένει σε παρέκκλιση για τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ στο πετρέλαιο θέρμανσης και ακόμα πιο μειωμένους συντελεστές της φορολογίας στα καύσιμα.

Η προχθεσινή παραίνεση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας για μείωση των φορολογιών, δείχνει να μην αφορούσε την Κύπρο, η οποία έχει ήδη μειώσει τις φορολογίες στα κατώτατα επιτρεπτά επίπεδα. Δείχνει, όμως, συν τω χρόνω και τη διστακτικότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να πάρει ρηξικέλευθες αποφάσεις για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.

Η ιδιαιτερότητα της Κύπρου

Πηγές του υπουργείου Οικονομικών αναδεικνύουν στον «Φ» και την ιδιαιτερότητα στην περίπτωση της Κύπρου, η οποία είναι κατά 90% εξαρτώμενη από το πετρέλαιο. Η πληθωριστική φρενίτιδα που τύλιξε και το νησί τους τελευταίους μήνες προέρχεται ξεκάθαρα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, εν αντιθέσει με τις πλείστες των ευρωπαϊκών χώρων οι οποίες πλήττονται και από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την υποχρεωτική απεξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η Κύπρος βρίσκεται αυτήν τη στιγμή αντιμέτωπη με τις υψηλότερες τιμές στα βασικά αγαθά, γεγονός το οποίο πιστοποιούν και τα στοιχεία του πληθωρισμού. Τον Σεπτέμβριο του 2026 ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,2%, ενώ το 2025 ο δείκτης ήταν κάτω από το 1%. Και αυτό, παρά τον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε αρκετά ήδη πρώτης ανάγκης και παρά τα μέτρα τα οποία βρίσκονται σε ισχύ εδώ και μία περίπου διετία.

Αλλού το βλέμμα

Τα περιορισμένα περιθώρια που αφήνει στη χώρα η Κομισιόν αλλά και τα αποθαρρυντικά μηνύματα που καταφθάνουν για προσωρινές εξαιρέσεις, αναγκάζουν τα υπουργεία να εξετάζουν βροχή αιτημάτων για στήριξη συγκεκριμένων τομέων και επαγγελματικών κλάδων, οι οποίοι υποφέρουν περισσότερο από το αυξημένο κόστος της ενέργειας.

Στον αγροτικό τομέα είναι έτοιμα να εκταμιευτούν περίπου 1,5 εκ., με τον υπουργό Γεωργίας, Χρήστο Σενέκη να επισημαίνει στον «Φ» ότι πρόκειται για ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία δεν επιλύουν το πρόβλημα, απλώς το αμβλύνουν.

Ο κ. Σενέκης εξηγεί ότι το κόστος παραγωγής έχει εκτιναχθεί εξαιτίας των αυξημένων τιμών των λιπασμάτων αλλά και του αγροτικού πετρελαίου, το οποίο από 1,10 το λίτρο αυξήθηκε στο 1,60. Το ποσό των 1,5 εκ. είχε λάβει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προ διμηνίας και ως πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027. Αυτές τις μέρες οι αγρότες υποβάλλουν τις αιτήσεις τους.

Ο κ. Σενέκης επισήμανε ότι είναι αυξημένα τα αιτήματα του αγροτικού κόσμου, ο οποίος προσφάτως βρέθηκε αντιμέτωπος με τις συνέπειες του αφθώδους πυρετού, για το οποίο διατέθηκαν 26 εκ. για απώλεια ζωϊκού κεφαλαίου και αναμένεται να διατεθούν άλλα 10 εκ. για απώλεια εισοδήματος.

Στο ίδιο κυκεώνα βρίσκεται και ο αγροτικός κόσμος των υπολοίπων χωρών της ομάδας των μεσογειακών χωρών, οι οποίες ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την γενναία αύξηση του προϋπολογισμού διαχείρισης κρίσεων.

 – Στον τομέα των μεταφορών, νέο σχέδιο ηλεκτροκίνησης αναμένεται να προκηρυχθεί αρχές του 2027, με το σχετικό κονδύλι να ανέρχεται στα 20 εκ. και έχει συμπεριληφθεί στον κρατικό προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς. Οι λεπτομέρειες του σχεδίου αναμένεται να ανακοινωθούν μετά την έγκρισή του από τη Βουλή.

Τετ α τετ Ecofin και υπ. Ενέργειας

Κοινή συνεδρία Ecofin και υπουργών Ενέργειας επιδιώκουν έξι χώρες μέλη, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών είναι αυτοί που κρατούν το πεπόνι και το μαχαίρι των δημοσιονομικών περιθωρίων. Το έδαφος άρχισε να καλλιεργείται την Πέμπτη στα πηγαδάκια της Συνόδου των υπουργών Ενέργειας στο Λουξεμβούργο.

Το αίτημα εκφράστηκε από τον υπουργό Ενέργειας της Ελλάδος, Σταύρο Παπασταύρου, με σκοπό να εξεταστούν από κοινού οι δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης. Στο ίδιο βαγόνι βρίσκονται επίσης Κύπρος, Μάλτα Βουλγαρία και Ρουμανία. Ο Σταύρος Παπασταύρου έκανε λόγο για τη χειρότερη κρίση όλων των εποχών, που επιτάσσει την ανάγκη συντονισμένης αντίδρασης, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης πολιτών κι’ επιχειρήσεων μέσω της χρήσης της ρήτρας διαφυγής.