Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Του Matthew A. Winkler
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι προτιμούν τους Δημοκρατικούς ως διαχειριστές της οικονομίας, για πρώτη φορά εδώ πάνω από μια δεκαετία. Χρειάστηκαν λιγότερο από 24 μήνες για να δηλώσει το 58% των Αμερικανών ότι η κατάστασή τους είναι χειρότερη υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ απ’ ό,τι υπό τον Τζο Μπάιντεν, διαψεύδοντας το κύριο αφήγημα των μέσων ενημέρωσης που χαρακτήριζε τον 46ο πρόεδρο ως αποτυχημένο, αφού ο Τραμπ εξελέγη για δεύτερη φορά χωρίς πλειοψηφία το 2024. Η οικονομία υπό τον Μπάιντεν αποδεικνύεται ανώτερη από οποιαδήποτε προηγούμενη ή επόμενη μεταξύ των εννέα ενοίκων του Λευκού Οίκου από το 1977.
Μόνο ο Μπιλ Κλίντον πλησιάζει, τα τελευταία 50 χρόνια, το αποτέλεσμα του Μπάιντεν, σύμφωνα με 15 δείκτες που συνέταξε το Bloomberg. Ο Ρόναλντ Ρέιγκαν είναι ο μοναδικός Ρεπουμπλικανός μεταξύ των πέντε πρώτων, μπροστά από τους Δημοκρατικούς Τζίμι Κάρτερ και Μπαράκ Ομπάμα. Ο Τζορτζ Χέρμπερτ Γουόκερ Μπους βρίσκεται στην 6η θέση, ακολουθούμενος από τον Τραμπ μέχρι στιγμής στη δεύτερη θητεία του. Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, η οποία περιλάμβανε την έναρξη της πανδημίας Covid-19 και τη χειρότερη ύφεση από τη Μεγάλη Ύφεση, καθώς και οι δύο θητείες του Τζορτζ Μπους του νεότερου, που περιλαμβάνουν την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις.
Βεβαίως, οι οικονομικές επιδόσεις τόσο της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ όσο και της κυβέρνησης Μπάιντεν συνοδεύονται από ορισμένες επιφυλάξεις. Οι υποστηρικτές του Τραμπ θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ότι η κατάταξή του θα ήταν πολύ υψηλότερη αν δεν υπήρχε η πανδημία. Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ υποτίμησε την κρίση, επιδεινώνοντας πιθανώς την αντίδραση της κυβέρνησης και τις οικονομικές επιπτώσεις. Και ήταν η ψήφιση του προγράμματος προστασίας μισθών το 2020 που συνέβαλε στην εκτίναξη του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 15% του ΑΕΠ εκείνη τη χρονιά, από λιγότερο από 5% στα τέλη του 2019. Οι επικριτές του Μπάιντεν θα μπορούσαν να πουν ότι επωφελήθηκε από ευνοϊκούς ανέμους καθώς η παγκόσμια οικονομία άρχισε να ανοίγει μετά την πανδημία. Από την άλλη, τα ιστορικά μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης που θεσπίστηκαν υπό τον Μπάιντεν πιθανώς εμπόδισαν την οικονομία να ξανακυλήσει σε συρρίκνωση – ή και σε κάτι χειρότερο – σε μια εποχή που οι οικονομολόγοι εκτιμούσαν τις πιθανότητες μιας νέας ύφεσης σε ποσοστό άνω του 60%.
Για έναν ηγέτη των ΗΠΑ που είχε χαρακτηριστεί αδύναμος και αποκομμένος από την πραγματικότητα, η ετήσια αύξηση κατά 2,7% στις θέσεις εργασίας εκτός του αγροτικού τομέα, ο ρυθμός ετήσιας ονομαστικής αύξησης του ΑΕΠ κατά 7,8%, η άνοδος της καθαρής αξίας των ακινήτων κατά 11,7%, η αύξηση των μέσων ωρομισθίων κατά 5,1% και η ετήσια ανατίμηση του δολαρίου κατά 4,8% έναντι έξι σημαντικών νομισμάτων είναι μόνο μερικά από τα οικονομικά μεγέθη που, στο σύνολό τους, καθιστούν τον Μπάιντεν τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη στην κατάταξη.
Αν και ο Μπάιντεν δέχτηκε σφοδρή κριτική για την αύξηση του κόστους ζωής, ο ρυθμός πληθωρισμού δεν είχε μειωθεί ποτέ τόσο πολύ σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα όσο από το υψηλό του 9,1% τον Ιούνιο του 2022 στο 2,6% μέχρι τον Οκτώβριο του 2024, όταν το περιοδικό “The Economist” χαρακτήρισε την οικονομία του Μπάιντεν ως “αυτή που όλοι ζηλεύουν”. Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή υπό την κυβέρνηση Τραμπ από τότε επιταχύνθηκε περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα, φτάνοντας στο 3,7%.
Η αγορά ομολόγων επιβεβαίωσε την πρωτιά του Μπάιντεν, με τις αποδόσεις των ομολόγων που εκδόθηκαν από την κυβέρνηση, τις εταιρείες και άλλους να ξεπερνούν ετησίως το παγκόσμιο σημείο αναφοράς κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες. (Ο Ομπάμα κατατάσσεται δεύτερος και ο Κλίντον τρίτος.) Η επίδοση αυτή είναι ακόμη πιο αξιοσημείωτη αν ληφθεί υπόψη ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε τα επιτόκια 11 φορές – αριθμός ρεκόρ – σε διάστημα 16 μηνών, ανεβάζοντας το επιτόκιο από 0,25% σε 5,50%. Ταυτόχρονα, υπό την προεδρία του Μπάιντεν, το δολάριο ενισχύθηκε περισσότερο απ’ο,τι σε οποιαδήποτε προεδρική θητεία από το 1977.
Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε κατά 8,4 ποσοστιαίες μονάδες, καθιστώντας τον Μπάιντεν τον ηγέτη της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής. Τον ακολουθεί ο Κλίντον, ο οποίος το μείωσε κατά 7,3 ποσοστιαίες μονάδες, μετατρέποντας το έλλειμμα σε πλεόνασμα. Ο Ομπάμα, του οποίου το δημοσιονομικό έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες, συμπληρώνει την πρώτη τριάδα των προέδρων όσον αφορά στη δημοσιονομική σύνεση.
Το ιστορικά χαμηλό ποσοστό αποδοχής του Τραμπ στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις αντανακλάται στις χρηματοπιστωτικές αγορές, όπου οι αμερικανικές μετοχές υστερούν έναντι του παγκόσμιου δείκτη αναφοράς κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως – η δεύτερη χειρότερη επίδοση μεταξύ των εννέα προέδρων και ελάχιστα καλύτερη από εκείνη του Τζορτζ Μπους του νεότερου, όταν οι αμερικανικές μετοχές υστερούσαν κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως. Τα ομόλογα που εκδόθηκαν από την αμερικανική κυβέρνηση, τις εταιρείες και άλλους δανειολήπτες υπολείπονταν επίσης κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες κατά τη διάρκεια και των δυο πρώτων ετών της δεύτερης θητείας του Τραμπ.
Ακόμη και μετά την πανδημία του Covid, η οικονομία της δεύτερης θητείας του Τραμπ παρουσιάζει κάποια επιδείνωση σε σχέση με την πρώτη, με το προσωπικό εισόδημα να αυξάνεται κατά 4,7% ετησίως, καταλαμβάνοντας την 7η θέση, σε σύγκριση με αύξηση 5,1% (6η θέση) κατά τη διάρκεια της 45ης προεδρίας. Η καθαρή αξία των ακινήτων των ιδιοκτητών αυξήθηκε κατά 4,6% ετησίως κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ, η τρίτη χειρότερη στην κατάταξη και ένα αποτέλεσμα κατώτερο από αυτό της πρώτης θητείας του Τραμπ, όταν ο ίδιος δείκτης ήταν στο 8,9%.
Το δολάριο υπό τον Τραμπ υποτιμήθηκε κατά 3,2% ετησίως έναντι έξι σημαντικών νομισμάτων κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, η τρίτη χειρότερη θέση στην κατάταξη. Το αμερικανικό νόμισμα έχασε 3,1% κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ. Μόνο τρεις πρόεδροι τις τελευταίες πέντε δεκαετίες αντιμετώπισαν αποδυνάμωση του δολαρίου: ο Τραμπ, ο Κάρτερ (-3,6%) και ο Μπους ο νεότερος (-3,7%).
Όταν ζητήθηκε από το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης του Bloomberg να προσδιορίσει τα 10 κορυφαία θέματα που σχετίζονται με τον Τραμπ στις ανακοινώσεις αποτελεσμάτων του δείκτη S&P 500 από το 2025 και μετά, οι δασμοί και η εμπορική πολιτική αποτελούσαν “το κυρίαρχο θέμα”. Η σύνοψη του Bloomberg ΑΙ δείχνει ότι “η ανακοίνωση του Τραμπ για τους δασμούς στις 2 Απριλίου 2025, την “Ημέρα της Απελευθέρωσης”, προκάλεσε σημαντικές πτώσεις στον S&P 500, με τον πραγματικό συντελεστή δασμών των ΗΠΑ να εκτινάσσεται από 2,6% σε ένα υψηλό 23%, πριν σταθεροποιηθεί γύρω στο 11%. Εταιρείες από όλους τους κλάδους – καταναλωτικά αγαθά, βιομηχανικά προϊόντα, πρώτες ύλες – ανέφεραν αυξήσεις λόγω των δασμών που κυμαίνονταν από 13% έως 30%”.
Σε αντίθεση με οποιονδήποτε από τους οκτώ προκατόχους του, ο Μπάιντεν κληρονόμησε από τον Τραμπ μια πανδημία η οποία προκάλεσε 1,12 εκατομμύρια θανάτους μόνο στις ΗΠΑ. Εκείνη τη στιγμή, μόλις λίγους μήνες μετά τις εκλογές του 2020, η ανάκαμψη τόσο από την πανδημία όσο και από τη χειρότερη ύφεση μετά τη Μεγάλη Ύφεση, υπό την προεδρία του Τραμπ, ήταν αμφίβολη. Ο Μπάιντεν έφερε τότε αυτό που έλειπε σε μεγάλο βαθμό από τις δύο προηγούμενες δεκαετίες: δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης.
Ο νόμος “American Rescue Plan” του Μπάιντεν του 2021 σηματοδότησε την έναρξη της μακρύτερης περιόδου οπού η ανεργία βρισκόταν κάτω από το 4% από τη δεκαετία του 1960. Ο νόμος “Infrastructure Investment and Jobs Act” του 2021 άνοιξε το δρόμο για την κατασκευή δρόμων και γεφυρών. Ο νόμος για τα μικροτσίπ και την επιστήμη του 2022 πυροδότησε τη μεγαλύτερη κατασκευαστική έκρηξη στον τομέα της μεταποίησης που έχει γνωρίσει ποτέ η χώρα, ενώ ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού του 2022 οδήγησε σε επενδύσεις πολλών δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε νέες τεχνολογίες.
“Αν κοιτάξετε την οικονομία” πριν από την πανδημία, “η ανάπτυξη ήταν πολύ χαμηλή για 20 χρόνια”, δήλωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase & Co., Τζέιμι Ντάιμον, στο Economic Club of New York τον Απρίλιο του 2024. “Αλλά αν κοιτάξετε την οικονομία από τότε, βρίσκεται σε άνθηση”. “Ο Αμερικανός καταναλωτής, ακόμα και αν εισέλθουμε σε ύφεση, είναι πολύ πιο πλούσιος από πριν”, πρόσθεσε. “Οι δείκτες εξυπηρέτησης του χρέους είναι πολύ χαμηλοί… οι τιμές των κατοικιών τους έχουν ανέβει, οι τιμές των μετοχών τους έχουν ανέβει”.
Η οικονομία υπό τον Μπάιντεν ωφέλησε περισσότερους Αμερικανούς από οποιονδήποτε από τους προκατόχους του τις τελευταίες πέντε δεκαετίες. Το ποσοστό φτώχειας μειώθηκε στο 10,7% το 2024, το δεύτερο χαμηλότερο επίπεδο στα στοιχεία που χρονολογούνται από το 1973, σύμφωνα με την Υπηρεσία Απογραφής των ΗΠΑ. Ο δείκτης Gini για την εισοδηματική ανισότητα μειώθηκε για δύο συνεχόμενα έτη, κάτι που συνέβη για πρώτη φορά από τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Υπό την προεδρία του Μπάιντεν, η καθαρή περιουσία των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά το πρωτοφανές ποσό των 32,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων έως τα μέσα του 2024. Οι Αμερικανοί δαπανούσαν λιγότερο από το 10% των εισοδημάτων τους για την εξυπηρέτηση του χρέους, ένα ιστορικά χαμηλό επίπεδο σύμφωνα με τα στοιχεία που χρονολογούνται από το 1980, εξαιρουμένων των ετών της πανδημίας, 2020 και 2021, κατά τα οποία πολλές πληρωμές είχαν ανασταλεί.
Τα περισσότερα από αυτά τα επιτεύγματα απουσίαζαν από την κάλυψη της προεκλογικής εκστρατείας του 2024 από τα μέσα ενημέρωσης, επειδή το κόστος σχεδόν όλων των αγαθών και υπηρεσιών ήταν υψηλότερο, αφού η πανδημία διατάραξε τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Χρειάστηκε το περιοδικό “The Economist” για να υπενθυμίσει σε όλους, λίγους μήνες αργότερα, ότι η οικονομία υπό τον Μπάιντεν δεν είχε να ζηλέψει τίποτα από καμία άλλη στον κόσμο. Και όπως υποδηλώνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών αυτής της εβδομάδας, οι Αμερικανοί αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι η οικονομία δεν ήταν πραγματικά τόσο κακή υπό την ηγεσία των Δημοκρατικών, όσο τους είχαν κάνει να πιστεύουν.
Απόδοση – Επιμέλεια: Λυδία Ρουμποπούλου
