Eurostat: Η Κύπρος κάνει πρωταθλητισμό με πλεόνασμα-μαμούθ – Δύσκολη περίοδος για άλλα κράτη μέλη

Πρωταθλήτρια Ευρώπης στη δημοσιονομική διαχείριση αναδεικνύεται η Κύπρος, καταγράφοντας το υψηλότερο δημοσιονομικό πλεόνασμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το 2025 (+3,6% του ΑΕΠ), ενώ παράλληλα οδηγεί την κούρσα της ταχύτερης μείωσης δημόσιου χρέους στην ΕΕ κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας (CYSTAT) και της Eurostat, που δημοσιοποιήθηκαν στις 21 Οκτωβρίου 2026, η Κύπρος κινείται σε πλήρη αντίθεση με το ευρωπαϊκό σκηνικό των ελλειμμάτων και του διογκούμενου χρέους, εδραιώνοντας τη θέση της ως πρότυπο δημοσιονομικής σταθερότητας, σε μια περίοδο έντονων ευρωπαϊκών αναταράξεων.

Την ώρα που οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις εγκλωβίζονται σε αδιέξοδα χρέους και κοινωνικές πιέσεις, η Κύπρος διατηρεί χαμηλές κρατικές δαπάνες (37,9% του ΑΕΠ έναντι 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου) και παράγει τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για να προστατεύσει τους πολίτες της, χωρίς να μπαίνει στο στόχαστρο των οίκων αξιολόγησης.

Κατά το έτος 2025, η Κύπρος ήταν μέλος μιας πολύ μικρής ομάδας, μόλις πέντε χωρών της ΕΕ, που απέφυγαν το έλλειμμα, ξεπερνώντας τη Δανία (+2,9%), την Ελλάδα (+2,0%), την Ιρλανδία (+1,8%) και την Πορτογαλία (+0,7%). Το κυπριακό πλεόνασμα ανήλθε σε €1.360,2 εκατομμύρια, που αντιστοιχεί στο 3,6% του ΑΕΠ, και βασίστηκε στους εξής άξονες:
Οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης συνεισέφεραν τη μερίδα του λέοντος με €1.335,2 εκατ.. Η Κεντρική Κυβέρνηση κατέγραψε οριακό πλεόνασμα €2,1 εκατ., ενώ η Τοπική Αυτοδιοίκηση πέρασε σε θετικό έδαφος, με €22,9 εκατ.

Τα συνολικά κρατικά έσοδα εκτινάχθηκαν στα €15.895,2 εκατ., κυρίως λόγω των αυξημένων εισπράξεων από φόρους εισοδήματος/πλούτου (+10,0%) και κοινωνικών εισφορών (+8,4%). Παρά την αύξηση του κρατικού μισθολογίου (+7,6%) και των κοινωνικών παροχών (+5,3%), το κράτος διοχέτευσε σημαντικά κεφάλαια στην ανάπτυξη, με τα έξοδα κεφαλαίου να καταγράφουν εντυπωσιακό άλμα +46,4%.

Η θετική τροχιά του 2025 όχι μόνο συνεχίστηκε, αλλά επιταχύνθηκε εντυπωσιακά εντός του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία του δευτέρου τριμήνου του 2026, το δημόσιο χρέος της Κύπρου υποχώρησε στο 48,5% του ΑΕΠ, σπάζοντας για πρώτη φορά μετά από χρόνια το ψυχολογικό φράγμα του 50%.

Η μείωση κατά -3,0 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2026 ήταν η μεγαλύτερη σε ολόκληρη την ΕΕ, αφήνοντας πίσω την Ελλάδα (-2,7 π.μ.) και την Ουγγαρία (-2,0 π.μ.). Σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, το χρέος συρρικνώθηκε κατά -9,5 ποσοστιαίες μονάδες (από το 58,1% στο 48,5%). Πρόκειται για τη δεύτερη καλύτερη επίδοση στην ΕΕ, πίσω μόνο από την Ελλάδα (-11,2 π.μ.).

Οι πιέσεις για χαλάρωση

Η δημοσιονομική υπεροχή της Κύπρου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνδεθεί με την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα στις Βρυξέλλες. Λόγω του νέου κύματος ακρίβειας στα καύσιμα και την ενέργεια, που πυροδοτούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (κυρίως Ιταλία, Γαλλία και Ελλάδα) ασκούν έντονες πιέσεις για δημοσιονομική χαλάρωση.

Ζητούν επίμονα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξαιρεθούν οι έκτακτες κοινωνικές δαπάνες στήριξης από τα αυστηρά ανώτατα όρια του Συμφώνου Σταθερότητας. Ωστόσο, η απάντηση των Βρυξελλών και του μπλοκ των «φειδωλών» του Βορρά (Γερμανία, Ολλανδία) παραμένει άκαμπτη, απορρίπτοντας κάθε γενικευμένη χαλάρωση, υπό τον φόβο των διεθνών αγορών.

Σε αυτό το ασφυκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Κύπρος βρίσκεται σε προνομιακή θέση. Διαθέτοντας πλεόνασμα 3,6% και χρέος πολύ κάτω από το ευρωπαϊκό όριο του 60% (στο 48,5%), η Λευκωσία έχει τη δυνατότητα να εφαρμόζει εγχώρια μέτρα στήριξης (όπως ο μηδενικός ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και οι στοχευμένες επιδοτήσεις ρεύματος) χωρίς να παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς κανόνες και χωρίς να χρειάζεται να ζητήσει την έγκριση ή την ανοχή της Κομισιόν.

Παρά την άνεση της χώρας, η κυπριακή Κυβέρνηση στηρίζει πολιτικά την ανάγκη για στοχευμένη ευελιξία στην Ευρώπη για χάρη των πιο πιεσμένων κρατών.