Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Σε συνθήκες σχεδόν πλήρους απασχόλησης κινείται η κυπριακή αγορά εργασίας, με την ανεργία να καταγράφει ιστορικό χαμηλό, στο 3,6%, το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, η εντυπωσιακή αυτή ανθεκτικότητα φέρνει την οικονομία αντιμέτωπη με το «κόστος της επιτυχίας» της, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την «ποσότητα» των θέσεων εργασίας στην «ποιότητα» και την παραγωγικότητά τους.
Σύμφωνα με τα όσα καταγράφει ο οικονομικός αναλυτής Μάριος Πολεμιδιώτης στο νέο οικονομικό υπόμνημα της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, τα περιθώρια αύξησης των εργαζομένων έχουν πλέον στερέψει λόγω του δημογραφικού.
Παράλληλα, αναδεικνύει για πρώτη φορά το οξύ στεγαστικό πρόβλημα και τα ενοίκια-φωτιά ως μια νέα, σοβαρή απειλή που μπλοκάρει την αγορά εργασίας, καθώς απειλεί να διώξει ξένα ταλέντα -ή να εμποδίσει την κάθοδό τους στη χώρα- και να εγκλωβίσει τους ντόπιους εργαζόμενους.
Οι προειδοποιήσεις της Κεντρικής
Η ανάλυση της ΚΤΚ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον, αναδεικνύοντας καίρια ζητήματα:
- Το στεγαστικό, ως αντικίνητρο εργασίας στην Κύπρο: Για πρώτη φορά συνδέεται από την Κεντρική τόσο έντονα η κρίση ακινήτων με την αγορά εργασίας. Σημειώνεται ότι το αυξημένο κόστος στέγασης και η περιορισμένη προσφορά οικιστικών μονάδων ενδέχεται να λειτουργήσει ως παράγοντας αποθάρρυνσης τόσο για Κύπριους εργαζόμενους χαμηλότερου εισοδήματος όσο και για ξένους εργαζόμενους, επηρεάζοντας αρνητικά την κινητικότητα και τη διαθεσιμότητα του ανθρώπινου δυναμικού.
Οι εξελίξεις αυτές, σύμφωνα με το υπόμνημα, ενδέχεται να ενισχύσουν τις μισθολογικές πιέσεις στις επιχειρήσεις, είτε μέσω του αυξημένου κόστους διαβίωσης και στέγασης εργαζομένων, είτε λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας εργατικού δυναμικού σε ορισμένους κλάδους και επαγγέλματα. - Γήρανση και η γενιά των 55+: Η γήρανση του πληθυσμού, φαινόμενο που επηρεάζει ολόκληρη την Ευρώπη, αναμένεται να περιορίσει τη μελλοντική αύξηση του εγχώριου εργατικού δυναμικού. Στο υπόμνημα επισημαίνεται ότι καθώς η ανεργία έχει ήδη μειωθεί σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, το περιθώριο αύξησης της απασχόλησης μέσω της αξιοποίησης αδρανών εργατικών πόρων περιορίζεται σημαντικά.
Η σημαντική αύξηση του ποσοστού απασχόλησης στην ηλικιακή ομάδα 55-64 ετών, συνέβαλε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα στη συνολική άνοδο της απασχόλησης. Στο υπόμνημα σημειώνεται ότι η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων στην αγορά εργασίας, καθώς η προσφορά εργασίας ενδέχεται να δεχθεί περιοριστικές πιέσεις τα επόμενα έτη. - Απασχόληση: Καθώς η Κύπρος βρίσκεται σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης, η οικονομία δεν μπορεί πλέον να αναπτύσσεται απλώς προσλαμβάνοντας περισσότερο κόσμο. Η μελλοντική ανάπτυξη εξαρτάται αποκλειστικά από την αύξηση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο.
- Ξένοι εργαζόμενοι: Η σημαντική συμβολή των ξένων εργαζομένων στην κάλυψη των αναγκών της οικονομίας υποδηλώνει ότι η μελλοντική προσφορά εργασίας ενδέχεται να επηρεαστεί από εξελίξεις στο διεθνές και εγχώριο περιβάλλον.
Ειδικότερα, μεταβολές στις επενδυτικές ροές ή εντονότερος ανταγωνισμός μεταξύ χωρών για προσέλκυση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού δύναται να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα εργασίας στην Κύπρο. Ως εκ τούτου, τυχόν επιβράδυνση των μεταναστευτικών εισροών, σε συνδυασμό με τη διατήρηση ισχυρής ζήτησης εργασίας, ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερες πιέσεις από την πλευρά της προσφοράς εργασίας. - Εξάρτηση οικονομίας: Σύμφωνα με το υπόμνημα, μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις σχετίζεται με τη σχετικά υψηλή εξάρτηση της οικονομίας από συγκεκριμένους τομείς υπηρεσιών με εξαγωγικό χαρακτήρα και υψηλή έκθεση στη διεθνή ζήτηση.
Στο τραπέζι μέτρα
Για να μην ανακοπεί η αναπτυξιακή δυναμική, το υπόμνημα της ΚΤΚ προτείνει μια σειρά από άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις:
- Περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής γυναικών, εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και νέων, μέσω μέτρων, όπως η βελτίωση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές υπηρεσίες φροντίδας παιδιών, η προώθηση ευέλικτων μορφών εργασίας, η ενίσχυση των ρυθμίσεων γονικής άδειας, καθώς και η επέκταση προγραμμάτων μαθητείας, πρακτικής άσκησης και επαγγελματικής κατάρτισης.
- Ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου και η καλύτερη αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης εργασίας (labour market matching) αποτελούν σημαντικά ζητήματα. Σημειώνονται οι πολιτικές για ενίσχυση δεξιοτήτων STEM ψηφιακών δεξιοτήτων και τεχνητής νοημοσύνης, προγράμματα κατάρτισης προσαρμοσμένα στις ανάγκες της αγοράς, ταχύτερη αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων αντιστοίχισης εργαζομένων και θέσεων εργασίας.
Η διατήρηση ενός ευέλικτου πλαισίου οικονομικής μετανάστευσης, με συνεχιζόμενη στόχευση στην απλούστευση διαδικασιών και στοχευμένη προσέλκυση εργαζομένων σε ειδικότητες υψηλής ζήτησης, μπορεί να στηρίξει την επαρκή προσφορά εργασίας στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης διαφοροποίησης της παραγωγικής βάσης της οικονομίας εντός του τομέα των υπηρεσιών. - Τέλος, η βελτίωση της διαθεσιμότητας και προσιτότητας της στέγασης δύναται να επηρεάσει την ελκυστικότητα της χώρας για εξειδικευμένο προσωπικό. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με το υπόμνημα, συνέχιση και επέκταση των πολιτικών που στηρίζουν την αύξηση της προσφοράς κατοικιών θα μπορούσαν να συμβάλουν θετικά στη λειτουργία της αγοράς εργασίας.
