PwC: Περισσότερη τεχνητή νοημοσύνη, λιγότερη εκπαίδευση για τους εργαζομένους

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία αυξάνεται, αλλά η πρόσβαση των εργαζομένων στην εκπαίδευση περιορίζεται, διευρύνοντας το χάσμα δεξιοτήτων, σύμφωνα με την παγκόσμια έρευνα της PwC «Global Workforce Hopes and Fears Survey 2026». Το 64% των εργαζομένων χρησιμοποίησε ΤΝ κατά τους τελευταίους 12 μήνες, έναντι 54% πέρυσι, ενώ το ποσοστό όσων έχουν πρόσβαση στις ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης που χρειάζονται υποχώρησε στο 51%, από 59%.

Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 50.000 εργαζόμενοι από 48 χώρες και περιοχές, καταγράφει σημαντικές διαφορές στην εργασιακή ασφάλεια, στις προοπτικές εξέλιξης και στην αισιοδοξία. Οι αποκλίσεις εμφανίζονται σε μια περίοδο ταχύτερων αλλαγών, αυξημένου φόρτου εργασίας και εντεινόμενων πιέσεων από το κόστος ζωής.

Ιδιαίτερη πρόκληση αντιμετωπίζει η ομάδα που η PwC αποκαλεί «Engine Room» και αντιπροσωπεύει το 56% του εργατικού δυναμικού. Πρόκειται για εργαζομένους με ευρύτερα διαθέσιμες δεξιότητες, οι οποίοι βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο εξοικείωσης με την ΤΝ. Μόλις δύο στους πέντε αυτής της ομάδας δηλώνουν ότι έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και ανάπτυξη που χρειάζονται.

Στο 22% η καθημερινή χρήση παραγωγικής ΤΝ

Η καθημερινή χρήση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (GenAI) αυξήθηκε στο 22%, από 14% πέρυσι. Παράλληλα, το 59% των εργαζομένων αναμένει ότι θα χρησιμοποιεί περισσότερα εργαλεία ΤΝ κατά τους επόμενους 12 μήνες.

Στη συγκεκριμένη ομάδα, όσοι δηλώνουν ότι η χρήση της ΤΝ τους κάνει να αισθάνονται περισσότερο ενεργοποιημένοι και ενδυναμωμένοι υπερτερούν περίπου κατά πέντε προς έναν έναντι όσων αισθάνονται κουρασμένοι και ανίσχυροι.

Οι καθημερινοί χρήστες της ΤΝ εμφανίζονται επίσης πιο αισιόδοξοι για τη θέση τους στην αγορά εργασίας. Το 68% αισθάνεται σιγουριά για την εργασιακή του ασφάλεια, έναντι 57% μεταξύ όσων χρησιμοποιούν την τεχνολογία περιστασιακά.

Είναι ακόμη πιθανότερο να ζητήσουν προαγωγή, να εμπιστεύονται την ανώτατη διοίκηση και να θεωρούν ότι μπορούν να αποκτήσουν νέες δεξιότητες.

Κόστος ζωής και εξουθένωση πιέζουν τους εργαζομένους

Μόλις το ένα τρίτο των συμμετεχόντων δηλώνει ότι του περισσεύουν χρήματα στο τέλος του μήνα, με το ποσοστό να εμφανίζεται μειωμένο κατά 8% σε σχέση με πέρυσι.

Παράλληλα, το 29% αναφέρει ότι η αγοραστική του δύναμη είναι σημαντικά μικρότερη από ό,τι πριν από τρία χρόνια. Το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο εκείνου των εργαζομένων που διαφωνούν με αυτή τη διαπίστωση, ενώ μεταξύ όσων εργάζονται αποκλειστικά εξ αποστάσεως είναι κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο.

Ως προς την εργασιακή ασφάλεια, η οικονομική μεταβλητότητα ανησυχεί το 57%, περισσότερο από το ενδεχόμενο η ΤΝ να αναλάβει πρόσθετα καθήκοντα, το οποίο προβληματίζει το 44%. Η Gen Z εμφανίζει μεγαλύτερη ανησυχία στους συγκεκριμένους δείκτες.

Από όσους βίωσαν αλλαγές στον χώρο εργασίας, το 58% εκτιμά ότι αυτές ήταν περισσότερες κατά το τελευταίο έτος σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές. Το 27% δηλώνει ότι η κόπωση ή η επαγγελματική εξουθένωση περιορίζει την παραγωγικότητά του.

Νέες απαιτήσεις, περιορισμένη πρόσβαση στη μάθηση

Η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων αναφέρει ότι χρειάστηκε να εφαρμόσει νέες δεξιότητες κατά το τελευταίο έτος, με το 40% να δηλώνει ότι αυτό συνέβη σε μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό.

Οι αλλαγές είναι εντονότερες στα διοικητικά επίπεδα. Το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 51% μεταξύ των ανώτερων διευθυντών και στο 46% των στελεχών διοίκησης, έναντι 29% των εργαζομένων χωρίς διοικητικά καθήκοντα και 38% όσων βρίσκονται σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου.

Παρότι το 61% αισθάνεται σιγουριά ότι μπορεί να αναπτύξει τις δεξιότητές του, η πρόσβαση στην εκπαίδευση μειώθηκε κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες, στο 51%.

Οι τέσσερις ομάδες του εργατικού δυναμικού

Η PwC διαχωρίζει τους εργαζομένους σε τέσσερις κατηγορίες, με βάση τη σπανιότητα των δεξιοτήτων τους και την αξιοποίηση της ΤΝ:

• Front-runners (14%): Διαθέτουν δυσεύρετες δεξιότητες και ισχυρές δυνατότητες αξιοποίησης της ΤΝ.
• AI insurgents (18%): Έχουν λιγότερο δυσεύρετες δεξιότητες, αλλά χρησιμοποιούν την ΤΝ για να πετυχαίνουν περισσότερα.
• Indispensables (11%): Διαθέτουν δυσεύρετες δεξιότητες, τις οποίες οι εργοδότες εκτιμούν ιδιαίτερα, αλλά βρίσκονται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο εκμάθησης και αξιοποίησης της ΤΝ.
• Engine Room (56%): Έχουν ευρύτερα διαθέσιμες δεξιότητες και δεν έχουν προχωρήσει σημαντικά στην εκμάθηση της ΤΝ.

Η έκθεση καλεί τους εργοδότες να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην τελευταία ομάδα, η οποία αποτελεί την πλειοψηφία του προσωπικού και διεκπεραιώνει το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής λειτουργίας των οργανισμών.

Οι εργαζόμενοι αυτοί έχουν μικρότερες πιθανότητες να επιβραβευθούν για τη χρήση της ΤΝ, την απόκτηση νέων δεξιοτήτων ή την αμφισβήτηση καθιερωμένων τρόπων εργασίας.

Αντίθετα, οι «Front-runners» αποκομίζουν σημαντικά οφέλη από τη θέση τους, αλλά η διατήρησή τους αποτελεί πρόκληση για τους εργοδότες. Το 29% αυτής της ομάδας θεωρεί πολύ ή εξαιρετικά πιθανό να αλλάξει εργοδότη μέσα στον επόμενο χρόνο.