Εννέα ενεργειακά έργα στην τελική ευθεία – Αφορούν κατά κύριο λόγο την ΑΗΚ και το δίκτυο μεταφοράς

Εννέα κρίσιμα έργα που σχετίζονται με τον τομέα της ενέργειας εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν εντός του 2027.
Πρόκειται για έργα που αφορούν το σύστημα μεταφοράς ενέργειας, τα οποία θα συμβάλουν στην άρση των περιορισμών στο δίκτυο, με στόχο την ενίσχυση της επάρκειας ηλεκτρισμού. Στα έργα περιλαμβάνονται και τα κεντρικά συστήματα αποθήκευσης ενέργειας του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου.

Ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανού, ενημέρωσε τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας για την πρόοδο των κρίσιμων έργων στο σύστημα μεταφοράς, που αφορούν την άρση των περιορισμών λόγω υψηλών ρευμάτων βραχυκύκλωσης.
Βάσει στοιχείων από την ΑΗΚ, έξι από τα επτά κρίσιμα έργα εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν την επόμενη χρονιά. Σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας, πρόκειται:
– Κατασκευή νέου υποσταθμού μεταφοράς «Δυτικός Βασιλικός» 132 kV.
– Σύνδεση Βασιλικού, Μαρί και Κοφίνου με εναέρια γραμμή.
– Αναβάθμιση υποσταθμού μεταφοράς Κοφίνου.
– Αναβάθμιση υποσταθμού μεταφοράς Μαρί από ανοικτού τύπου σε κλειστού τύπου.
– Νέα διασύνδεση Κοφίνου – Αλάμπρας.
– Αναβάθμιση υποσταθμού μεταφοράς Στροβόλου.

Για το έβδομο κρίσιμο έργο, που αφορά τη νέα διασύνδεση «Κώστας Πέτρου» στον Στρόβολο, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα του αρμόδιου υπουργείου υπάρχει κίνδυνος καθυστέρησης, λόγω του πολεοδομικού έργου αναβάθμισης της λεωφόρου Τσερίου.

Κεντρικά συστήματα αποθήκευσης

Παράλληλα, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς προωθεί την υλοποίηση των κεντρικών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. Πρόκειται για τρία συστήματα αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 120 MW και χωρητικότητας 400 MWh, τα οποία αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2027, με προγραμματισμένη ημερομηνία έκδοσης του πιστοποιητικού παραλαβής (Take Over Certificate) την 29η Ιουνίου 2027.

Όμως, σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας, ο ανάδοχος του έργου έχει υποβάλει αίτημα για παράταση τεσσάρων μηνών, το οποίο εξετάζεται από τον Διαχειριστή.
Όπως σημειώνεται, σε περίπτωση έγκρισής του, η ολοκλήρωση μετατίθεται περί τα τέλη Οκτωβρίου 2027.

Επισπεύδεται η σύνδεση

Παράλληλα, επισπεύδεται η σύνδεση των συστημάτων αποθήκευσης και των υβριδικών συστημάτων.
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Ιούλιο, με γνωστοποίηση του υπουργού Ενέργειας, καθορίστηκαν τα κριτήρια ωριμότητας για τη σειρά προτεραιότητας σύνδεσης. Τα κριτήρια αποδίδουν τη μέγιστη βαθμολογία σε μονάδες ΑΠΕ συνδυασμένες με αποθήκευση, όπου η ικανότητα αποφόρτισης της αποθήκευσης αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 50% της ισχύος της μονάδας ΑΠΕ.

Σημειώνεται ότι η τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης στο σύστημα μεταφοράς και διανομής, σύμφωνα με τον Διαχειριστή, έχει ως εξής:

• Για το σύστημα μεταφοράς, έχουν εκδοθεί οι τελικοί όροι σύνδεσης (έμμεση σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς) για πέντε περιπτώσεις συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, συνολικής ισχύος 60 MW και χωρητικότητας 190 MWh.
  Επίσης, έχουν εκδοθεί οι προκαταρκτικοί όροι σύνδεσης (έμμεση σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς) για μία περίπτωση συστήματος αποθήκευσης ενέργειας, ισχύος 16 MW και χωρητικότητας 100 MWh.
• Επιπρόσθετα, έχουν εκδοθεί οι προκαταρκτικοί όροι σύνδεσης (απευθείας σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς) για δύο συστήματα αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 139 MW και χωρητικότητας 280 MWh.
• Παράλληλα, προωθείται η υλοποίηση τριών συστημάτων αποθήκευσης που βρίσκονται υπό την κυριότητα του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς, συνολικής ισχύος 120 MW και χωρητικότητας 400 MWh.
• Προωθείται, επίσης, η έκδοση προκαταρκτικών όρων σύνδεσης για νέα φωτοβολταϊκά πάρκα που περιλαμβάνουν δύο συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ισχύς των φωτοβολταϊκών ανέρχεται σε 112,4 MW και των συστημάτων αποθήκευσης σε 60 MW, με χωρητικότητα 120 MWh.
• Αναφορικά με το σύστημα διανομής ενέργειας, έχουν εκδοθεί οι τελικοί όροι σύνδεσης για την ενσωμάτωση αποθήκευσης σε 16 υφιστάμενα συστήματα ΑΠΕ.
  Έχουν εκδοθεί και οι προκαταρκτικοί όροι σύνδεσης για οκτώ νέα συστήματα ΑΠΕ με ενσωματωμένη αποθήκευση, ενώ εξετάζονται και 92 αιτήσεις ενσωμάτωσης αποθήκευσης σε υφιστάμενα συστήματα ΑΠΕ.
  Ταυτόχρονα, εξετάζονται και 250 νέες αιτήσεις σύνδεσης συστημάτων ΑΠΕ με ενσωματωμένη αποθήκευση.

Στην Έφoρο Κρατικών Ενισχύσεων

Σε σχέση με τις νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και την εγκατάσταση αποθήκευσης στον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό Δεκέλειας, προωθείται μέχρι το τέλος του 2029 η εγκατάσταση δύο μονάδων ισχύος 80 MW.
Η εγκατάσταση της πρώτης μονάδας προγραμματίζεται για τον Μάρτιο του 2029 και της δεύτερης για τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς.

Η ΑΗΚ ζήτησε τη χρηματοδότηση των μονάδων μέσω των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Τη σχετική απόφαση θα λάβει ο αρμόδιος υπουργός, από διαβούλευση με τη ΡΑΕΚ. Στις 23 Σεπτεμβρίου, η ΑΗΚ προώθησε στο Υπουργείο Ενέργειας τα αποτελέσματα μελέτης που διενήργησε συμβουλευτικός οίκος. Συγκεκριμένα, η ΑΗΚ αναφέρει ότι η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα πως οι υπηρεσίες που θα παρέχονται από τις νέες μονάδες της Δεκέλειας σχετίζονται με την ασφάλεια εφοδιασμού, την επάρκεια ισχύος και την αξιοπιστία του κυπριακού ηλεκτρικού συστήματος και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης κατάλληλης πράξης ανάθεσης.

Το Υπουργείο Ενέργειας, αφού εξετάσει τη μελέτη και λάβει συμπληρωματικές πληροφορίες, θα διαβιβάσει τα σχετικά στοιχεία στην Έφορο Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον συνάδουν με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.