Οικοδομές: «Δεν βρίσκω εργάτες να σου φέρω» – Ποιοι κάνουν παιχνίδι

Έχει ειπωθεί αρκετές φορές, από αρμόδιους κυβερνητικούς φορείς και από επαγγελματίες του κλάδου, ότι αρκετοί παράγοντες δημιουργούν εμπόδια στην ομαλή ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων. Ένας από αυτούς τους παράγοντες είναι το κεφάλαιο του ανθρώπινου δυναμικού.

Είναι γνωστό ότι πλέον δύσκολα μπορεί μια εργοληπτική εταιρεία, ή ένας μικρός εργολάβος να βρει Κύπριους εργαζόμενους. Ως εκ τούτου, ένα μεγάλο μέρος των θέσεων καλύπτεται από ξένο δυναμικό. Μετά τη φυγή ενός σημαντικού αριθμού Σύριων, οι οποίοι επέστρεψαν στη χώρα τους εξαιτίας της αλλαγής του καθεστώτος, ακολούθησε η φυγή αρκετών Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι πλέον απασχολούνται στα κατεχόμενα εξαιτίας της κατασκευαστικής έκρηξης που συντελείται εκεί και ως εκ τούτου είναι σε θέση να βρουν ενδεχομένως και καλύτερα μεροκάματα.

Υπήρξε η προσπάθεια σε επίπεδο Κυβέρνησης να έρθουν με διακρατική συμφωνία εργαζόμενοι από την Αίγυπτο, ωστόσο η προσπάθεια αυτή δεν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Και αυτό γιατί, όπως πληροφορούμαστε, είχαν τεθεί τέτοιοι όροι για να μπορέσει ένας εργολάβος να εργοδοτήσει εργαζόμενους από την Αίγυπτο, που αρκετοί -και κυρίως μικροί- δεν τους πληρούσαν.
Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, έχει δημιουργηθεί ένα σημαντικό ζήτημα στην αγορά, το οποίο απασχολεί έντονα τους άμεσα εμπλεκόμενους.

Προ ημερών, ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων επισήμανε ότι η έλλειψη εργατικού δυναμικού στον κατασκευαστικό τομέα αποτελεί ένα σημαντικό εμπόδιο στην προσπάθεια αύξησης της προσφοράς οικιστικού αποθέματος στην αγορά. Ακόμη και όταν ένα έργο αδειοδοτηθεί, πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να ολοκληρωθεί εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Η στεγαστική πολιτική, επομένως, δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από την πραγματική παραγωγική δυνατότητα του κατασκευαστικού κλάδου.

Στρεβλώσεις στο σύστημα

Δεν αρκεί που δύσκολα μπορεί κάποιος να βρει εργαζόμενους για να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός έργου, το σύστημα δεν ευνοεί από μόνο του την όλη διαδικασία, καθώς υπάρχουν «στρεβλώσεις» που προκαλούν προβλήματα. Όπως έχει περιέλθει στην αντίληψη μας, μπορεί ένας εργολάβος να εξασφαλίσει νόμιμα άδεια για εργοδότηση ενός αλλοδαπού εργαζομένου, ωστόσο στην πορεία η άδεια αυτή να καταστεί παράνομη. Πώς γίνεται αυτό; Ο εργολάβος υποβάλλει αρχικά αίτηση στο Τμήμα Εργασίας (Υπουργείο Εργασίας). Το τμήμα αυτό εξετάζει αν όντως υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού στην αγορά και εκδίδει μια «κατ’ αρχήν έγκριση».

Ακολούθως, το συμβόλαιο μεταφέρεται στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (Υπουργείο Εσωτερικών) για την έκδοση της τελικής Άδειας Διαμονής και Εργασίας (Temporary Residence and Employment Permit). Αν η Μετανάστευση εντοπίσει προβλήματα (π.χ. ο εργαζόμενος έχει ιστορικό απέλασης, ποινικό μητρώο, ή θεωρηθεί επικίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια), θα απορρίψει την αίτηση ή θα ανακαλέσει την άδεια, καθιστώντας την εργασία του αυτόματα παράνομη.

Την ίδια ώρα, ακόμη και στην περίπτωση που εκδοθούν όλες οι άδειες, η Υπηρεσία Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας ή η Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ) της Αστυνομίας μπορούν να διενεργήσουν έλεγχο στο εργοτάξιο. Αν διαπιστωθεί ότι ο ξένος εργαζόμενος απασχολείται σε διαφορετικό εργοδότη, σε διαφορετική ειδικότητα από αυτή που εγκρίθηκε, ή αν ο εργολάβος παραβιάζει τους όρους της συλλογικής σύμβασης, η άδεια ακυρώνεται και η απασχόληση θεωρείται πλέον παράνομη.

Το κομμάτι αυτό βέβαια δεν θεωρείται στρέβλωση, ειδικά αν προκύπτει παρανομία από πλευράς εργοδότη, ωστόσο είναι ενδεικτικό των πολλών υπηρεσιών που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία και πώς πολύ εύκολα μια νόμιμη άδεια μπορεί να καταστεί παράνομη.

Οι Σύριοι κάνουν παιχνίδι

Μπορεί αρκετοί Σύριοι να έχουν εγκαταλείψει την κυπριακή αγορά, ωστόσο σημαντικός αριθμός παραμένει εδώ. Πρόκειται για τα άτομα που έχουν χρόνια υπηρεσίας στην Κύπρο, έχουν μάθει τον τρόπο εργασίας, αλλά και το σύστημα και αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της οικοδομικής βιομηχανίας.

Τι έχει συμβεί όμως τα τελευταία χρόνια; Αρκετοί εξ αυτών, έχουν αναβαθμιστεί από εργάτες σε υπεργολάβους. Επομένως, όταν ένας εργολάβος χρειαστεί υπεργολάβους για να προχωρήσει ένα έργο, απευθύνεται σε αυτούς. Οι οποίοι με τη σειρά τους, απευθύνονται στους πρώην συναδέλφους τους εργάτες για να τους προσλάβουν.

Ωστόσο, οι τελευταίοι, βλέποντας πλέον την ανάγκη που υπάρχει, όχι μόνο έχουν ανεβάσει τις τιμές τους, αλλά αρκετοί εξ αυτών, δεν δουλεύουν πλέον με τη μέθοδο του μεροκάματου, αλλά με το είδος της δουλειάς που θα υλοποιήσουν. Ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτής της αλυσίδας; Το κόστος για ένα εργολάβο στο κομμάτι που αφορά το εργατικό δυναμικό έχει αυξηθεί, αλλά ταυτόχρονα έχει δυσκολέψει αφάνταστα η εξεύρεση εργατών.