Κομισιόν: Χειρότερη και από το ’22 η νέα ενεργειακή κρίση – Μειώστε φόρους, δώστε επιδοτήσεις, αν το κρίνετε σκόπιμο

Σε κινούμενη άμμο βουλιάζει την Ευρώπη η ενεργειακή κρίση, με τους υπουργούς Ενέργειας της Ε.Ε. να αναζητούν εν μέσω διαφωνιών και χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις για τα επείγοντα προβλήματα των υψηλών τιμών και των μειωμένων αποθεμάτων.

Το χθεσινό συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας που πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο δεν κατάφερε να δώσει ελπίδες για ουσιαστικό περιορισμό των παρενεργειών, σ’ ένα διογκούμενο πρόβλημα. Στο επίκεντρο των συζητήσεων ήταν η αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους, η μείωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και η επάρκεια του φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα, αλλά για άλλη μια φορά η Ε.Ε. δείχνει να αδυνατεί να παράξει πολιτικό αποτέλεσμα που θα δώσει πραγματική μείωση στους λογαριασμούς.

Αναφερόμενος στα μέτρα που μπορούν να ληφθούν άμεσα, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν (φωτογραφία του Reuters από το χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών) σημείωσε ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να επιλέξουν την επιδότηση ορυκτών καυσίμων, εφόσον το κρίνουν αναγκαίο, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά».

Ειδικότερα για την ηλεκτρική ενέργεια, ο Επίτροπος Ενέργειας υπογράμμισε ότι η μείωση των φόρων αποτελεί την καλύτερη επιλογή για την ελάφρυνση των καταναλωτών από το ενεργειακό κόστος.

Ακόμα δεν είδαμε τίποτα

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, αλλά και η υπό παραίτηση πρόεδρος της ΕΚΤ, άφησαν χθες να διαφανεί ότι τα απόνερα της ενεργειακής κρίσης παραμένουν αχαρτογράφητα και ότι τα προφανή προβλήματα αποτελούν απλώς την κορυφή του παγόβουνου.

Η Κριστίν Λανγκάρντ προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί στο σύνολό τους στην οικονομία της Ευρωζώνης, ενώ ο Νταν Γιόργκενσεν έκανε λόγο για εκατομμύρια νοικοκυριά που δεν θα μπορέσουν να θερμανθούν.

Συγκεκριμένα, ο Ευρωπαίος Επίτροπος δήλωσε ότι σχεδόν 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι δεν μπορούν να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους και εξέφρασε φόβους ότι ο αριθμός δυνατόν να αυξηθεί, καθώς προμηνύεται ότι η ενεργειακή κρίση θα είναι χειρότερη από αυτήν του 2022. Χειρότερη, καθώς αυτή τη φορά είναι διπλό το μέτωπο της ακρίβειας. Δυσθεώρητες δεν είναι μόνο οι τιμές του φυσικού αερίου, αλλά και του ντίζελ.
Σε δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας των υπουργών, ο Γιόργκενσεν διαβεβαίωσε ότι δεν αναμένεται να υπάρξει πρόβλημα εφοδιασμού, σπεύδοντας όμως να πει παράλληλα ότι «εάν οι πολίτες δεν είναι σε θέση να πληρώσουν τον λογαριασμό του φυσικού αερίου δεν έχει πραγματικά σημασία πόσο διαθέσιμο φυσικό αέριο υπάρχει στην αγορά».

Σε ιστορικά επίπεδα

Σκωτσέζικο ντους ήταν η προχθεσινή μέρα για ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς η τιμή του φυσικού αερίου αναρριχήθηκε στα 100 ευρώ τη μεγαβατώρα, καταγράφοντας ρεκόρ τετραετίας. Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα εξακολούθησε να κινείται και χθες στον ολλανδικό κόμβο TTF, συντηρώντας τις μνήμες από τις χαλεπές μέρες του χειμώνα του 2022, όταν οι αλυσίδες εφοδιασμού είχαν διαταραχθεί εξαιτίας του ρωσο-ουκρανικού πομέλου.
Ενδοσυνεδριακά η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου διαπραγματευόταν στα 97,36 ευρώ τη μεγαβατώρα από 100,72 ευρώ την προηγούμενη μέρα. Τσουχτερές παραμένουν και οι λιανικές τιμές των καυσίμων στην ΕΕ, αφού σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο πετρελαιοειδών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η σταθμισμένη μέση τιμής της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων βρίσκεται στα 1,954 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο τύπου ντίζελ στα 2,146.

Ευελιξία και ρήτρα διαφυγής

Την ευελιξία που παρέχει η ρήτρα διαφυγής ζητεί η Ελλάδα με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, να επιμένει σε στοχευμένα μέτρα που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας σε νοικοκυριά κι επιχειρήσεις. Ο κ. Παπασταύρου, ανέδειξε την αναγκαιότητα μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού, ο οποίος σε περιόδους κρίσεων να επιτρέπει άμεσες παρεμβάσεις με μετρήσιμο αποτέλεσμα στους λογαριασμούς.

Παράλληλα, ενημέρωσε το Συμβούλιο για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σχέση με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έργο που θα άρει τον ενεργειακό αποκλεισμό της Κύπρου.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανού, ο οποίος τόνισε την ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και διασυνδέσεις, με ταυτόχρονη συνεκτίμηση των διαφορετικών συνθηκών κάθε κράτους μέλους, ιδίως στον τομέα του ηλεκτρισμού.

Νέα κόντρα για το σύστημα ρύπων

Συζητώντας τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις για περιορισμό των επιπτώσεων, η Κομισιόν φάνηκε διατεθειμένη να αποδεχθεί επιδότηση καυσίμων, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι στοχευμένα και προσωρινά.
Ο Επίτροπος Ενέργειας επισήμανε ότι τα κράτη – μέλη επαναβεβαίωσαν τη δέσμευση τους για αποδέσμευση 42,6 εκ. βαρέλια πετρελαίου, τα οποία, όμως, αντιστοιχούν μόλις με τέσσερις ημέρες κατανάλωσης πετρελαίου στην Ε.Ε.
Τη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας σκίασαν και χθες οι βαθιές διαφωνίες για την αναβολή του νέου συστήματος Δικαιωμάτων Ρύπων ETS2 (για μεταφορές και μετακινήσεις με οχήματα), αν και ο Ιρλανδός υπουργός Ενέργειας Ντάρα Ο’ Μπράιεν ευελπιστεί ότι υπάρχει δυνατότητα επίτευξης ενός λειτουργικού συμβιβασμού. Το ζήτημα θα τεθεί εκ νέου στο τραπέζι των συζητήσεων και την ερχόμενη εβδομάδα (6 Νοεμβρίου), με τις δύο ομάδες κρατών να κονταροχτυπιούνται εκ νέου για το αν η αναβολή θα είναι τριετής ή ενός έτους. Εκ μέρους της Κομισιόν, ο Νταν Γιόργκενσεν, πάντως φάνηκε άτεγκτος, δηλώνοντας ότι «η αναβολή του ενός έτους αποτελεί τη σωστή ισορροπία».