Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΗ κυπριακή αγορά κατοικίας μπορεί να προσελκύει επενδύσεις και ταυτόχρονα να δυσκολεύει έναν νέο εργαζόμενο να βρει σπίτι κοντά στη δουλειά του. Οι δύο εικόνες συνυπάρχουν επειδή διαφορετικοί αγοραστές και ενοικιαστές αναζητούν διαφορετικά ακίνητα, με άνισες οικονομικές δυνατότητες. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι ποια ζήτηση εξυπηρετεί η προσφορά που δημιουργούμε και ποιοι παραμένουν εκτός αγοράς.
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν ετησίως κατά 8,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Η αύξηση ήταν 8,9% στα διαμερίσματα και 5,8% στις οικίες. Την ίδια περίοδο κατατέθηκαν 5.298 πωλητήρια έγγραφα, αυξημένα κατά 15,4%. Τα 3.191 αφορούσαν εγχώριους αγοραστές και τα 2.107 αλλοδαπούς. Τα πωλητήρια καλύπτουν όλους τους τύπους ακινήτων: δεν αποτελούν καταμέτρηση κατοικιών που αγοράστηκαν ούτε μέτρηση των νοικοκυριών που στεγάστηκαν.
Η γεωγραφία αλλάζει επίσης την εικόνα. Στη Λευκωσία οι εγχώριοι αγοραστές αντιπροσώπευαν το 84% των πωλητηρίων, ενώ στην Πάφο οι αλλοδαποί το 66%. Επομένως, μια ενιαία ερμηνεία για ολόκληρη την Κύπρο παραβλέπει ουσιαστικές διαφορές. Ακόμη και μέσα στην ίδια πόλη, το καινούργιο παραλιακό διαμέρισμα και η παλαιότερη οικογενειακή κατοικία εξυπηρετούν διαφορετική αγορά.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της CYSTAT, ο πληθυσμός στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές ανήλθε σε 996.600 στο τέλος του 2025, έναντι 983.000 στο τέλος του 2024. Παράλληλα, τα αναλυτικά στοιχεία του 2024 έδειχναν ότι το 18,3% του πληθυσμού ήταν ηλικίας 65 ετών και άνω. Η αύξηση του πληθυσμού συνυπάρχει, συνεπώς, με τη γήρανσή του. Οι νεοεισερχόμενοι εργαζόμενοι δεν έχουν όλοι τις απολαβές ενός στελέχους διεθνούς εταιρείας. Οι φοιτητές, οι νέες οικογένειες και οι ηλικιωμένοι έχουν διαφορετικές ανάγκες ως προς μέγεθος, πρόσβαση και κόστος. Ούτε ο αλλοδαπός αγοραστής είναι κατ’ ανάγκη επενδυτής εξωτερικού: μπορεί να κατοικεί και να εργάζεται ήδη εδώ. Η υπηκοότητα από μόνη της δεν αποκαλύπτει τον σκοπό αγοράς.
Για ένα νοικοκυριό, η πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση εξαρτάται από την προκαταβολή, το σταθερό εισόδημα και τη δόση που μπορεί να εξυπηρετεί. Η οικογενειακή βοήθεια ή ένα κληρονομημένο ακίνητο δημιουργούν διαφορετική αφετηρία από εκείνη ενός νέου που αποταμιεύει ενώ πληρώνει ενοίκιο. Γι’ αυτό η αύξηση των συναλλαγών δεν αποδεικνύει ότι η αγορά γίνεται προσιτότερη.
Ενδεικτική είναι και μια λιγότερο συζητημένη διάσταση: σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το 69,4% του πληθυσμού της Κύπρου ζούσε σε κατοικίες με περισσότερα δωμάτια από όσα προβλέπει το στατιστικό κριτήριο για τη σύνθεση του νοικοκυριού. Αυτό δεν σημαίνει ότι το 69,4% των κατοικιών είναι κενό ή διαθέσιμο. Δείχνει, όμως, ότι η συνολική επιφάνεια κατοικίας δεν κατανέμεται κατ’ ανάγκη εκεί όπου εμφανίζονται οι νέες ανάγκες. Μικρότερες, προσβάσιμες κατοικίες και κατάλληλες αναδιαμορφώσεις μπορούν να αποτελέσουν μέρος της απάντησης.
Η Στατιστική Υπηρεσία κατέγραψε αύξηση 67,8% στις οικιστικές μονάδες που προβλέπονταν στις άδειες οικοδομής του πρώτου εξαμήνου του 2026. Πρόκειται για ενθαρρυντική ένδειξη μελλοντικής προσφοράς, όχι για ισάριθμα έτοιμα σπίτια. Μεσολαβούν χρηματοδότηση, κατασκευή, υποδομές και παράδοση. Επιπλέον, σημασία έχουν η τοποθεσία και η τελική τιμή: περισσότερες ακριβές μονάδες δεν καλύπτουν αυτομάτως το κενό προσιτής κατοικίας. Η αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος χρειάζεται εξίσου προσοχή. Ένα κενό ακίνητο μπορεί να απαιτεί ουσιαστικές επισκευές, ενεργειακή αναβάθμιση, διευθέτηση συνιδιοκτησίας ή έλεγχο αδειών και τίτλων. Η βραχυχρόνια μίσθωση επίσης πρέπει να αξιολογείται τοπικά: όπου διεκδικεί το ίδιο απόθεμα με τη μόνιμη κατοικία, μπορεί να εντείνει την πίεση, αλλά χωρίς στοιχεία ανά περιοχή δεν τεκμηριώνεται μια γενικευμένη εξήγηση της στεγαστικής δυσκολίας.
Προγράμματα όπως το «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω», με δεύτερη πρόσκληση το 2026, και το «Χτίσιμο για Ενοικίαση» συνδέουν την ενίσχυση της προσφοράς με την προσιτή στέγη. Η επιτυχία τους πρέπει να κρίνεται από κατοικίες που πράγματι παραδίδονται και κατοικούνται, το συνολικό κόστος για τον ενοικιαστή και τη διάρκεια διατήρησης του προσιτού ενοικίου. Η εξαγγελία ή η έγκριση μιας ανάπτυξης δεν αρκεί.
Η τεκμηρίωση ως μέρος της λύσης
Η σωστή κατανόηση της αγοράς προϋποθέτει αξιόπιστα δεδομένα και ρεαλιστική αξιολόγηση των δυνατοτήτων κάθε ακινήτου. Στη Δσνός, οι εκτιμήσεις, η έρευνα αγοράς, η αξιολόγηση αναπτυξιακών επιλογών και η διαχείριση ακινήτων συμβάλλουν στην εξέταση των πραγματικών προοπτικών αξιοποίησης του υφιστάμενου και νέου αποθέματος. Για παράδειγμα, η ανακαίνιση μιας παλαιότερης πολυκατοικίας για μακροχρόνια μίσθωση απαιτεί να συνυπολογιστούν το κόστος εργασιών, τα λειτουργικά έξοδα, τα κενά διαστήματα και οι ανάγκες συντήρησης. Το ζητούμενο είναι να παραμένει βιώσιμη η επένδυση με ενοίκιο που μπορούν να υποστηρίξουν τα νοικοκυριά της περιοχής. Η πρόκληση δεν είναι μόνο η αύξηση του αριθμού των κατοικιών, αλλά η καλύτερη αξιοποίησή τους, με οικονομικά βιώσιμους όρους και ουσιαστική σύνδεση με την προσιτή στέγη.
Η ανάλυση οφείλει, τέλος, να έχει σαφή γεωγραφικά όρια. Οι δείκτες της Κεντρικής Τράπεζας καλύπτουν τις περιοχές υπό τον αποτελεσματικό έλεγχο της Δημοκρατίας. Στα κατεχόμενα, η συνεχιζόμενη στέρηση χρήσης περιουσιών και τα δικαιώματα των νόμιμων ιδιοκτητών δεν επιτρέπουν να αντιμετωπίζονται οι διαφημιζόμενες τιμές ως απλώς μια φθηνότερη συγκρίσιμη αγορά. Το Υπουργείο Εξωτερικών προειδοποιεί για αστικές ή ποινικές συνέπειες συναλλαγών σε ελληνοκυπριακές περιουσίες χωρίς τη νόμιμη συναίνεση. Η Κύπρος χρειάζεται επενδύσεις που αυξάνουν την πραγματικά διαθέσιμη κατοικία και επιτρέπουν στους ανθρώπους που στηρίζουν την οικονομία της να ζουν κοντά στις δουλειές και στις υπηρεσίες τους. Η αξία μιας αναπτυσσόμενης αγοράς φαίνεται και στην ικανότητά της να στεγάζει την κοινωνία της.
Σύμβουλος Διαχείρισης Ακινήτων, Συνεργάτης Ομίλου ΔΑΝΟΣ
Διεθνείς Σύμβουλοι & Εκτιμητές Ακινήτων