Forbes Cyprus Summit: Η Κύπρος διεκδικεί ρόλο στο fintech – Οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις για τις τράπεζες – Τα συμπεράσματα της Συνόδου

Η Κύπρος επιχειρεί να αξιοποιήσει την οικονομική της σταθερότητα και την ενίσχυση του τραπεζικού της συστήματος για να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις στον τομέα της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας. Για να πετύχει, ωστόσο, αυτόν τον στόχο, χρειάζεται ταχύτερες διαδικασίες, ξεκάθαρους εποπτικούς κανόνες, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και ισχυρούς μηχανισμούς προστασίας των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Οι προϋποθέσεις αυτές βρέθηκαν στο επίκεντρο του πρώτου Forbes Cyprus Next Gen Banking & Fintech Summit, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στο ξενοδοχείο Four Seasons στη Λεμεσό, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κυβέρνησης, εποπτικών αρχών, τραπεζών, διεθνών εταιρειών fintech και της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Η Σύνοδος, την οποία διοργάνωσε ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός «Ο Φιλελεύθερος» σε συνεργασία με την Capital S.A., εξέτασε τις αλλαγές που φέρνουν η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές πληρωμές και τα νέα χρηματοοικονομικά προϊόντα, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι παραδοσιακές τράπεζες.

Στο Forbes Cyprus Next Gen Banking & Fintech Summit συμμετείχαν 250 προσκεκλημένοι και σημαντικές προσωπικότητες του χρηματοπιστωτικού και τεχνολογικού τομέα από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, άλλες ευρωπαϊκές χώρες και τη Μέση Ανατολή. Μάλιστα, αυτή η διεθνής διάσταση της διοργάνωσης είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς μέσω των συμμετεχόντων δόθηκε η δυνατότητα να συζητηθούν, αλλά και να μεταφερθούν στην Κύπρο εμπειρίες και πρακτικές από μεγάλες αγορές του εξωτερικού.

Τάσος Αναστασίου: Η ανάγκη προσαρμογής στη νέα χρηματοοικονομική εποχή

Τη σημασία της έγκαιρης προσαρμογής στις τεχνολογικές εξελίξεις που επαναπροσδιορίζουν το τραπεζικό και χρηματοοικονομικό περιβάλλον ανέδειξε στον εναρκτήριο χαιρετισμό του ο Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής του Ομίλου Φιλελεύθερος, Τάσος Αναστασίου.

Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία του Forbes Cyprus και του Φιλελεύθερου για τη διοργάνωση της Συνόδου, έθεσε στο επίκεντρο το ερώτημα κατά πόσον η Κύπρος μπορεί να δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό οικοσύστημα χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, ικανό να προσελκύσει διεθνείς επιχειρήσεις και επενδύσεις.

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη διαρκούς μετασχηματισμού του τραπεζικού τομέα, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες απαιτήσεις, φέρνοντας ως παράδειγμα την Τράπεζα Κύπρου και την ικανότητά της να εξελίσσεται διαχρονικά. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη, στα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και στις νέες μορφές πληρωμών, επισημαίνοντας ότι η εμπιστοσύνη και η ασφάλεια αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιτυχή μετάβαση στη νέα ψηφιακή εποχή.

Η οικονομική σταθερότητα και οι επενδύσεις

Κατά τον χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης παρουσίασε την οικονομική σταθερότητα και την ανθεκτικότητα των κυπριακών τραπεζών ως πλεονεκτήματα για την προσέλκυση διεθνών επιχειρήσεων.

«Έχουμε αποδείξει ότι η Κύπρος μπορεί να προσφέρει σταθερότητα ακόμη και στις πιο δύσκολες διεθνείς συνθήκες», ανέφερε.

Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι η κυπριακή οικονομία αναπτύχθηκε κατά περίπου 10% την τελευταία τριετία, αναφερόμενος στην πρόσφατη αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από τη Standard & Poor’s και στην εκτίμηση για υποχώρηση του δημόσιου χρέους περίπου στο 45% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του 2027.

Έθεσε παράλληλα ως στόχο την ενίσχυση της θέσης της Κύπρου ως ευρωπαϊκού κόμβου χρηματοοικονομικής καινοτομίας, επισημαίνοντας ότι ο ευρύτερος τομέας της τεχνολογίας συνεισφέρει ήδη περίπου το 15% του ΑΕΠ.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η ισχυρή οικονομική θέση των τραπεζών πρέπει να συνοδεύεται από μεγαλύτερο ανταγωνισμό, κατάλληλες αποδόσεις για τους καταθέτες και ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Τι συζητήθηκε στη Σύνοδο

Στην πρώτη συζήτηση που ακολούθησε, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Χριστόδουλος Πατσαλίδης ανέδειξε τη σημαντική βελτίωση του τραπεζικού συστήματος μετά την κρίση του 2013, με υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, επαρκή ρευστότητα και καλύτερη ποιότητα δανειακών χαρτοφυλακίων.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Γιώργος Καρατζιάς αναφέρθηκε στην ενίσχυση της εποπτείας και στους ελέγχους για δραστηριότητες υψηλού κινδύνου.

Ο Πρόεδρος του Invest Cyprus Ευγένιος Ευγενίου υποστήριξε ότι η αυστηρή εποπτεία δεν αποθαρρύνει τις επιχειρήσεις, εφόσον οι απαιτήσεις είναι σαφείς και οι αρμόδιες αρχές ανταποκρίνονται έγκαιρα.

«Το κανονιστικό πλαίσιο δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα. Εμπόδιο είναι η αβεβαιότητα», ανέφερε.

Ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Νικόδημος Δαμιανού έθεσε το ζήτημα της γραφειοκρατίας, σημειώνοντας ότι η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών δεν αρκεί χωρίς απλοποίηση των διαδικασιών. Τη συζήτηση συντόνισε ο Δημήτρης Ζόππος της 33East.

Οι τράπεζες απέναντι στις fintech και την τεχνητή νοημοσύνη

Παράλληλα, μια διαφορετική οπτική για τον ανταγωνισμό στον χρηματοοικονομικό τομέα παρουσίασε στην κεντρική του ομιλία ο καθηγητής του London Business School Κώστας Μαρκίδης.

«Οι μεγάλες τράπεζες έχουν πράγματι κερδίσει αυτή τη μάχη», είπε, αναφερόμενος στην πρώτη φάση του ανταγωνισμού με τις fintech.

Κατά την εκτίμησή του, οι παραδοσιακές τράπεζες κατάφεραν να υιοθετήσουν τις καινοτομίες των νεότερων ανταγωνιστών τους, διατηρώντας παράλληλα τους βασικούς λογαριασμούς και τις σημαντικότερες χρηματοοικονομικές σχέσεις με τους πελάτες τους.

Ο καθηγητής προέβλεψε ότι οι μεγάλες τράπεζες και οι εταιρείες fintech θα συνεχίσουν να συνυπάρχουν, ενώ προειδοποίησε για τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από τεχνολογικούς κολοσσούς που μπορούν να ελέγχουν την πρόσβαση των καταναλωτών σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Τεχνητή Νοημοσύνη και Τράπεζες

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε ξεχωριστό αντικείμενο συζήτησης, με εκπροσώπους της Τράπεζας Κύπρου, της Eurobank και της UBS να παρουσιάζουν τις δυνατότητες για ταχύτερη εξυπηρέτηση και καλύτερη κατανόηση των αναγκών των πελατών.

Ο Δημήτρης Νικολάου της Τράπεζας Κύπρου αναφέρθηκε στον επανασχεδιασμό των τραπεζικών διαδικασιών, ενώ ο Ανδρέας Ασσιώτης της Eurobank σημείωσε ότι οι τράπεζες πρέπει να προσφέρουν λύσεις που ανταποκρίνονται στους πραγματικούς στόχους των πελατών τους.

Ο Laurent Rosfelder της UBS υπογράμμισε ότι η ανθρώπινη κρίση, η ανάληψη ευθύνης και η εμπιστοσύνη παραμένουν απαραίτητες στη διαχείριση περιουσίας.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου Κωνσταντίνος Δόβρολης προειδοποίησε για τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν εάν επιτραπεί σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να λαμβάνουν και να υλοποιούν αποφάσεις χωρίς ανθρώπινο έλεγχο. Τη συζήτηση συντόνισε ο Χριστόφορος Αναγιωτός της KPMG.

Ψηφιακές πληρωμές και κυβερνοασφάλεια

Στις δυνατότητες που δημιουργούν τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και οι νέες τεχνολογίες πληρωμών επικεντρώθηκε η τρίτη συζήτηση.

Η Αλεξία Θεοδώρου της Kraken ανέφερε ότι η σαφήνεια του κυπριακού εποπτικού πλαισίου συνέβαλε στην επιλογή της Κύπρου ως ευρωπαϊκής βάσης της εταιρείας.

Η Laura Miller της Nuvei υποστήριξε ότι οι νέες τεχνολογίες πρέπει πρωτίστως να κάνουν τις συναλλαγές ευκολότερες και ασφαλέστερες, ενώ ο Γιώργος Κουσής της Τράπεζας Κύπρου ζήτησε μεγαλύτερη στήριξη της ψηφιακής ανάπτυξης από την Πολιτεία.

Ο συντονιστής, καθηγητής Πιερής Χουρίδης, παρουσίασε προκαταρκτικά ευρήματα έρευνας, σύμφωνα με τα οποία οι εταιρείες fintech στην Κύπρο πλησιάζουν τις 200, με περίπου το 55% να συνδέεται με τις υπηρεσίες πληρωμών.

Οι κίνδυνοι από τις κυβερνοεπιθέσεις

Στην τελευταία συζήτηση, την οποία συντόνισε ο Ιωάννης Γεωργούλας, πρόεδρος του ACEMPI, εξετάστηκαν οι κίνδυνοι από κυβερνοεπιθέσεις και η ανάγκη να συνεχίζεται η λειτουργία των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών ακόμη και σε περιόδους σοβαρών τεχνολογικών προβλημάτων.

Ο Σόλων Χούτρης της XM τόνισε ότι η ανάθεση υπηρεσιών σε τρίτους δεν απαλλάσσει τις επιχειρήσεις από τις ευθύνες τους, ενώ ο Νικόλας Καττιρτζής της Odyssey Cybersecurity ανέδειξε τη σημασία των δοκιμών ετοιμότητας και της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.

Ο Ανδρέας Μιχαηλίδης της Scordis, Papapetrou & Co LLC επεσήμανε ότι οι διοικήσεις των εταιρειών θα κρίνονται και για τις ενέργειες που έκαναν πριν από την εκδήλωση ενός περιστατικού κυβερνοασφάλειας.

Το επόμενο στοίχημα για την Κύπρο

Κλείνοντας τις εργασίες της Συνόδου, η παρουσιάστρια της διοργάνωσης Ελίνα Φιλίππου, Senior Wealth Manager της Athlos Capital, επανήλθε στο βασικό ερώτημα που είχε τεθεί από την αρχή: «Όχι αν η Κύπρος θα συμμετάσχει στην αναδιαμόρφωση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αλλά πώς θα συμβάλει στη διαμόρφωσή τους».

Το συμπέρασμα από το Forbes Cyprus Next Generation Banking & Fintech Summit είναι ότι η Κύπρος έχει τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό κέντρο χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, αλλά η επιτυχία της δεν είναι δεδομένη. Θα εξαρτηθεί κυρίως από την ταχύτητα με την οποία θα αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, χωρίς να θυσιάσει την εποπτική αξιοπιστία και την ασφάλεια του χρηματοπιστωτικού της συστήματος.

Από τη συνολική εικόνα που προκύπτει μέσα από τις παρεμβάσεις των ομιλητών και τις συζητήσεις , διαμορφώνεται μια κοινή διαπίστωση. Ότι η Κύπρος δεν ξεκινά από το μηδέν. Διαθέτει ένα τραπεζικό σύστημα που έχει ενισχύσει την ανθεκτικότητά του, έναν αναπτυσσόμενο τεχνολογικό τομέα, πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και τη δυνατότητα να προσελκύει διεθνείς επιχειρήσεις που αναζητούν ένα αξιόπιστο περιβάλλον δραστηριοποίησης.

Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να εγκατασταθούν περισσότερες εταιρείες fintech στην Κύπρο, αλλά να δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα που θα παράγει καινοτομία, θα αναπτύσσει δικά του προϊόντα και θα εξάγει χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και τεχνογνωσία.

Ταυτόχρονα, η μικρή γεωγραφική και οικονομική κλίμακα της Κύπρου δεν αποτελεί απαραίτητα μειονέκτημα. Μπορεί να επιτρέψει ταχύτερη επικοινωνία μεταξύ επιχειρήσεων, εποπτικών αρχών και κράτους, διευκολύνοντας την ανάπτυξη και τη δοκιμή νέων υπηρεσιών. Η δυνατότητα αυτή, όμως, αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν συνοδεύεται από προβλέψιμους κανόνες και αποτελεσματικές διαδικασίες, όπως δήλωσαν και οι ίδιοι οι αρμόδιοι κατά τις συζητήσεις στη Σύνοδο.

Ουσιαστικά, η Κύπρος μπορεί να νικήσει σε αυτό τον αγώνα, όχι όμως επιχειρώντας να ανταγωνιστεί τους μεγαλύτερους χρηματοοικονομικούς κόμβους σε όλα τα επίπεδα, αλλά αξιοποιώντας το μέγεθός της, την ευρωπαϊκή της ταυτότητα, την εμπειρία του τραπεζικού συστήματος και τη δυναμική του τεχνολογικού της οικοσυστήματος για να αποκτήσει διεθνή εξειδίκευση.

Από τις συζητήσεις στη Σύνοδο προκύπτει ότι οι σταθερές βάσεις για να προχωρήσει η Κύπρος είναι η οικονομική σταθερότητα, η τεχνολογία που θα παρέχει τις δυνατότητες αλλά και η εποπτική αξιοπιστία που θα διασφαλίζει την εμπιστοσύνη. Όπως προκύπτει με βάση τα πιο πάνω, αυτό που θα καθορίσει τη θέση της Κύπρου είναι η αποτελεσματική συνεργασία κράτους, εποπτικών αρχών, τραπεζών, επιχειρήσεων και ακαδημαϊκής κοινότητας. Εν κατακλείδα, όπως εξάλλου τονίστηκε κατ’ επανάληψη κατά τη διάρκεια της Συνόδου, το πραγματικό στοίχημα για την Κύπρο δεν είναι να ακολουθήσει τις εξελίξεις στη διεθνή χρηματοοικονομική τεχνολογία, αλλά να συμμετάσχει στη διαμόρφωσή τους.