Αεροδρόμια και λιμάνια έφεραν €1,57 δισ. στα κρατικά ταμεία

Εισπράξεις ύψους €1,57 δισ. είχε το κράτος την περίοδο 2025-26 από την παραχώρηση των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου και του λιμανιού Λεμεσού σε ιδιώτες επενδυτές.

Συγκεκριμένα, ποσό €1 δισ. (την περίοδο 2006-2025) προήλθε από τους διαχειριστές των αερολιμένων, οι οποίοι καταβάλλουν στη Δημοκρατία τέλος παραχώρησης, ως αντάλλαγμα για την αποκλειστική διαχείριση των αεροδρομίων.

Οι αερολιμένες παραχωρήθηκαν στις 12 Μαΐου 2006 στη Hermes Airports, η οποία έχει την ευθύνη για τη χρηματοδότηση, τη μελέτη, την κατασκευή, τη συντήρηση, τη λειτουργία, τη διαχείριση και την ανάπτυξη των διεθνών αερολιμένων της Δημοκρατίας.

Τον Δεκέμβριο του 2024 υπογράφηκε νέα συμφωνία μεταξύ του κράτους και της Hermes Airports, σύμφωνα με την οποία η εταιρεία θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τους αερολιμένες μέχρι τον Νοέμβριο του 2032.

Η τελευταία συμφωνία, πέραν της επέκτασης της διάρκειας παραχώρησης των αεροδρομίων, προνοεί την καταβολή αποζημίωσης €30 εκατ. και το δικαίωμα χρήσης ποσού €20 εκατ. από το τέλος παραχώρησης, υπό μορφή δανείου, με την καταβολή τόκου που να καλύπτει τα έξοδα της Δημοκρατίας.

Επίσης, η συμφωνία επιτεύχθηκε στο πλαίσιο της διευθέτησης όλων των απαιτήσεων της εταιρείας έναντι του κράτους, οι οποίες ξεπερνούσαν τα €430 εκατ. Η εταιρεία αποποιήθηκε το δικαίωμα διεκδίκησης αποζημιώσεων από τη λειτουργία του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου, διευθετήθηκαν άλλες διαφορές για τα έτη 2015-2023 και αποσύρθηκαν όλες οι απαιτήσεις της έναντι της Δημοκρατίας.

Τα έργα στα αεροδρόμια

Ως γνωστόν, η πρώτη φάση ανάπτυξης των αεροδρομίων άρχισε με την υπογραφή της αρχικής συμφωνίας. Οι κτηριακές υποδομές του αεροδρομίου Λάρνακας εξυπηρετούν 7,5 εκατ. επιβάτες ετησίως, ενώ του αεροδρομίου Πάφου 2,7 εκατ. επιβάτες.

Η δεύτερη φάση των έργων άρχισε τον Μάρτιο του 2025 και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2027 στο αεροδρόμιο Λάρνακας και τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς στο αεροδρόμιο Πάφου. Το κόστος των έργων της δεύτερης φάσης ανέρχεται στα €170 εκατ. και θα καλυφθεί από τη διαχειρίστρια εταιρεία των αεροδρομίων. Με την ολοκλήρωση των έργων, το αεροδρόμιο Λάρνακας θα μπορεί να εξυπηρετεί 12,4 εκατ. επιβάτες ετησίως και το αεροδρόμιο Πάφου 5 εκατ. επιβάτες.

€574 εκατ. από το λιμάνι Λεμεσού

Σε σχέση με την αποκρατικοποίηση των εμπορικών δραστηριοτήτων του λιμανιού Λεμεσού, το κράτος είχε εισπράξεις μέσα στη δεκαετία από τους διαχειριστές ύψους €574 εκατ., μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2026.

Στο κράτος καταβάλλεται μέρισμα κάθε τρίμηνο. Οι συμφωνίες παραχώρησης υπογράφηκαν τον Απρίλιο του 2016 με τρεις διαφορετικές εταιρείες, οι οποίες ανέλαβαν τη διαχείριση το 2017.

Πρόκειται για τη Eurogate Container Terminal Limassol Ltd, κοινοπραξία των EUROGATE International GmbH (60%) και Zirando Investments Ltd (40%), με ποσοστό επί των εσόδων 62,71% για τον Τερματικό Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων.

Η P&O Maritime Cyprus Ltd, κοινοπραξία των DP World Limited (75%) και GAP Vassilopoulos Public Ltd (25%), έχει αναλάβει τις θαλάσσιες υπηρεσίες, με ποσοστό επί των εσόδων 10,1%.

Τέλος, η DP World Limassol Ltd, κοινοπραξία των DP World Limited (75%) και GAP Vassilopoulos Public Ltd (25%), έχει αναλάβει τον Τερματικό Σταθμό Γενικού Εμπορίου, με ποσοστό επί των εσόδων 52,1%.

Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Μεταφορών προς τη Βουλή, το ποσό των €574 εκατ. προέκυψε κατά την τελευταία δεκαετία.

Συγκεκριμένα, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Ιούλιο του 2026, το κράτος εισέπραξε €44,6 εκατ., ενώ μέχρι το τέλος του χρόνου εκτιμάται ότι τα έσοδα θα ξεπεράσουν τα €80 εκατ.

Το 2025 το κράτος εισέπραξε €81,1 εκατ., το 2024 οι εισπράξεις ανήλθαν στα €72,8 εκατ. και το 2023 τα κρατικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα €70,3 εκατ.

Παράλληλα, το 2022 το κράτος είχε έσοδα €57,2 εκατ., το 2021 οι εισπράξεις ήταν της τάξης των €49,6 εκατ. και το 2020 ανήλθαν στα €50 εκατ.

Το 2019 και το 2018 τα κρατικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα €54,6 εκατ. και €46,5 εκατ. αντίστοιχα. Το 2017 το κράτος εισέπραξε €37,9 εκατ. και το 2016 €10 εκατ.