Δεν υπάρχει μία αγορά ακινήτων

Η προσθήκη νέων ακινήτων στην αγορά, δεν θα λύσει απαραίτητα το πρόβλημα

Η αγορά κατοικίας (σπίτι ή διαμέρισμα) αποτελεί πιθανότατα το μεγαλύτερο έξοδο που θα κάνει ένα άτομο ή ένα νοικοκυριό σε ολόκληρη τη ζωή του. Ως εκ τούτου, η όποια απόφαση θα πρέπει να εξεταστεί, να ζυγιστεί και να υπολογιστεί απ’ όλες τις πιθανές παραμέτρους.

Ωστόσο, σήμερα, αρκετοί είναι αυτοί που δεν φτάνουν καν στο κομμάτι της απόφασης. Είναι δεδομένο γι’ αυτούς εκ των προτέρων ότι η αγορά κατοικίας δεν υφίσταται ούτε καν σαν πιθανότητα. Οι τιμές των ακινήτων έχουν φτάσει σε επίπεδα, τα οποία για τη μεσαία και χαμηλή εισοδηματική τάξη είναι απλησίαστα. Και οι λόγοι που έχουν οδηγήσει σε αυτή την εξέλιξη είναι αρκετοί.

Από την αύξηση του κόστους στα μεταφορικά και την άνοδο των τιμών των πρώτων υλών, στην εκτόξευση της ζήτησης, απόρροια της αύξησης του πληθυσμού (διεθνείς εταιρείες και ξένο ανθρώπινο δυναμικό), στη μείωση της προσφοράς, με αριθμό ακινήτων να αποσύρονται από την αγορά για να αξιοποιηθούν στην βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb), στην έλευση μεγάλου αριθμού φοιτητών από το εξωτερικό, στην πληθώρα κενών οικοπέδων τα οποία παραμένουν για χρόνια αναξιοποίητα και τέλος, στην λανθασμένη, όπως προκύπτει, πολιτική ανέγερσης ακινήτων.

Όλοι οι πιο πάνω παράγοντες, έχουν διαφοροποιήσει, και ταυτόχρονα κατακερματίσει την αγορά. Αποτέλεσμα τούτου – εκτός του γεγονότος πως δεν υπάρχουν αρκετά ακίνητα να καλύψουν την ζήτηση – τα όποια ακίνητα υπάρχουν διαθέσιμα δεν καλύπτουν τις ανάγκες των υποψήφιων αγοραστών.

Είναι χαρακτηριστική η επισήμανση του CEO της Ask Wire Παύλου Λοϊζου, ο οποίος σε πρόσφατο άρθρο του σημειώνει μεταξύ άλλων ότι στην Κύπρο δεν υφίσταται μία αγορά με διαφορετικές τιμές, αλλά στην ουσία πρόκειται για διαφορετικές αγορές που τυγχάνει να βρίσκονται στο ίδιο νησί.

Και εξηγεί: «Στην απογραφή του 2021, καταγράφηκαν 492.931 οικιστικές μονάδες στην Κύπρο. Οι 138.113, περίπου το 28%, ήταν κενές ή χρησιμοποιούνταν ως προσωρινές κατοικίες. Δεν είναι όλες άμεσα διαθέσιμες για ενοικίαση. Το δεδομένο, όμως, αποδεικνύει ότι το οικιστικό απόθεμα και η πραγματική προσφορά στέγασης δεν είναι το ίδιο πράγμα».

Ο κ. Λοϊζου συμπληρώνει πως «περισσότερες άδειες δεν σημαίνουν αυτομάτως πιο προσιτά σπίτια. Τους πρώτους δύο μήνες του 2026, οι οικιστικές μονάδες που εγκρίθηκαν μέσω οικοδομικών αδειών στην Κύπρο αυξήθηκαν κατά 79,2%. Την ίδια περίοδο, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 10,8% σε ετήσια βάση. Δεν υπάρχει αντίφαση. Αν η νέα προσφορά βρίσκεται σε λάθος περιοχή, απευθύνεται σε διαφορετικό αγοραστή ή παραδίδεται αρκετά χρόνια αργότερα, δεν λύνει τη σημερινή ανάγκη του τοπικού νοικοκυριού. Η αγορά δεν χρειάζεται απλώς περισσότερες μονάδες. Χρειάζεται τις σωστές μονάδες, στο σωστό σημείο και στη σωστή τιμή», τονίζει εμφαντικά ο CEO της Ask Wire.

Πώς μεταφράζονται τα πιο πάνω; Η προσθήκη νέων ακινήτων στην αγορά, δεν θα λύσει απαραίτητα το πρόβλημα. Ούτε της κάλυψης της μεγάλης ζήτησης, ούτε της μείωσης των τιμών. Χρειάζεται επικαιροποιημένη και ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική, η οποία από τη μια θα λαμβάνει υπόψη τα σημερινά δεδομένα, αλλά ταυτόχρονα θα καθορίζει τη μελλοντική πορεία της αγοράς. Αυτό δεν μπορεί να γίνει μόνο από μια υπηρεσία, ούτε καν από ένα υπουργείο. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη για παράδειγμα η πορεία της αγοράς εργασίας και πόσοι ξένοι εργαζόμενοι ενδεχομένως να έρθουν στο νησί μας τα επόμενα χρόνια. Ποια θα είναι η στρατηγική των πανεπιστημίων και πόσους ξένους φοιτητές στοχεύουν να προσελκύσουν. Πόσα νέα νοσοκομεία, εμπορικά κέντρα, σχολεία θα ανεγερθούν τα επόμενα χρόνια, πώς θα διαμορφωθεί το κυκλοφοριακό και ποιες υποδομές πρέπει να δημιουργηθούν.

Το στεγαστικό δεν σημαίνει απλά να ρίχνουμε σπίτια στην αγορά. Έχει σημασία πού τα χτίζουμε, πότε τα χτίζουμε, τι είδους σπίτια θα είναι, ποιες ανάγκες θα μπορούν να καλύψουν, πώς θα διαμορφωθεί στο μέλλον η περιοχή στην οποία χτίζουμε, ποιες άλλες ανάγκες θα προκύψουν και ούτω καθ’ εξής. Όπως είπαμε, η αγορά ακινήτων δεν είναι μία. Είναι πολλές και διαφορετικές.