Είσπραξη 50 εκατ. από τον ανεπαρκή νόμο για ομίλους πολυεθνικών στην Κύπρο – Νοέμβριο η συζήτηση του νέου φόρου

Μπορεί η Κομισιόν να έχει ζητήσει από την Κυπριακή τη Δημοκρατία να επανορθώσει -με ψήφιση νέου νόμου- για την κουτσουρεμένη υιοθέτηση της ευρωπαϊκής Οδηγίας που αφορά την επιβολή ελάχιστου επιπέδου φορολογίας 15% σε ομίλους πολυεθνικών (Πυλώνας 2), ωστόσο στα κρατικά ταμεία εισέρρευσαν €50 εκατ. μέσω της συγκεκριμένης νομοθετικής ρύθμισης.

Για τα φορολογικά έτη 2024 και 2025 εφαρμόζεται ο μη επαρκής, για τις Βρυξέλλες, νόμος για τη φορολόγηση πολυεθνικών, ο οποίος, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ευνοεί τις μητρικές εταιρείες πολυεθνικών αμερικανικών συμφερόντων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, κατά παράβαση του ενωσιακού δικαίου.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει την επιβολή ελάχιστου επιπέδου φορολογίας 15% σε ομίλους πολυεθνικών με ετήσια έσοδα πάνω από €750 εκατ. Αντί αυτής της ρύθμισης, με τη νομοθεσία που εγκρίθηκε από την κυπριακή Βουλή τον Δεκέμβριο του 2024, θεσπίστηκε μια άλλη υποδιέστερη φορολογικά ρύθμιση, που αποκαλείται «εγχώριος συμπληρωματικός φόρος». Λόγω αυτής της απόφασης της Βουλής, που τέθηκε σε ισχύ από την Κυβέρνηση, η Κύπρος κινδυνεύει με παραπομπή στο Δικαστήριο της ΕΕ και με χρηματικές κυρώσεις.

Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να μπει η Κύπρος σε νομικές περιπέτειες, η νομοθεσία θα αλλάξει πριν από το τέλος του χρόνου, σύμφωνα με απόφαση της Κυβέρνησης, η οποία κατέθεσε νομοσχέδιο στη Βουλή.
Από 30 ομίλους τα €50 εκατ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», το ποσό των €50 εκατ. που κατέληξαν στο κρατικό ταμείο από τον νόμο του 2024 αφορά το φορολογικό έτος 2024. Αρμόδια πηγή δήλωσε στον «Φ» πως τα €50 εκατ. αποτελούν επιπρόσθετες εισπράξεις από την επιβολή της συγκεκριμένης φορολογίας.

Εν ολίγοις, το ποσό προήλθε από την επιβολή του ελάχιστου φόρου σε 30 ομίλους επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Αντίστοιχο ποσό υπολογίζεται ότι θα εισπραχθεί και για το φορολογικό έτος 2025, ενώ για το 2026 το ποσό θα διαφοροποιηθεί, καθώς θα τροποποιηθεί προσεχώς το νομικό πλαίσιο.

Πάντως, το Τμήμα Φορολογίας, με χθεσινή του ανακοίνωση, αναφέρει πως, με απόφαση του Εφόρου Φορολογίας, ως τελευταία ημερομηνία για την υποβολή δηλώσεων, γνωστοποιήσεων και κοινοποιήσεων, καθώς και για την καταβολή του οφειλόμενου συμπληρωματικού φόρου, έχει καθοριστεί η 30ή Νοεμβρίου 2026.

Παράλληλα, σημειώνεται πως, σε περίπτωση που οι συγκεκριμένες δηλώσεις, γνωστοποιήσεις ή κοινοποιήσεις πρέπει να υποβληθούν πριν από τις 30 Νοεμβρίου ή ο οφειλόμενος συμπληρωματικός φόρος πρέπει να καταβληθεί πριν από τη συγκεκριμένη ημερομηνία, δεν θα επιβληθούν οποιαδήποτε προβλεπόμενα από τη νομοθεσία διοικητικά πρόστιμα, τόκοι ή επιβαρύνσεις, εφόσον η υποβολή ή η καταβολή, αναλόγως της περίπτωσης, πραγματοποιηθεί μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου.

Σύντομα το νομοσχέδιο

Εντός Νοεμβρίου αναμένεται να τεθεί στο μικροσκόπιο των μελών της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών το νομοσχέδιο που τροποποιεί το ισχύον νομικό πλαίσιο και προβλέπει πως, από το οικονομικό έτος 2026, θα εφαρμόζεται πλήρως ο ενδεδειγμένος εγχώριος συμπληρωματικός φόρος (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax – QDMTT), δηλαδή η μίνιμουμ φορολογία 15% χωρίς καμία εξαίρεση σε πολυεθνική.

Μέσω της συγκεκριμένης ρύθμισης, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικών, θα διασφαλιστεί η αναγνώριση του κυπριακού φορολογικού καθεστώτος, ενώ παράλληλα θα υπάρξει αποτελεσματική προστασία των φορολογικών εσόδων της Δημοκρατίας.

Αντιδράσεις και ανησυχία

Αξίζει να σημειωθεί πως υπάρχουν αντιδράσεις για την τροποποίηση της νομοθεσίας, καθώς ορισμένες πολυεθνικές εταιρείες αμερικανικών συμφερόντων προειδοποιούν πως θα αποχωρήσουν από την Κύπρο. Κάτι που έχει απορρίψει ως κίνδυνο ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός.

Τον περασμένο μήνα, σε παρέμβασή του, το Κύπρο-Αμερικανικό Επιμελητήριο είχε προειδοποιήσει πως ορισμένοι πολυεθνικοί όμιλοι με έδρα τις ΗΠΑ ενδέχεται να επανεξετάσουν μελλοντικά σχέδια επέκτασης, να επιλέξουν άλλες δικαιοδοσίες για νέες επενδύσεις ή ακόμη και να αποφασίσουν να μην εγκαταστήσουν δραστηριότητες στην Κύπρο, εάν εκτιμηθεί ότι η ανταγωνιστική θέση της χώρας αποδυναμώνεται σε σχέση με άλλα διεθνή επιχειρηματικά κέντρα.
Μάλιστα, το Επιμελητήριο παρέθεσε και στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία το απόθεμα αμερικανικών άμεσων ξένων επενδύσεων στην Κύπρο ανέρχεται σε περίπου $14,9 δισ., ενώ οι αμερικανικές εταιρείες στην Κύπρο συνεισφέρουν κάθε χρόνο φορολογικά έσοδα ύψους €140 εκατ.

Προειδοποιήσεις και κίνδυνοι

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε τελεσίγραφο στις κυπριακές αρχές, προειδοποιώντας πως θα επιβληθούν κυρώσεις αν δεν υπάρξει συμμόρφωση στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Παράλληλα, είχε αναφέρει πως, σε περίπτωση που η Κύπρος δεν συμμορφωθεί πλήρως με την ευρωπαϊκή Οδηγία, υπάρχει το ενδεχόμενο μη αναγνώρισης του κυπριακού καθεστώτος από τον ΟΟΣΑ και τρίτες δικαιοδοσίες, με κίνδυνο την επιβολή διπλής φορολογίας στους επηρεαζόμενους ομίλους.

Να σημειωθεί πως στην ανάλυση του οικονομικού αντικτύπου, την οποία εκπόνησε το αρμόδιο υπουργείο και η οποία συνοδεύει το νομοσχέδιο που εκκρεμεί στη Βουλή, αναφέρεται ότι δεν υπάρχει ακόμη ακριβής εικόνα για τον αριθμό των επηρεαζόμενων οντοτήτων και τα αναμενόμενα έσοδα.
Ωστόσο, το 2024, όταν συζητείτο το αρχικό νομοσχέδιο στη Βουλή, είχε λεχθεί πως από την επιβολή ελάχιστου εταιρικού φόρου 15% στις πολυεθνικές θα επηρεάζονταν γύρω στις 1.900 επιχειρήσεις. Επίσης, υπήρχαν εκτιμήσεις για αύξηση των κρατικών εισπράξεων κατά €200 εκατ. έως €250 εκατ. τον χρόνο.