Σύνοδος για γερά νεύρα και τρύπια ταμεία – Ενεργειακή κρίση, πληθωρισμός, Κίνα και προϋπολογισμός εν μέσω αντιπαλότητας

Την επαναχάραξη των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, εξετάζουν σήμερα στις Βρυξέλλες οι 27 ηγέτες της Ε.Ε., υπό τη σκιά των ορμητικών πιέσεων της ενεργειακής ακρίβειας και εσωτερικών διαφορών ως προς την αντιμετώπισής της.

Σ’ ένα περιβάλλον ακριβού χρήματος, κρατικών ελλειμμάτων, υψηλού δημόσιου χρέους και πληθωρισμού, αλλά και τεράστιων δαπανών για την στήριξη των καταναλωτών, η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις φθηνές κινεζικές εισαγωγές, αλλά και με τους αυξημένους αμερικανικούς δασμούς. Το μεγάλο δίλημμα της Ευρώπης είναι η υιοθέτηση αυστηρότερων εμπορικών περιορισμών ή συνέχιση του διαλόγου με το Πεκίνο. Η πλάστιγγα δείχνει να γέρνει σε μια σκληρότερη γραμμή έναντι των κινεζικών προϊόντων.

Σκληρό παζάρι για προϋπολογισμό

Στην ατζέντα της διήμερης Συνόδου των ηγετών, κεντρική θέση διαλαμβάνουν ο νέος επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ αλλά και τα αιτήματα των κρατών για δημοσιονομική ευελιξία.
Οι διαφωνίες για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο δεν έγινε κατορθωτό να ξεπεραστούν, με το μπλοκ των χωρών των «Φειδωλών» να συντηρεί την άτεγκτη του στάση και να απορρίπτει ακόμη και την εισήγηση της ιρλανδικής προεδρίας (περικοπές 141 δισ.), θεωρώντας υπερβολικά υψηλό τον προτεινόμενο προϋπολογισμό. Το μεγαλύτερο βάρος των περικοπών επωμίζονται η εξωτερική δράση, η έρευνα και η ανταγωνιστικότητα, ενώ συγκριτικά πιο προστατευμένες παραμένουν οι δαπάνες για τη γεωργία και την πολιτική συνοχής.

Ο επιζητούμενος συμβιβασμός θα αναζητηθεί σήμερα στο σκέλος των εσόδων (νέους ίδιους πόρους) και στις ανάγκες της άμυνας και ανταγωνιστικότητας.
Η Σύνοδος, πάντως, θεωρείται καθοριστική, καθώς η έκβασή της θα καταδείξει εάν είναι εφικτή η επίτευξη συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους.
Ακανθώδες είναι και το ζήτημα του ενεργειακού κόστους, με την Κομισιόν να εμφανίζεται συντηρητική και τα κράτη της Συνοχής να πιέζουν για δημοσιονομικές χαλαρώσεις.

Συναγερμός από το εμπορικό έλλειμμα

Το εμπορικό έλλειμμα ΕΕ – Κίνας μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους υπερέβη τα 200 δισ., ενώ ολόκληρο το 2025 είχε ανέλθει στα 360 δισ. Οι αριθμοί προκαλούν ίλιγγο στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες αλλά και στην ίδια την Κομισιόν, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν να το χαρακτηρίζει μη βιώσιμο και να προκρίνει την αξιοποίηση των εμπορικών εργαλείων της Ε.Ε.

Τους δυνατότερους κραδασμούς βιώνουν οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, οι κλωστοϋφαντουργίες, ο μεταλλευτικός τομέας, τα χημικά και εξαρτήματα. Βρυξέλλες και Πεκίνο έχουν ήδη επιτύχει μια προκαταρκτική συμφωνία, με βάση την οποία τίθενται περιορισμοί στα κινεζικά υβριδικά αυτοκίνητα. Στους κόλπους των βιομηχανικών κυρίως χωρών, ωστόσο, εκφράζεται σκεπτικισμός ως προς την επάρκεια της.

Ο γαλλογερμανικός άξονας

Η νεότευκτη γαλλογερμανική συμμαχία έναντι των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα αλλάζει τις ισορροπίες. Η Γερμανία συντάχθηκε πλέον με την περισσότερο προστατευτική στάση της Γαλλίας, διαμορφώνοντας μια κοινή πρόταση για ισχυρότερα και ταχύτερα όπλα εμπορικής άμυνας.

Σε κοινή επιστολή τους προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν από 10 ημέρες, Μακρόν και Μερτς υποδείκνυαν ότι χρειάζεται ένα «αξιόπιστο μέσο το οποίο να επιτρέπει την αποφασιστική και συστημική αντίδραση». Την ενεργοποίηση, δηλαδή, της αντίστροφης ειδικής πλειοψηφίας των “27” για «ισχυρά μέτρα έως και άμεση αποκοπή από την εσωτερική αγορά, εάν χρειαστεί».

Τη γαλλογερμανική στάση συνεπικουρεί ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας, ο οποίος προειδοποίησε χθες ότι η προκαταρκτική συμφωνία δεν είναι αρκετή και ζητά εξισορρόπηση του εμπορίου και σε άλλους τομείς.
Βερολίνο και Παρίσι αναμένεται να θέσουν, πάντως, σήμερα στο τραπέζι των ηγετών την εισήγηση για περιορισμό των εισαγωγών χημικών προϊόντων και πλαστικού. Ζητούν, επίσης, δικλείδες περιορισμού της εξάρτησης από κρίσιμους Κινέζους προμηθευτές.
Διστακτική να ακολουθήσει τη γαλλογερμανική λογική, εμφανίζεται η Ισπανία, η οποία επιδιώκει -εν μέσω προεκλογικής περιόδου- να προστατεύσει τις κινεζικές επενδύσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος εκπέμπει και η Ουγγαρία.

Κινεζικά ανοίγματα

Η Κίνα, στο μεταξύ, φρόντισε μία ημέρα πριν τη Σύνοδο των “27” να στείλει μήνυμα συνεργασίας. Ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης εξέφρασε την προθυμία της χώρας του για ενίσχυση της σταθερότητας των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων με την Ε.Ε. Θετικά διάκειται και η Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων της Κίνας, η οποία εκτιμά ότι η προκαταρκτική συμφωνία συμβάλλει στη σταθεροποίηση του κλάδου και των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η κινεζική Ένωση, σε ανακοίνωση της διαβεβαιώνει ότι θα συνεχίσει να διαδραματίζει τον γεφυροποιητικό της ρόλο, στηρίζοντας τις συνομιλίες για το εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ Πεκίνου και Βρυξελλών.
Στον αντίποδα, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες ζητούν πρόσθετη στήριξη, ενώ η γερμανική Volkswagen προειδοποιεί για δυσβάστατες πιέσεις.